Categorie archief: review

Gelezen

Gelezen : Ontketen je brein – Theo Compernolle

Compernolle

Compernolle : Nog eens een boek over onrust

Onrust, het woord is hier al vaker aan de orde gekomen. Ik probeer manieren te zoeken om met dat gevoel van gejaagdheid om te gaan. Het boek van Theo Compernolle geeft zeker enkele goede antwoorden en adviezen. Nu nog al die adviezen in praktijk brengen !

Is het altijd online zijn schadelijk voor ons brein ?

Dat was de initiële vraag waarmee Theo Compernolle mee werd geconfronteerd. Hij (en met hem vele managers en directeuren) vroegen zich af of het continu online zijn niet eerder de productiviteit deed dalen dan wel stijgen. Neuropsychiater Compernolle nam maar liefst 600 wetenschappelijke publicaties onder de loupe om tot het simpele antwoord te komen dat al dat voortdurende ‘geconnecteerd’ zijn, ons echt geen goed doet.

Verdeelde aandacht door het schakelen

Multitasken is uit den boze ! Deze wijsheid was niet nieuw voor mij. Volgens Compernolle is multitasken geen kwestie van verdeelde aandacht (alsof je alle taken een ‘stuk’ van je aandacht kan geven) maar wel gebroken aandacht. Je bent uit je concentratie en je aandacht komt onder nul, wat de kans op fouten veel groter maakt. Dat zorgt dan opnieuw voor stress, ook al niet bevorderend. Tel daarbij dat het schakelen van het ene naar het andere veel energie vraagt en je zou al echt gek moeten zijn om nog in multitasken te geloven.

Waarom we zo van onze smartphone houden

Hier en daar wordt gepleit om meer tijd offline te zijn. En toch lukt dat zo moeilijk. Hoe komt dat ?  Compernolle legt de redenen bloot in zijn boek

  1. We zijn van nature geconditioneerd
    Ik heb me er al vaak om verwonderd maar ik ben er even schuldig aan, in bijna alle mogelijke situaties neem ik mijn telefoon op. In zo goed als alle gevallen is dat nooit dringend. Dus ja, ik ben als het hondje van Pavlov. Net zoals zovelen.
  2. Ingesteld om onmiddellijke bevrediging
    Iets posten en onmiddellijk reactie krijgen, klikken en precies dat te lezen krijgen wat we willen.
  3. We zijn gewoontedieren
    Zoals het leggen van de smartphone op tafel als we op restaurant zijn. Waarom eigenlijk ?
  4. We houden van snelle reacties
    Doordat we met de hele wereld verbonden zijn hoeven we zelfs ’s nachts niet te wachten.
  5. We zijn nieuwsgierig
  6. We zijn ingesteld op gevaar
    Je weet maar nooit dat je dochter in levensnood zit !
  7. We houden van zekerheid
    Even checken, dan weten we het toch zeker. Dubble Check.

De auteur haalt wel meer redenen aan, maar dit zijn alvast de meest herkenbare.

Tips voor meer rust – ontketen je brein

Uiteraard geeft Compernolle ook tips om je brein te verlossen van die ketens. Ik geef ze hier op een rijtje

  1. Een aantal keren per dag offline gaan

  2. Right tasken : bezig zijn met één ding, pauze, en verdergaan met dat ene ding

    1. Gebruik de Eisenhowerregel om te bepalen wat belangrijk/dringend/niet belangrijk/niet dringend is
    2. Hou de Paretoregel in je hoofd : 20 % van je tijd zorgt voor 80 % van de resultaten. Gebruik je tijd in functie hiervan. Over het gebruik van de paretoregel schreef ik hier al eens in het kader van uitstelgedrag.
    3. Combineer verwante taken tot één ‘batch’
    4. Pauzeren is geen luxe maar noodzaak
  3. Laat je brein tussen verschillende taken freewheelen en slaap voldoende

  4. Ga verstandig om met stress : luister naar je lichaam en verhoog je veerkracht

  5. Richt je kantoor breinvriendelijk in :zorg dat focus mogelijk is en er niet te veel afleiding is

 

