Tagarchief: boek

Gelezen

Gelezen: Het verborgen brein – John Bargh

 

Verborgen brein: de kracht van het onbewuste

Na het lezen van “het verborgen brein” was ik alvast één illusie armer: de illusie dat wij grotendeels in volle vrijheid en bewustzijn ons gedrag bepalen. Het geloof in de eigen autonomie, de gedachte dat er altijd keuzevrijheid is.

Oké, zo’n vaart is het niet gelopen, maar het scheelt niet veel. Want als er één ding duidelijk geworden is na het lezen van het boek, dan is het wel dat ons onbewuste veel meer bepaalt dan wij denken. De illusie dat dit niet zo zou zijn, blijkt trouwens de grootste val. Want je kan natuurlijk bewuster leven en jezelf meer in vraag stellen. Zo heb je meer greep op dat onbewuste, al hoeft dat onbewuste echt niet altijd in je nadeel te werken. Dat “verborgen brein” levert ons tonnen voordelen op, al was het alleen maar dat we anders oververmoeid zouden zijn van elke beslissing die we moeten nemen. Je zou het kunnen vergelijken met al die programma’s die op de achtergrond van je pc werken, je merkt er niets van, maar ze zorgen wel dat alles vlotter verloopt.

We zijn verleden, heden en toekomst

Eén van de permisses van “het verborgen brein” is  dat het brein tegelijkertijd in het verleden, heden en toekomst is. Dat lijkt een beetje zweverig, maar het is zo evident als iets. Ons denken en handelen wordt deels bepaald door wat we vroeger hebben meegemaakt, maar het houdt onmiddellijk rekening met wat in het nu gebeurt. Onze dromen en ambities (toekomst) sturen onze handelingen. Soms zijn we ons daar heel erg van bewust, soms ook niet.
Het boek volgt deze drie delen. Verleden, heden en toekomst.

Het verleden

Weinig mensen zullen er aan twijfelen dat wat je vroeger meemaakte deel uitmaakt van je persoonlijkheid en dus ook van je denken en handelen. Maar ons verleden strekt zich verder uit dan ons individuele verleden, wij delen evengoed een evolutionair verleden. Het zit in onze genen om ons voort te planten en om onszelf te beschermen. Als we evolutionair bestemd zijn om onszelf te beschermen, dan betekent dat meteen dat we (onbewust) alles zullen doen voor dat zelfbehoud. Klinkt allemaal logisch en vertrouwd, maar het strekt zich veel verder uit. Zo zijn we van nature angstig om wat anders is, of zeg maar dat we van nature eerder conservatief zijn. Denk maar aan de gevolgen dat dit heeft voor onze visie op migratie.

Dat we van nature zo zijn, betekent niet dat dit per definitie de betere optie is. In het boek komen verschillende experimenten aan bod waaruit blijkt dat mensen onbewust negatief zijn tegenover andere volkeren, het rationele corrigeert als het ware. Hetzelfde geldt voor dat selfish gene, dat zich wil voortplanten. Onbewust oordelen we positiever over mooie mensen (betere vooruitzichten voor onze genen). Opnieuw corrigeert ons rationeel denken het verborgen brein. Die mooie man of vrouw blijkt helemaal niet zo’n fijn karakter te hebben, hoe mooi hij of zij ook is, de aantrekkelijkheid valt snel weg.

Het verleden beperkt zich niet tot het evolutionaire verleden of wat we als kind hebben meegemaakt, de cultuur waarin we zijn opgegroeid bepaalt mee ons denken en handelen. Ons recente verleden (wat we een paar uur geleden hebben meegemaakt) zindert dikwijls nog onbewust na, ook al is het afgesloten. Na een gigantisch stressvolle werkdag, kan de avond thuis echt nog gekleurd worden door die dag.

Intuïtie (heden)

Als er één ding is waarvan we ons bewust zijn dat ons verborgen brein hard aan het werk is, dan is het wel onze intuïtie. Ik vind intuïtie heel intrigerend. Soms ‘weet’ je iets, maar je kan er niet echt de vinger op leggen. Laat staan van naaldje tot draadje uitleggen hoe je iets weet. Soms geven we de voorkeur aan onze intuïtie als we iets beslissen, soms wantrouwen we juist ons gevoel. Ervaring leert dat onze intuïtie er er soms bonk op zit, maar dat is lang niet altijd zo.

