Categorie archief: gelezen

Gelezen

Gelezen: de Cliftonserie – Jeffrey Archer

 

Cliftonserie

De Cliftonserie,  ik heb ze maar liefst alle 7 gelezen !

Dat ik bij een boek van Jeffrey Archer uitkwam is puur toeval. Het werd mij aangeraden door Kindle. Niet door een mens dus, maar door een machine die me vertelde ‘you may also like’. Nu heb ik weinig vertrouwen in dergelijke promoties, maar omdat het boek zo ontzettend laag geprijsd was ($ 1,16) gaf ik het een kans. Dat was op 6 april.  Twee maand later kocht ik het 7de en laatste boek, ik las het uit op 16 april. Dat betekent toch iets !

Ongeveer 3000 bladzijden

Toen ik een paar dagen het laatste boek van de Cliftonserie eindigde (dichtklappen lukt niet echt met een Kindle) bleef ik zowaar verweesd achter. Dit was het dus. Twee maanden had ik meegeleefd met het wel en wee van de familie Clifton en nu was Harry, die ik in april leerde kennen als schooljongen die liever op de dokken speelde, als zestiger gestorven.

Ik ‘kende’ de moeder van Harry die als weduwe op de dokken het niet onder de markt had, maar zich te pletter werkte om haar zoon een beter leven te geven. Ze zegevierde en ze werd geboycot. Ik leerde de high class kennen (waartoe Harry niet behoorde) toen Harry bevriend werd met Gilles Barrington. Ze zouden vrienden voor het leven blijven.

De oorlog kwam en Harry vocht als Amerikaans soldaat. Gilles streed aan de zijde van Britse soldaten, waar hij vriend en vijand kreeg. Na de oorlog trouwde Harry met Emma, Gilles met de flamboyante Lady Virigina Fenwick, die later haar leven zou wijden aan het ten onder brengen van de familie.  Intriges, verraad, politiek (Gilles wordt verkozen), bedrog… het komt allemaal aan bod. Emma komt aan het hoofd te staan van Barrington Shipping maar haar positie wordt steevast bedreigd. Een zoon wordt geboren, een dochter geadopteerd. De dochter pleegt zelfmoord, de zoon ontsnapt aan een aanslag.
De familie Barrington wordt geliefd en gehaat tegelijkertijd.

De 20ste eeuw schuift zo aan je voorbij

Dat ik niet kon ophouden met het lezen van de Cliftonserie komt door het geweldig verteltalent van Jeffrey Archer.  In het boek zitten tal van verhalen, van moord en geweld, drugsdelicten tot Russische spionage, en IRA , alleen weet Archer het zo te vertellen dat het allemaal klopt.  Er zitten geen loose ends in. Het boek houdt zich correct aan de tijdsgeest. Verwijzingen naar Churchill tijdens de Tweede Wereldoorlog, de opkomst van Margret Tatcher (eind jaren 70).

Via Harry krijgen we een blik in de Sovjet-Unie en de censuur die er heerst, Emma wordt medewerker van de Iron Lady en met Gilles Barrington zijn we in volle euforie wanneer hij in Berlijn de Val van de Muur meemaakt.

Samenvattend

Een bijzonder spannend verhaal. De 20ste eeuw die op de achtergrond voorbij schoof kon ik echt wel waarderen. Het is niet noodzakelijk om alle boeken van de Cliftonserie te lezen, al eindigt Jeffrey Archer iedere keer opnieuw met een nieuwe cliffhanger waardoor je toch weer het volgende wil lezen.

  • Taal  : Vlot geschreven
  • Inhoud :  Het levensverhaal van Harry Clifton en zijn familie
  • Emotie :  spanning, ontroering, avontuur
  • Themata :  kroniek, Wereldoorlog I,  Wereldoorlog II, wereld van banken en aandelen, politiek in Groot-Brittanië (parlement), Koude Oorlog, intriges, verraad, liefde.
  • Genre : fictie
  • Personages :  Harry Clifton (hoofdpersonage), Emma Barrington, Gilles Barrington, Sebastiaan Barrington, Samantha, Virginia Fenwick, …..
  • Tempo : zeer vlot
  • Context : Groot-Brittannië, Verenigde Staten (New York), Berlijn, Sovjet-Unie, de volledige 20ste eeuw tot eind jaren 80.