Laat je niet afschrikken

Wat ik niet in deze samenvatting vertel, zijn de verwijzingen naar de werking van onze hersenen. Ik lees dat best graag, zo’n goed hoofdstuk neurologie, maar ik kan mij voorstellen dat sommige mensen die hoofdstukken liever overslaan. Ik denk dat je dat ook met gemak kàn en mag als je liever onmiddellijk naar het praktische gaat.

bekentenissen van een smartphonegebruiker

Ik heb best nog heel wat te leren. Keer op keer merk ik dat ik mij laat verleiden om tussendoor iets anders te doen. Dat tussendoor iets anders doen zou een keuze moeten zijn in de zin van een pauze. Een half uur verbeteren en (liefst met klok) als pauze de vaatwasser uitladen.
Ik wéét dat ik niet rustiger wordt van al dat schakelen van het ene naar het andere en er is werkelijk weinig reden (geen ?) waarom ik zoveel mijn telefoon check.

Nu nog de adviezen van Compernolle in praktijk brengen !

Praktisch

Theo Compernolle, Ontketen je brein,  Hoe hyperconnectiviteit en multitasking je hersenen gijzelen en hoe je eraan kunt ontsnappen , 424 bladzijden, Lannoo 2014. Te koop via bol.com voor € 29,99.

 

Gelezen

Gelezen : The Subtle Art of Not Giving a F*ck – Mark Manson

The subtle art of not giving a fuck

Voor wie ten onder gaat aan druk

Heb je nu en dan de indruk dat je compleet ten onder gaat aan druk en niet meer weet waar je hoofd staat ? Heb je zin om nu en dan ‘foert’ te zeggen ? Dan is dit echt een boek voor jou.  Mark Manson zet de dingen weer op hun plaats. Zoals middelmaat is oké en nee, we zijn echt niet zo bijzonder als we denken. Uitdagend, zeker !

Shit happens

Met deze titel ben ik natuurlijk geheel thuis in het taaltje van Mark Manson die dergelijk taalgebruik niet schuwt maar het is wel één van de grote thema’s in zijn boek.
Het leven is geen pad over rozenblaadjes. Voor niemand. Het is geen aaneenschakeling van successen, hoe hard we ook werken of wat onze intenties ook zijn.

Je kan het dus maar beter aanvaarden, die ellende komt sowieso. Voor de een vroeger dan voor de andere, in gigantische levensstormen of als motregen jarenlang over je heen.

Iedereen is gelukkig, behalve ik

Wanneer we de (sociale) media geloven dan doet iedereen het geweldig. Ja, het is wel even zwaar, maar gaan met die banaan, don’t give up ! Zoveel positivisme is natuurlijk wel mooi, maar vertekent de realiteit geheel. Wanneer je je gaat meten aan al dat geluk en die succesverhalen, dan ziet je leven toch maar heel grijs uit. Er moet wel iets ernstigs mis zijn met je.

 Now if you feel like shit for even five minutes, you’re bombarded with 350 images of people totally happy and having amazing fucking lives, and it’s impossible to not feel like there’s something wrong with you. It’s this last part that gets us into trouble. (…) We feel guilty for feeling guilty. (…) We get anxious about feeling anxious. What is wrong with me? This is why not giving a fuck is so key. This is why it’s going to save the world. And it’s going to save it by accepting that the world is totally fucked and that’s all right, because it’s always been that way, and always will be.

Verantwoordelijk voor alles en iedereen

Je wil verantwoordelijk zijn en zorg dragen voor anderen. Je wil dat iedereen in je gezin het goed heeft, dat je collega’s tevreden zijn, dat je relaties met iedereen goed zijn, dat men tevreden is over je werk.  Het lijkt bijna Picture Perfect. Wanneer je dit leest denk je wellicht : ja, dat is erover, maar stel jezelf de vraag, voel jij je ook niet heel erg verantwoordelijk voor alles en iedereen ? En doe je dat niet vanuit de beste bedoelingen ?