In het ‘verborgen brein’ wijdt John Bargh er een heel hoofdstuk aan. ‘Wanneer kan je je intuïtie vertrouwen’ ? Je krijgt van hem een heel set regels in welke gevallen je juist wel of juist niet je intuïtie best volgt. Dit alleen al is een reden om het boek te lezen !

Toekomst

Ik vond dit een fijn deel om te lezen. Zo herkenbaar ! (Maar dat wist ik niet). Het klopt inderdaad dat als ik bezig ben om te trainen voor een (loop-)afstand, ik plots veel meer lopers in onze straat zie. Die lopers waren er natuurlijk al de maanden ervoor, maar toch vallen ze mij nu méér op. Onze bril is gekleurd door wat we willen. Daar ligt immers ook onze focus. Je kan zo ingenomen zijn door een doel (het halen van een deadline op het werk) dat je ondertussen niet door hebt dat je je relatie verwaarloost. Bargh citeert hier enkele interessante onderzoeken zoals het zogenaamde “Barmhartige Samaritaan Onderzoek”. Theologie studenten kregen een opdracht  over de parabel van de barmhartige Samaritaan, waar een noodlijdende wordt geholpen onder tijdsdruk. Die tijdsdruk primeerde op wat zij als fundamentele waarde achtten: het helpen van een medemens. Ze waren zo opgegaan in de tijdsdruk van de (op zich onbelangrijke) opdracht, dat ze de man in nood niet eens zagen.

Laat het onbewuste brein voor je werken

Je hoeft geen hele biografieën te lezen over succesvolle mensen of het woord ‘gewoontes’ of ‘rituelen’ valt wel. Ook jij en ik kunnen er van leren en ze integreren. Hier maken we volop gebruik van het onbewuste. Een gewoonte is pas een gewoonte als ze onbewust gebeurt. Ik sta op, maak het bed, stap naar de badkamer, ga naar het toilet. Daar denk ik niet over na. Net zomin als ik nadenk over het poetsen van mijn tanden. Rituelen kunnen je ontzettende voordelen opleveren, het kost tijd voor je verborgen brein ze over neemt, maar eenmaal het geval, kosten ze nauwelijks moeite.

Over het boek

Aanvankelijk dacht ik dat ik er echt mijn kiezen zou moeten in zetten, maar dit boek las als een trein. Bij iedere bewering staan tal van experimenten om ze te staven. Als je al zou denken ‘dat overkomt mij nooit’, dan moet je dit toch maar eens lezen. We worden allemaal onbewust gestuurd door onze omgeving.
Ik vond het een bijzonder prettig boek dat mij behoorlijk wat wijsheid opleverde, niet enkel over mezelf en mijn eigen denken en handelen, maar evengoed over de maatschappij, waarom sommige zaken zo moeilijk liggen.

Een echte aanrader dus !

Praktisch

John Bargh, Het verborgen brein, Hoe het onbewuste ons gedrag bepaald, uitgeverij Hollands Diep, 2018, 464 blz.  Te koop bij o.a. Bol.com voor €24,99

 

 

Gelezen

Te gekke slaapplaatsen – Nederland en Vlaanderen

te gekke slaapplaatsen

Lang leve de korte vakanties !

Het is geleden van mijn reis naar India en Nepal dat ik nog langer dan 8 dagen op reis ben geweest. Dat ik in een ziekenhuis in Kathmadu belandde zal er zeker mee te maken hebben, maar er zijn andere redenen. Lange reizen zijn vermoeiend, vragen veel voorbereiding en zijn al bij al duur, hoe budgetvriendelijk je het ook doet. Toch waren ze heerlijk, al die wereldreizen. Ze deden me verlangen naar méér, maar daar was mijn portemonnee niet op voorzien. Anderzijds lijk ik de laatste jaren continu op vakantie. Er zitten topjaren bij van  meer dan 120 overnachtingen buitenshuis en ik ben geenszins van plan om daar zuiniger in te worden. Dat ik altijd een volgende trip in gedachten heb houdt mij mentaal gezond en motiveert mij bij een zware dag.