Praktisch

Ik las de Cliftonserie  via Kindle in het Engels (het duurste boek kostte $ 6,69, maar ik heb het hier nog eens opgezocht voor wie het liever in het Nederlands leest.

Te koop bij bol.com

  1. De Tijd zal het je leren, paperback € 16,45 ;  ebook € 4,99
  2. Van vader op zoon, paperback €  19;99 ; ebook € 4,99
  3. Een goed bewaard geheim, paperback € 19,99 ; ebook € 4,99
  4. Een gewaarschuwd mens, paperback € 19,99 ; ebook € 4,99

De andere boeken heb ik niet in Nederlandse vertaling gevonden. Het laatste boek (This was a Man, verscheen in november 2016).

Een beetje zoekwerk leerde me wel dat deze boeken zelfs in mijn dorpsbibliotheek beschikbaar zijn.

Besef wel, eenmaal je begint … is het moeilijk om het boek nog neer te leggen !

 

Gelezen

Gelezen: Dit kan niet waar zijn – Joris Luyendijk – over de bankencrisis

bankencrisis

De bankencrisis is voorbij of niet ?

In ‘Dit kan niet waar zijn’ gaat Joris Luyendijk op zoek naar de personen en mechanismen achter de bankencrisis. Deze crisis begon met het faillissement van Lehman Brothers in  2008.  Wellicht liggen er nog weinig mensen van wakker – het lijkt allemaal nog wel mee te vallen – maar we zijn maar ‘net aan een catastrofe ontsnapt’(Herman Van Rompuy).  Wat die catastrofe zou geweest zijn ?

Het faillissement van een grote en wereldwijd vertakte bank kan een domino-effect veroorzaken, waardoor het mondiale financiële systeem als geheel tot stilstand komt, verlamd raakt en instort. Behalve dat niemand nog bij zijn geld kan, bevriest dan de financiering voor handel, daarmee de handel zelf en dus de voedselbevoorrading.  (George Cooper, geciteerd op p. 35).

Ik zeg al meteen in alle eerlijkheid dat ik mij amper kan voorstellen wat dat betekent. Wellicht dat niets meer werkt. Je hoeft geen doemdenker te zijn om te nefaste gevolgen wereldwijd te voorspellen. Tot in je eigen straat.

Gigantische bonussen

Veel mensen zullen zich de gigantische bonussen herinneren die openbaar werden. Banken hadden zich diep in de problemen gewerkt en moesten overheidssteun vragen, bankiers hadden jarenlang gigantische bonussen gekregen om toch maar hun ‘budget’ (= te behalen winst) te halen. Zo’n systeem moest wel leiden tot misbruik. Samengevat: de bankencrisis was het gevolg van immorele op geld beluste bankiers die alles deden om geld binnen te rijven, no matter what.

Het is de schuld van de bankiers het systeem

Het verhaal van de bonussen is maar één zaak en volgens Luyendijk zijn ze niet de enige verklaring van de bankencrisis. Erger is dat het systeem zo in elkaar zit dat … een volgende bankencrisis in de verte plausibel is.

Tijdens de vele gesprekken die Luyendijk had met (anonieme) bankiers kwam het volgende naar boven :

Code of Silence

  • In de City geldt een Code of Silence. Je klapt dus niet uit de biecht, vertelt niet hoeveel je bonus is, wat je deals zijn etc. Er is geen transparantie. Niemand heeft overzicht.

Complex

  • De bankwereld is zo complex geworden   (Er worden nieuwe financiële producten op de markt gebracht die bundels zijn van andere financiële producten, met bepaalde winst/verliesopties) dat managers het zelf niet snappen. Dit ‘niet snappen‘ kwam dikwijls in het boek ter sprake. Het is gewoon te ingewikkeld.

    Uiteindelijk baseren toezichthouders zich op selfdeclaration, ging hij verder: wat het management aan ze voorlegt. “Het punt is dat het management zelf vaak niet weet wat er gaande is, omdat banken ze enorm groot en complex zijn.” (p. 126)

Geen afdoende controle

  • Daardoor is het gigantisch moeilijk om te controleren.