Because when you give too many fucks—when you give a fuck about everyone and everything—you will feel that you’re perpetually entitled to be comfortable and happy at all times, that everything is supposed to be just exactly the fucking way you want it to be. This is a sickness. And it will eat you alive. You will see every adversity as an injustice, every challenge as a failure, every inconvenience as a personal slight, every disagreement as a betrayal.

Denk nu vooral niet dat Mark Manson  pleit om egoïstisch te zijn en enkel aan jezelf te denken of om niets  (give a f*ck) om te geven. Daar pleit hij juist NIET voor. Hij daagt uit om te kiezen wat je prioriteiten zijn en je van de rest inderdaad niets aan te trekken. Wie niet kiest voor wat belangrijk is, verliest zichzelf compleet en voelt zich continu overbebelast en schuldig.

Geluk is geen legodoos

Mark Manson stelt in The Subtle Art of Not Giving a F*ck enkele kritische vragen. Hoe maakbaar is geluk ? Dat we ons leven ondergaan en niets in de pap te brokken hebben is geenszins waar, maar anderzijds lijkt het wel alsof wij geheel en al verantwoordelijk zijn voor ons geluk en geluk een kwestie van het juiste doen is. Wie met andere woorden niet gelukkig is, heeft dat aan zichzelf te wijten, een stelling die ook in het boek Identiteit van Paul Verhaege wordt geponeerd.

There is a premise that underlies a lot of our assumptions and beliefs. The premise is that happiness is algorithmic, that it can be worked for and earned and achieved as if it were getting accepted to law school or building a really complicated Lego set. If I achieve X, then I can be happy. (…)This premise, though, is the problem. Happiness is not a solvable equation. Dissatisfaction and unease are inherent parts of human nature and, as we’ll see, necessary components to creating consistent happiness.

Overwin ellende = geluk

Oké, bovenstaande titel is misschien kort door de bocht, maar het overwinnen van obstakels zorgt voor geluk. Denk aan alle moeite die je moest doen om je diploma te behalen, het zweet en de weerstand die je moest overwinnen om 1 km aan een stuk te lopen. Al die inspanningen, al die stress hebben wel tot iets geleid : een resultaat waar je gelukkig kan mee zijn. Iets dat je ten diepste voldoening geeft.
Een groot verschil met wat je zomaar wordt voorgeschoteld.

To be happy we need something to solve. Happiness is therefore a form of action; it’s an activity, not something that is passively bestowed upon you, not something that you magically discover in a top-ten article on the Huffington Post or from any specific guru or teacher.

Geluk is work in progress

Volgens Mark Manson is geluk geen status-quo, niet iets dat je, als je het eenmaal bereikt hebt, bij je blijft. Mensen hebben honger naar meer. Denk aan het boek van Devisch over rusteloosheid waarin hij stelt dat wanneer mensen eindelijk iets hebben bereikt (einde onrust) ze opnieuw naar iets anders verlangen. Wellicht omdat inderdaad in de uitdaging het geluk schuilt.

Happiness is a constant work-in-progress, because solving problems is a constant work-in-progress—the solutions to today’s problems will lay the foundation for tomorrow’s problems, and so on. True happiness occurs only when you find the problems you enjoy having and enjoy solving.

Geen schrik voor negatieve emoties

In dat opzicht zouden we volgens Mark Manson niet zo’n schrik moeten hebben van stress of slechte dagen maar ze als uitdagingen zien die ons (kunnen) leiden naar meer geluk. Er niet op ingaan en geen actie ondernemen, dàt is pas niet gelukkig zijn.

In other words, negative emotions are a call to action. When you feel them, it’s because you’re supposed to do something. Positive emotions, on the other hand, are rewards for taking the proper action.

Je bent niet bijzonder

Deze zin past niet een klimaat waarin het uniek-zijn en het bijzondere aan iedere mens overal wordt onderlijnd.  Stel dat je van jezelf zou zeggen dat je ‘middelmatig’ bent, dat lijkt het alsof je jezelf tekort doet of dat leidt aan een negatief (en bijgevolg verkeerd) zelfbeeld. Maar is dat wel zo ? Hoeveel mensen zijn écht bijzonder ? Waarom zou middelmatig niet goed zijn ? Is middelmatig niet per definitie voldoende ?