Te gekke slaapplekken

Toen ik het boek ‘te gekke slaapplaatsen’ in handen was ik maar over één ding bezorgd: zouden die plaatsen nu niet in een mum van tijd volzet zijn en zou ik überhaupt nog een plekje vinden ? Ik gok erop dat dit niet zo’n probleem hoeft te zijn, want er zijn plaatsen voor alle seizoenen en het gaat nooit over lange vakanties.

Gewoon doen

Het boek doet dromen, echt ! Toch zijn het geen onbereikbare dromen. Oké, dat de auteur in het bezit heeft van een volkwagenbusje en ook nog eens op reis gaat met een kever, zorgt voor geweldig mooie plaatjes. Maar niemand beweert dat ik dat met mijn oldfashion Renaultje ook niet zou kunnen doen. Hé, ik kan zelfs slapen in dat Renaultje !

Voor de rest is het boek behoorlijk laagdrempelig. Het zijn geen kant en klare pakketjes. Je bent (letterlijk) op weg gezet en je ziet zelf maar hoe je het concreet doet.

Mijn te gekke slaapplaatsen top 3

Toen het lief het boek zag, was hij meteen ook verkocht. Het zijn korte trips in Nederland of Vlaanderen, dus je hoeft er geen honderden kilometers voor te rijden ! Ook al staan er tips voor kampeerders bij, je hoeft eigenaar van tent of caravan te zijn. Soms kan je iets huren (en dat zal dat niet de traditionele tent/caravan zijn) of je logeert in een pod, hutje, huisje .. soit, een gekke slaapplaats.

te gekke slaapplaatsen

Op nummer 1 staat bij mij de sterrenkubus om ’s nachts lekker vanuit het bed sterren te kunnen zien. De foto’s zijn duidelijk in de winter genomen, dus wat een idee om dit putje winter te doen ! Waarschijnlijk is de kans op een heldere hemel extra groot !  Op 2 staat de woonwagen (wil ik wel heel erg graag naartoe) en op 3 de wikkelboot hartje Rotterdam. Dat lijkt mij toch nog iets anders dan de boot waar wij een paar maanden geleden op logeerden !

Punt is, dit boek is zo leuk dat ik, toen ik de foto’s zocht voor dit artikel, alweer een nieuwe top 3 had om te besluiten dat ik ze eigenlijk allemaal wil doen !

Ik hou jullie op de hoogte van mijn mijn/onze avonturen !

Praktisch:

Renske Borst, Te gekke slaapplekken Nederland en Vlaanderen, Mo’Media, 208 blz. Te koop bij o.a. Bol.com voor € 14,99

 

 

Gelezen

Gelezen: The Handsmaid’s Tale / Het verhaal van de dienstmaagd – Margret Atwood

Handmaid's Tale

Eerst het boek, dan de serie

Toen ik de eerste aankondigingen zag voor de serie The Handsmaid’s Tale, wist ik sowieso dat dit een verhaal naar mijn hart zou zijn. Niet dat ik ook maar een beetje de maatschappij waarin het verhaal zich situeert oké vind, maar zo’n gedachtenexperiment wil ik best wel eens volgen. Dus nam ik de zeer geprezen serie op, en las met veel plezier het boek en dat wil ik echt iedereen aan raden.

Leven in een fundamentalistische maatschappij

Voor wie The Handmaid’s Tale niet volgt, even de setting. In tijd van oorlog en grote milieurampen is een staat opgericht die leeft volgens religieuze principes. Milieurampen hebben ervoor gezorgd dat de vruchtbaarheid angstjagend laag is. De hele maatschappij is ingedeeld in klassen. Bovenaan staan de Commanders met hun Wives. Wanneer zij kinderloos zijn – wat vaak het geval is – halen zij een Handsmaid in huis die er louter en alleen is om kinderen te baren van de Commander. Via een maandelijks ritueel (de vruchtbare periode) is de Handmaid verplicht tot een bijna machinaal seksueel verkeer. Offred ziet zichzelf dan ook als een wandelende baarmachine. Verder zijn er de Martha’s die het huishouden doen, maar evengoed zijn er overal spionnen (Eyes/Ogen).
Vrouwen hebben geen rechten.
De bedoeling van deze (door de machthebbers) gedwongen maatschappij, was om de wereld beter te maken. Maar zoals de Commander correct zegt: beter betekent altijd slechter voor een heel deel van de bevolking. Voor het deel dat totaal geen rechten meer heeft. Wie afwijkt van de regels wacht de dood.