    “Een CEO kan niet ieder algoritme en computerprogramma dat zijn bank gebruikt begrijpen, laat staan iedere product” (…)”Als interne boekhouders horen wij de bank te begrijpen, en dit inzicht te illustreren met onze cijfers. In werkelijkheid het bijna andersom. We doorlopen een proces, en als iedere stap keurig is gezet, dan geldt de uitkomst als legitiem. Wat wij doen is feitelijk legitimeren.”

  • Niet alleen de complexiteit is een probleem ook de afhankelijkheid.

    “Dat kredietbeoordelaars worden betaald door de banken van wie ze de financiële instrumenten ‘onafhankelijk’ beoordelen”. 

Amoreel

Het woord amoreel valt dikwijls in het boek. Men doet wat men kan om zoveel mogelijk winst te maken binnen de wet en denkt niet na over de ethische consequenties. Bankieren is leven in een zeepbel. Als het kan, dan wordt het gedaan. Het zijn levenloze cijfers. Schaakstukken. Kwestie van winnen.
Vandaar ook dat ‘na’ de bankencrisis weinig tot geen mensen veroordeeld zijn. Het was ‘binnen de wet’. 

Er is niets veranderd

Kan het opnieuw gebeuren ? Het boek schetst een somber toekomstbeeld. Wie werkt in de financiële wereld blijft werken in een systeem van gigantische druk en veel van de geïnterviewde bankiers hadden het gevoel vast te zitten. Hun leven was gebouwd rond dit inkomen, ‘eruit stappen’ zou gigantische gevolgen hebben zoals het sturen van hun kinderen naar andere scholen met minder toekomstperspectief (Groot-Brittannië). De bankierswereld blijft complex er is geen antwoord op het amorele.

Samenvatting

De grote verdienste van dit boek is dat het een heel complex gegeven enigszins bevattelijk maakt. De lezer krijgt inzicht in allerlei mechanismen die het systeem – ook nu nog – in stand houden. De stelling dat de bankencrisis enkel het gevolg zou zijn van immorele geldwolven verliest hier aan geloofwaardigheid, al vind ik persoonlijk dat je verschuilen achter amoraliteit evengoed immoreel is.

Praktisch

Luyendijk, Joris, Dit kan niet waar zijn, onder bankiers, uitgeverij Atlas Contact 2015, 208 blz. Paperback te koop bij Bol.com voor € 12,50. 

Gelezen

Gelezen: wat is populisme? – Jan-Werner Müller

populisme

Je kan er niet meer omheen: het populisme groeit en het woord duikt overal op. Maar wat is nu een populist of populisme ?

Geen hapklare literatuur

Ik geef onmiddellijk toe: ik heb er lang over gedaan om dit boek van amper 142 bladzijden uit te lezen. Het mag dan wel als ‘toegankelijk’ worden beschreven, ik kreeg het maar in mondjemaat binnen. Dat komt vooreerst omdat  hoogleraar Jan-Werner Mûller ondanks de vorm van een essay, wel heel condens schrijft. Er wordt veel kennis verondersteld. Maar nog belangrijker: ik ben geen socioloog.  Ik vrees dat daar het schoentje het meest knelde.

Bijstellen van mijn idee over populisme

Ik heb er lang over gedaan en nu en dan eens op gevloekt maar toch heb ik helemaal geen spijt dat ik het boek gelezen heb. Natuurlijk had ik voor het lezen van dit boek een aantal ideeën over populisme en wist ik het zo min of meer te te omschrijven. Maar na het lezen van het boek heb ik mijn idee over populisme toch moeten bijstellen.

Zie je het niet zitten om je door deze toch wat dikke boterham te worstelen, kijk dan gewoon naar het filmpje. Meer weten ? Lees dan toch maar het boek !