Volgens Mark Manson creëert het beeld van bijzonder te (moeten) zijn problemen en voorkomt het dat mensen groeien en hun leven zelf in handen nemen.

But it also causes something else to happen. If we have problems that are unsolvable, our unconscious figures that we’re either uniquely special or uniquely defective in some way. That we’re somehow unlike everyone else and that the rules must be different for us. Put simply: we become entitled.

Ik kan mij voorstellen dat vele mensen moeite zullen hebben met dit hoofdstuk. Hij stelt daarin dat de meeste van je problemen helemaal niet zo bijzonder zijn. Duizenden mensen hebben hetzelfde voorgehad en zullen hetzelfde meemaken.
Daarmee zegt hij niet dat die problemen niet pijnlijk en zwaar om dragen kunnen zijn. Hij zegt alleen dat ze niet bijzonder zijn en van jou geen bijzonder persoon maken.

Sadistisch ? Juist niet. Hij waarschuwt voor het vervallen in de slachtofferrol, voor het moment dat je je situatie (hoe erg ook) gaat gebruiken om niets meer te doen of te verwachten dat anderen het voor jou gaan doen.

We hebben altijd de keuze

Wat ons ook overkomt, hoe we reageren is altijd onze keuze én verantwoordelijkheid.

Often the only difference between a problem being painful or being powerful is a sense that we chose it, and that we are responsible for it.

Many people may be to blame for your unhappiness, but nobody is ever responsible for your unhappiness but you.

Omhels onzekerheid

In een maatschappij die er vanuit gaat dat geluk maakbaar is, is het een kleine stap om te menen dat je alles onder controle kan hebben. Het niet onder controle hebben maakt veel mensen onzeker. Er zijn echter zoveel variabelen dat het zo goed als onmogelijk is om alles in de hand te houden.

It’s the backwards law again: the more you try to be certain about something, the more uncertain and insecure you will feel. But the converse is true as well: the more you embrace being uncertain and not knowing, the more comfortable you will feel in knowing what you don’t know. (…) Uncertainty is the root of all progress and all growth. As the old adage goes, the man who believes he knows everything learns nothing. We cannot learn anything without first not knowing something. The more we admit we do not know, the more opportunities we gain to learn.

Die onzekerheid kan ons uit ons lood slaan of ons verlammen. Hij volgt hier echter dezelfde redenering als het omgaan met problemen. Juist door het aanvaarden van onzekerheid en het oncontroleerbare, is er groei mogelijk. Als je alles onder controle hebt en alles meent te weten zit je in principe vast. Er is geen ruimte meer.

Samengevat

Zou ik hopen dat hier een cursus van gemaakt wordt die door alle middelbare scholieren wordt gevolgd. Ik meen dat vele jongeren (en volwassenen) gebukt gaan onder irreële verwachtingen ten aanzien van zichzelf en een onrealistisch beeld van hun kunnen en andermans kunnen.
Anderzijds is het evengoed een boek voor alle volwassenen. Soms is het bijna een slag in je gezicht. Maar eentje die je wakker schudt.

Praktisch

Mark Manson, The Subtle Art of Not Giving a F*ck, Uitgeverij Harperone (2016).
Ik merkte dat enkel het e-book te koop is bij bol.com en dit voor € 16,93.

Ik las de Kindle-editie voor $ 10,90.

De paperback (Amazon $ 9,41) zou ik toch boven het e-book aanraden. Zo kan je nu en dan eens terugbladeren in het boek en dit vooral op die dagen dat je denkt dat het je allemaal tegenzit. Je dag zal er onmiddellijk anders uit zien !

Gelezen

Gelezen : 1984 – George Orwell

1984

Een klassieker is altijd gevaarlijk

Van alle lijstjes die in mijn hoofd zitten heeft er ook eentje de titel ‘Lees klassiekers’. Geen idee wat een boek tot een klassieker maakt, maar 1984 valt er zeker onder.