Deze maatschappij is geen sekte waarbij mensen gekozen hebben voor deze levenswijze. Ze zijn ertoe gedwongen. Door indoctrinatie wordt er alles aan gedaan om afstand te doen van hun vroegere waarden en levensopvattingen.

Weinig uitgediept

Op het eind van het boek zat ik toch wel wat op mijn honger. Ik bleef met het gevoel zitten ‘is dit het nu ?’. Naar verluidt gaat seizoen 2 verder waar het boek geëindigd is  en dat zou best wel een goede zaak kunnen zijn. Er blijven immers nog heel veel vragen. Ik durf hier geen explicite verwijzingen naar het einde te doen, op gevaar af de pret te bedreven. Volgens mij is Offred (‘van Fred’)/June, ontsnapt. Ik concludeer dat omdat wanneer ze wordt opgehaald, het woord ‘mayday’ wordt gebruikt. Maar het kan dat ik teveel in de DeMol redeneringen zit en dit als een hint zie terwijl het helemaal niet zo is.

Naar het einde toe blijkt ook dat die hele ‘religieuze’ maatschappij toch uitwasemingen kent die diametraal tegenover hun levensvisie staan. Het verderf (hun woord) was de basis van de nieuwe maatschappij. Het moest worden uitgeroeid met man en macht. Toch blijken diezelfde stichters zich hieraan weer te buiten te gaan. Historisch niets nieuws maar er wordt in het boek niets meer mee gedaan.

Wou Atman op haar manier vertellen wat ze van het Sovjetregime vond ? Wellicht wel.

Toch boek na de serie lezen ?

Ik merkte dat de serie het boek behoorlijk goed volgt, althans het eerste seizoen. De chronologie is iets anders maar dat maakt weinig uit aangezien ook het boek voortdurend met flashbacks werkt. De makers van de serie hebben het boek, dat uitkwam in 1986, hier aan en daar aangepast naar de 20ste eeuw. Zo is er in het boek geen sprake van homofilie en zijn er bijgevolg geen ‘gendertraiters’. Maar de algemene lijn klopt wel.
Het tweede seizoen is volledig gebaseerd op het boek, maar volgt het boek niet meer.

Proloog en epiloog

Het boek kent echter een lange inleiding en een behoorlijke epiloog waardoor het verhaal meer ‘body’ krijgt  Zowel in de serie als in het boek wordt immers niet  echt uitgelegd wat de motieven van deze nieuwe maatschappij zijn (behalve een betere maatschappij te creëren). Volgend op het boek komt een lange epiloog waardoor het boek sterker en transparanter wordt. Mocht je het in de bib tegenkomen en geen zin hebben om het hele verhaal nog eens te lezen, dan zijn alleen al de proloog en epiloog de moeite om te lezen.
Verbaast het je dat de schrijfster opgroeide in West-Berlijn, met de Muur als continue verwijzing naar de uitwasemingen van een totalitair regime ?

Even filosofisch

Er waren een aantal fragmenten die mij heel erg geraakt hebben. Zo vertelt het hoofdpersonage dat ze het hadden moeten zien aankomen, maar dat ze niet wakker genoeg waren om het te zien. Zo ging ze in een korte short joggen en kreeg ze minachtend blikken over zich heen. Er waren de blikken van afkeuring, van intolerantie, het beperkter worden van vrijheidsmening.

Het kan echt wel dat mensen zonder dat ze er zich van bewust zijn vrijheden opgeven. Wanneer ik sommige politieke marketing zei (in aanloop van de verkiezingen) dan merk ik hoe men soms inspeelt op angst, angst die ervoor zorgt dat mensen vrijheden opgeven om toch maar ‘veilig’ te zijn. Polariserend ook. Wij tegen hen, dit lijkt te worden aangemoedigd. Arbeiders tegenover bedienden en omgekeerd, ambtenaren versus zelfstandigen en contractuelen, actieve bevolking versus niet-actieve bevolking, stakers tegenover niet stakers. Autochtonen versus allochtonen. En altijd Het Grote Gelijk en de illusie dat er een maatschappij zou kunnen bestaan waar iedereen mooi in het rijtje loopt volgens opgelegde regels en daardoor de perfecte maatschappij is gecreëerd.