13 punten die ik heb onthouden uit het boek

  1. Een populist meent te spreken in naam van het hele volk
    Tenminste dat claimt hij te doen. Waarom haalt hij dan niet de meerderheid van de stemmen? Om de simpele reden dat een populist een duidelijke opvatting heeft over wie wel en wie niet tot dat volk behoort.
  2. Een afwijkende mening hebben is per definitie een foute mening
    “Een afwijkende mening hebben wordt per definitie ondemocratisch. En alle ‘checks and balances’ – standaardonderdelen van de trais politica in een democratie – zijn louter obstakels voor de verwezenlijking van de volkswil”. 
  3. Populisme en pluralisme gaan bijgevolg nooit samen. 
  4. Populisten houden van conflicten. Hiermee versterken ze het wij/zij gevoel. 
    Conflicten zijn juist gunstig voor populisten, zoalng ze conflicten (vooral langdurige ‘culture wars’) kunnen aangrijpen om telkens weer te laten zien we er behoort tot het ‘echte’ volk – en hoe machtig dat wel niet is.
  5. Populisten kunnen zowel politiek rechts als politiek links zijn
    Le Pen en Geert Wilders worden als rechtse politici omschreven. Bernie Sanders als een links politicus en in Griekenland heb je Syriza, in Spanje Podemos en denk verder aan Rafael Correa Evo Morales en Hugo Chavez (Zuid-Amerika)
  6. Een populist heeft een ‘tegen’ nodig
    Bij Trump is dat het establishment en de migranten.
  7. Populisten bedienen zich van makkelijke en klare taal en beter nog, van simpele oplossingen
    The problems we face now – poverty and violence at home, war and destruction abroad – will last only as long as we continue relying on the same politicians who created them in the first place. (Donald Trump) 
  8. Het volk durft niet te spreken
    Normaliter zouden populistische partijen sowieso de meerderheid moeten halen. Ze geven immers stem aan ‘het volk’.
    “Als een populistische politicus geen verkiezingsoverwinning behaalt, komt dat niet doordat hij het volk niet vertegenwoordigt, maar doordat de meerderheid niet heeft durven spreken”.
    populisme
  9. Wat is het verschil tussen een democraat en een populist ? 
    “Democraten doen beweringen over het volk die zelfbeperkend zijn en als feilbaar worden opgevat.”
    Populisten claimen de exclusieve morele representatie van het volk. Ze kunnen bijgevolg niet fout zijn. Wie of wat dat volk is, valt niet te omschrijven of te meten, maar het is volgens hen één. (Wat het uiteraard nooit is, iets wat door democraten wordt onderschreven door het aanvaarden van pluralisme).
    Mooi citaat hier van Habermas: “Het volk verschijnt alleen in het meervoud”.
  10. Mythe: populisten kunnen enkel in de oppositie overleven
    De geschiedenis toont ons spijtig genoeg voorbeelden van populisten die wel degelijk aan de macht geraakten en voor lange tijd het land bestuurden.
  11. Er zijn goede gronden voor het populisme
    “Wie de democratie tegen het populisme verdedigt, moet ook eerlijk zijn over het feit dat het niet fantastisch gaat met de bestaande democratieën in West-Europa en Noord-Amerika.”
    “Het probleem is niet dat mensen zich niet bij een democratie betrokken voelen. Ja, een heleboel mensen voelen zich niet langer betrokken bij de democratie, maar ze voelen zich er niet bij betrokken omdat ze het gevoel hebben dat de democratie, gewikkeld in een neoliberale verpakking, zin niet bij hén betrokken voelt. (Citaat van David Ost, aangehaald door Müller).
  12. Hoe omgaan met populisme ? Ga in gesprek ! 
    Wanneer populistische politici uitgesloten worden, dan wordt hun claim ‘wij/zij) bevestigd. “Zie je wel dat ……. niet naar ons wil luisteren’.
  13. De niet-ingeloste belofte van de democratie
    De democratie geeft enerzijds de illusie dat iedereen mee regeert en en het populisme geeft anderzijds de illusie dat zij de stem van iedereen vertolken. Beide zijn onwaar. De democratie faalt in zekere zin altijd maar zoekt de minst slechte oplossing. Het citaat (niet aangehaald in het boek) van Churchill is hier wel op zijn plaats “Democraty is the worst form of government, except for all the others’. 