Klassiekers lezen vind ik altijd gevaarlijk. Er zijn een hoop verwachtingen (al dan niet terecht) en soms – ook in het geval van 1984 – ken ik al de grote lijnen van het verhaal én de boodschap. Anderzijds : dat gold evengoed toen ik het boek Animal Farm las van dezelfde auteur, en daar heb ik wel van genoten.

Langdradig

Het boek was voor mij bijgevolg ook niet spannend of nieuw. Toch hoopte ik nog op enige verrassingen of de simpele ervaring van ‘het graag lezen’, of een originele compositie van het boek. Het viel echter tegen. Het boek léék mij langdradig en toen ik op een bepaald moment een boek in een boek las, moest ik écht mijn best doen om verder te lezen. Want ja, er zit nog een boek IN het boek. Of dat boek écht het boek is dat het meent te zijn, weet je pas later, dus hou ik het hier maar even spannend !

Big Brother is watching you – inhoud

Hoeft het nog te worden verteld ? Ik vat het héél summier samen. 1984 gaat over een totalitaire samenleving waarin planning en controle centraal staan. Iedereen kent zijn plaats en taak, iedereen wordt voortdurend in het oog gehouden door allerlei TV-schermen die in tweerichtingsverkeer werken :  jij ziet het scherm, maar het scherm kàn jou ook zien. Oftewel : Big Brother is watching you.

There was of course no way of knowing whether you were being watched at any given moment. How often, or on what system, the Thought Police plugged in on any individual wire was guesswork. It was even conceivable that they watched everybody all the time. But at any rate they could plug in your wire whenever they wanted to. You had to live – did live, from habit that became instinct – in the assumption that every sound you made was overheard, and, except in darkness, every movement scrutinised.

Actualiteit

Het is geen geheim dat Orwell met 1984  kritiek uitte op zowel de stalinisten als nazisten van die  (1948) tijd. Met het vallen van dergelijke totalitaire regimes zou je kunnen denken dat het verhaal achterhaald is. Toch heeft het boek volgens mij nog altijd verdienste. Het boek nodigt iedereen uit om waakzaam te blijven. Niet enkel om de ‘letterlijke’ totalitaire regimes maar ook die regimes die mensen vrijwillig maken door o.a. het gebruik van de media.

De werkelijkheid is wat wij schrijven

In 1984 wordt de geschiedenis continu herschreven in Oceanië en is het onmogelijk te weten of wat men aanneemt waar is of niet. Er is geen vrije pers, geen vrije meningsuiting en wat men ‘leest’ is al honderd keer geredigeerd. De werkelijkheid wordt gemaakt. Mensen ‘lossen op’ (ze worden niet vermoord). Alles dient het doel van de overheid.

Ik heb heel dikwijls gedacht aan de macht van de (sociale) media, hoe ook hier dikwijls een realiteit ‘gemaakt’ wordt, hoe heel snel verhalen (al dan niet verzonnen, genuanceerd of niet) een eigen leven gaan leiden, machtig worden en realiteit worden.
The Circle van Dave Eggers is in die zin een moderne versie van 1984. Bij The Circle wordt het  controlerende echter niet opgelegd maar gekozen. Laat ons hopen dat het nooit zo ver komt !

Een pleidooi voor een rijke taal

In Oceanië wordt taal  zeer beperkt. Newspeak is de taal die men overal wil horen en die mijn ‘creëert’ om zo de werkelijkheid te verkleinen én te vormen.

‘Don’t you see that the whole aim of Newspeak is to narrow the range of thought? In the end we shall make thoughtcrime literally impossible, because there will be no words in which to express it.

Het is een discussie die ik dikwijls voer met de leerlingen : het belang van rijkdom van taal, het belang van te kunnen nuanceren. De kracht van taal  en dat een SMS-taal nooit hetzelfde kan zijn. Alleen als het over de liefde gaat, lijken ze mij te begrijpen … (!)

Praktisch

Wellicht is het zowat in alle bibliotheken te vinden !