Een boek uit de jaren 80, wellicht ook geïnspireerd door Orwells’  1984 (geschreven in 1949), maar dat altijd actueel blijft. Be ware of wie dat ook de perfecte maatschappij belooft.

Praktisch

Margaret Atwood, Het verhaal van de dienstmaagd. Te koop bij o.a. De Standaard Boekhandel voor €12,50

Gelezen

Creative Flow – 365 dagen mindfulness – Jocelyn De Kwant

Creative Flow

Creative Flow: al even mijn metgezel

Dat ik een stresskip ben is geweten. Dat ik energie teveel heb en onrust mij niet vreemd is al evengoed. Om tot rust te komen loop ik, wandel ik en lees ik. Ik geloof heel erg in de kracht van mindfulness: waarbij je samenvalt met het moment en je hoofd niet in het verleden of in de toekomst is. Tenslotte is er alleen maar nu.

Het boek Creative Flow is exact wat de titel beweert: door de (kleine) creatieve voorstellen kan je even alles loslaten en is er geen enkel moeten. Ik ben niet iemand die in yogahouding het hoofd vrij kan maken. Er komt wel altijd iets voorbij. Maar met dit boek lukt dat wel. Niet in yogahouding, maar door mij als een argeloos aan de opdracht van de dag over te geven. Meestal gewoon met de bekende 4-kleurenbic. Al hoeft zelfs dat niet.

Opdrachten die je even doen stilstaan

De opdrachten zijn veelzijdig en daar hou ik wel van. Soms zijn ze bezinnend, soms dagen ze je uit om iets nieuws te proberen. Of je tekent een blad vol spiraaltjes in allerlei kleuren. Mocht je al denken dat het altijd om ‘tekenen en kleuren’ gaat, dan zit je er naast. Ik geef toe dat ik dat aanvankelijk dacht toen ik de cover van het boek zag.

Creative Flow
Rechtsboven een ingevuld blad uit Creative Flow. Je ziet meteen dat ik geen talent heb! Maar daar gaat het niet om. Ik was wel even helemaal uit mijn hoofd en bij het moment !

Kan een boek  rust brengen ?

Dit boek bracht me al meermaals tot rust. Toen ik mij op de camping plots begon te ergeren aan de totaal onverwacht gietende regen. Ik besef heel goed dat mij ergeren de situatie het alleen maar erger maakt. Een kwartiertje in dit boek en ik was de regen vergeten. Of liever de ergernis. De regen werd een rustig tikkend geluid op mijn caravan. Bonus maar niet gegarandeerd door het boek: het stopte met regen !
In het ziekenhuis had ik het boek altijd bij. Ik hield mij totaal niet meer aan de ‘1 opdracht per dag’ maar deed gewoon wat ik leuk vond. De 4-kleurenbic en het boek was genoeg. Het boek past trouwens mijn handtas en kan best tegen een stootje.

Samenvatting

Creative Flow is een prachtig geïllustreerd werkboek, dat je uitnodigt om elke dag iets met volledige aandacht te doen. De 365 praktische opdrachten helpen je om even uit de tredmolen van het dagelijkse leven te stappen en moedigen je aan om in het nu te leven. Eenvoudige teken en schrijfopdrachten worden afgewisseld door oefeningen die je zintuigen prikkelen, je met een frisse blik om je heen te laten kijken of je simpelweg even afremmen om op adem te komen. 

Dit staat ergens bij de inleiding van het boek en het is o zo waar.
Kan je zelf best nu en dan wat rust in je hoofd gebruiken, dan is dit een boek voor jou. Maar het is evengoed een schitterend boek om cadeau te doen, gezonder dan een doos chocolade (maar niet lekkerder) en het gaat veel langer mee dan een boeket bloemen !

Ik ben alvast heel blij met het boek !

Praktisch

Creative Flow, 365 dagen mindfulness – Jocelyn De Kwant, met illustraties van Sanny Van Loon is o.a. te koop via Bol.com voor € 14,99