Samengevat

Je moet echt wel heel erg geïnteresseerd zijn om het boek te lezen. Toch vind ik het een aanrader. Sommige populisten zijn ‘overduidelijk’, maar gevaarlijk wordt het als democratische partijen zich populistisch gaan gedragen.  Is Turkije nog een democratie ?

Drie sterren omdat het boek naar mijn mening al te vlot geschreven is en te veel veronderstelt. Maar dat kan aan mijn gebrek aan historisch-sociologische kennis liggen ! Ik beken !

Praktisch

Müller, Jan-Werner, Wat is populisme, uitgeverij Nieuw Amsterdam, februari 2017, 143 bladzijden. Paperback te koop via bol.com voor € 14,99. 
Kindleversie (Engels) te koop voor $ 10,81. Ik las de Nederlandse paperback.
Alle citaten, tenzij anders aangegeven, komen uit het boek.

 

Gelezen

Gelezen: Van vader op zoon Clifton series #2 – Jeffrey Archer

Clifton

Het verhaal van Harry Clifton gaat verder…

Aangezien ik 2 weken geleden zo lovend was over het eerste boek in de Clifton reeks, kon het niet anders dat ik ook deel 2 zou lezen.  Ook dit tweede boek hield me dagenlang vast, op een kleine week had ik het gelezen. Op naar deel 3 dan maar ?

Wereldoorlog I en Amerika

Het tweede boek gaat verder waar het eerste geëindigd is. Groot-Brittannië kan niet meer aan de oorlog ontsnappen. Als voorbereiding op een mariniersleven had Harry zich aangemeld mee te varen naar New York om er zo ervaring op te doen op een groot schip. Tijdens de tocht naar de de VS wordt het schip echter getorpedeerd en is Harry één van de weinig overlevenden die gered worden.

Gevangenisleven en dienen als Amerikaans soldaat

Eenmaal de douane gepasseerd wordt Harry al meteen opgepakt als verdachte van een moord. Er wacht hem een lange gevangenisstraf die hij uiteindelijk kan omzetten naar dienst in het Amerikaanse leger. Dit is echter geheel als geheime missie waardoor zijn familie meent dat hij is omgekomen op zee.

Ik vreesde even dat ik opnieuw in een oorlogsroman terecht zou komen, maar dat viel al bij al nog mee. Ik heb vorig jaar behoorlijk veel verhalen gelezen die de Wereldoorlog als achtergrond hadden en daar heb ik het wel even mee gehad.

Fast forward en uiteindelijk wordt Harry opnieuw met zijn familie verenigd. Kan het huwelijk nog doorgaan of niet ? Dat is wel de grote vraag. Hoe zal de toekomst van Harry en zijn (mogelijke) vrouw en kind er uitzien ?

Spannend

Het verhaal blijft spannend en verrassend. Het mag dan wel een familiekroniek zijn, moord en bedrog is er genoeg. De hoofdpersonages blijven overeind, met uitzondering van zijn moeder en oom die, gelet ook op de leeftijd – een minder actieve rol op zich nemen. Ook al is de zoon van Harry & Emma nog jong, het is duidelijk dat in de volgende boeken Sebastiaan een belangrijke rol op zich zal nemen.

Samenvattend

Wie graag eens helemaal van de wereld af wil zijn en zich compleet wil laten meevoeren in een meeslepend verhaal, is hier echt aan het goede adres. Het boek is één en al ontspanning.

  • Taal  : Vlot geschreven
  • Inhoud :  Het levensverhaal van Harry Clifton
  • Emotie :  spanning, ontroering,
  • Themata :  kroniek, Wereldoorlog I, trouw, liefde, verraad
  • Genre : fictie
  • Personages :  Harry Clifton (hoofdpersonage), Emma Barrington, Gilles Barrington, Hugo Barrington.
  • Tempo : zeer vlot
  • Context : Groot-Brittannië, Verenigde Staten (New York)

Praktisch

Jeffrey Archer, Clifton-kronieken 2 – Van vader op zoon, uitgeverij Boekerij, februari 2016, 352 blz. Te koop paperback bij Bol.com voor € 19,95.

Ik kocht de Engelse versie voor Kindle, The sins of the father, voor $ 2,54.  Veel goedkoper kan het echt niet !