Gelezen

Gelezen : De Val – Matthias Declercq

Het leven van een wielrenner

De Val neemt je mee in het leven van een groep wielrenners die als bij toeval allemaal uit dezelfde streek komen en rond hetzelfde moment carrière maken. Het gaat om Iljo Keise, Wouter Weylandt, Dimitri De Fauw, Bert De Backer en Kurt Hovelijnck. Hun levens zijn intens met elkaar verbonden.

De Val

Wie meedoet aan de koers valt. Zoveel is zeker.

Vallen hoort erbij. Geen enkele renner gaat in zijn carrière níét een keer tegen het hout of het asfalt. Sommigen vallen zelden, zoals Iljo. Maar in een lange carrière is er geen ontkomen aan.

Vallen met dood als gevolg is echter iets heel anders. Dat hoort niet bij het wielrennen. Toch is het datgene wat net gebeurt. Tijdens de Zesdaagse van  Gent (2006)  hapert Dimitri in het stuur van Isaac Galvez.  Beiden vallen. Isaac overleeft het niet. Het zal Dimitri blijven achtervolgen.

Een voortdurend vallen en opstaan

Het vallen beperkt zich niet tot het letterlijk vallen. De levens van de wielrenners zijn allebshalve gespaard van ellende. Het beeld van Isaac Galvez verlaat Dimitri de Fauw niet. Iljo Keise, die zich een weg naar de top baande, ziet zich plots geconfronteerd met een dubieus dopingsverhaal en wordt bijgevolg 2 jaar geschorst – een zaak waarvan hij later zal worden vrijgepleit. Kurt Hovelijnck komt tijdens een training zo zwaar ten val dat hij lang in coma ligt door een schedelbreuk. Frederik Nolf sterft door hartfalen in Quatar en ook verhaal van Frank Vandenbroucke eindigt in mineur. De ellende bij de wielrenners lijkt in die tijd niet te stoppen.  Dit alles in een paar maanden tijd.

Wielrennen is eenzaam en hard

Brouwers noemt wielrennen de hardste sport die er is: ‘In de koers heb je een leven in de ploeg. Daarbuiten ben je alleen en moet je jezelf organiseren. Je hebt vrienden nodig om overeind te blijven en samen te trainen. Als dat steeds minder gebeurt, om welke reden dan ook, dan wordt het moeilijk.’ Wielrennen is een ploegsport, maar geen enkele ploegsport is zo individueel.

Samengevat

“De Val” is een prachtige kennismaking met  het alledaagse leven van een wielrenner en in het bijzonder het verhaal van vijf jongens uit het Gentse. Hun levens zijn verbonden door de wielrennerij maar evengoed door enkele tragische gebeurtenissen.

Het boek is biografisch, maar je hoeft geen bijzondere interesse te hebben in bovenstaande coureurs om toch van het boek te genieten. Het gaat evengoed over de willekeur van het leven. Alle renners gaan op een eigen wijze om met het noodlot dat altijd in de buurt lijkt mee te fietsen. Dat alleen al maakt dit een fijn boek om lezen.

=  fijn om te lezen, maar geen ‘must read’, aanrader voor de liefhebber van het thema en het verhaal

  • Taal : geen literair hoogstandje maar vloeiend verteld
  • Tempo : het gaat bij tijden ‘hard’, net zoals de wielrennerij !
  • Inhoud : verhaal van 5 wielrenners, hun vriendschap en hun vallen en opstaan wanneer ze geconfronteerd worden met extreme situaties
  • Emotie : empathisch – de auteur nodigt je voortdurend uit om in het vel van de wielrenner te krupen
  • Thema : wielrennen, begin en eind van carrière, vriendschappen
  • Grenre :  gedramatiseerde non-fictie, biografisch
  • Personages : Iljo Keise, Wouter Weylandt, Dimitri De Fauw, Bert De Backer en Kurt Hovelijnck, het zogenaamde ‘Scheldepeleton’
  • Context : omgeving Gent, wereld van wielrennen

Praktisch

Matthias M.R. Declercq, De Val, Manteau 2016, 400 bladzijden.
Paperback € 22,50 bij bol.com, ik las de Kindle versie $ 10,60 

Alle citaten komen uit het boek.