Tagarchief: boeken

Gelezen

Gelezen : Zeg me dat ik oké ben, over perfectionisme – Marcel Hendrickx

Perfectionisme

Perfectionisme

Soms denk ik dat perfectionisme een kwaal is die veel meer verspreid is dan we denken. Perfectionisme zorgt voor stress. Het is het ‘nooit genoeg’ en het steeds opnieuw hoger leggen van de lat. Maar wat houdt perfectionisme nu echt in ? Wanneer wordt het ongezond ? En wat is het profiel van een perfectionist ? Het is alvast niét iemand die meent dat hij/zij alles beter weet of kan.

Perfectionisme is niet ongevaarlijk

Met perfectionisme op zich is desondanks niet noodzakelijk iets mis. Er bestaat immers ook ‘gezond’ perfectionisme. De lat hoog leggen, streven naar een beter leven, een betere job, een betere relatie, een betere gezondheid – het zijn lovenswaardige doelen. Maar zelfs dat gezonde perfectionisme kan doorschieten in een streven naar een onbereikbaar ideaal. Het wordt dan een valkuil, want het ideale lichaam, de ideale job, de ideale relatie bestaan niet. De laatste twee decennia heeft wetenschappelijk onderzoek dan ook genoegzaam aangetoond dat perfectionisme een belangrijke rol speelt in een aantal veelvoorkomende psychische aandoeningen, zoals depressie, angst, burn-out en eetstoornissen. Diverse maatschappelijke trends, die ook in dit boek uitgebreid aan bod komen, beloven in deze context echter niet veel goeds. Ze zorgen er immers voor dat de druk op veel mensen, en vooral op jonge en kwetsbare mensen, alleen maar toeneemt. Je ‘moet’ presteren van jongs af aan, op school, in hobby’s, in de sportclub. Sociale media bulken van de ‘perfecte’ selfies, citytrips en gezinsuitjes.

Als ik rond mij kijk, dan lijkt de hele wereld wel besmet met perfectionisme en niet in de laatste plaats de leerlingen aan wie ik les geef. Onlangs was nog te lezen hoe leerlingen gebukt gaan onder stress en dat is niet verwonderlijk als ik hoor hoeveel ballen ze in de lucht moeten houden. Het zou speels moeten zijn maar het is dodelijk ernstig. De school met toetsen en examens, de trainer die uitdaagt om altijd iets beter te zijn, muziekschool, ballet. Het zijn zelden oorden waar géén expliciete evaluatie (lees : oordeel) aan te pas komt. Ouders kijken mee over de schouder. En zelfs als was er geen enkele vorm van evaluatie binnen de activiteit zelf, dan nog dwingt de sociale media je om een perfect leven te hebben. Je wil toch niet aanzien worden als saai ? Er moet toch wat gebeuren in je leven ?

Dit geldt trouwens even goed voor volwassenen, al denk ik dat jongeren kwetsbaarder zijn. Ze zoeken hun identiteit en spiegelen zich aan de groep. Slanke lijn. Sportief zijn. Guitig uit de hoek komen. Een lief hebben. Op reis gaan. Misschien niet eens omdat ze het diep in hun hart zo willen, maar wel omdat ze denken dat het zo moet.

Altijd opgejaagd

Veel rust komt er niet aan te pas. De volgende horde moet worden genomen. Zelfs genieten wordt een must.

Wie opgejaagd wordt door een knagend gemis, is immers bang om ‘stil te vallen’, want dat stilvallen confronteert hem of haar met wat niet perfect is. Dat uit zich bijvoorbeeld in vluchten in het werk, in de drank, in zelfbeschadigend gedrag, maar verrassend genoeg bijvoorbeeld ook in ontspanning: ontspanning wordt dan inspanning (‘ Ik moet genieten’).

Ik ben niet goed zoals ik ben

Aan de basis van perfectionisme ligt het willen voldoen aan een beeld. Dat beeld is niets anders dan wie volgens zichzelf zou moeten zijn maar niet is. Volgens Hendrickx is het vaak terug te leiden tot de kindertijd.

 Het verstandige of brave kind in ons zorgt dat we ons aanpassen, zodat we in de maatschappij een plek hebben. De ontwikkeling van dat verstandige of brave kind kun je zien als een overlevingsmechanisme. Dit is aangeleerd, vaak onbewust gedrag, dat als doel heeft je te helpen bij bepaalde pijnlijke of onplezierige situaties. Het is de beste (meestal onbewuste) keuze die het kind kan maken in een situatie waarin het zich bedreigd voelt. ‘Zich bedreigd voelen’ betekent hier ‘zich niet aanvaard voelen zoals het is’ of ‘met zachte of harde hand gecorrigeerd worden’.

Getuigenissen

In het boek van Marcel Hendrickx staan vele getuigenissen over mensen met perfectionisme. Je leest er hoe zo’n manier van leven een uitputtingsslag is. Het is immers nooit genoeg. Perfectionisten hebben het heel moeilijk om ‘nee’ te zeggen. Ze zien ook bij voorbaat de dingen die niet oké zijn. De 98 % die uitmuntend is, laten ze zo aan zich voorbij gaan.  Die 2 procent ‘minder goed’, achtervolgt hen.

Controledwang

Niet weinig perfectionisten zijn heel efficiënt. Ze hebben een manier van werken ontwikkeld die hen tot de beste resultaten leidt. Ze gaan recht op het resultaat af, zonder omwegen en met een plan in hun hoofd. Ze hebben het dan ook heel moeilijk wanneer dat plan anders uitpakt dan verwacht of wanneer collega’s of naasten het anders willen doen. Dan maar liever alleen.

Als ze dan toch niet anders kunnen dan delegeren, wordt de taak vaak gewoon overgedragen. In de zin van: ‘Tot vandaag was dit mijn taak, vanaf morgen is het jouw verantwoordelijkheid, en ik zou liefst hebben dat je het me niet lastig maakt met vragen.’ Dit fenomeen speelt op het werk, maar ook thuis in de privésfeer steekt het de kop op: ‘Ik zal het zelf wel doen, want mijn partner kan dat toch niet.’

Te veel verantwoordelijkheid

Volgens Hendrickx nemen perfectionisten dikwijls teveel verantwoordelijkheid op zich. Dat heeft alles te maken met de nood aan controle en het omgaan met angst.

 

Dit symptoom doet je alert zijn voor dingen die niet goed lopen of voor taken die over het hoofd gezien worden. Als het ware vanzelf ga je extra verantwoordelijkheden op je nemen. Je ziet dingen die zouden moeten gebeuren, en zonder je af te vragen of die nu door jou uitgevoerd moeten worden, begin je eraan.

Grote verwachtingen

Ik vond het boek behoorlijk confronterend omdat ik veel herkende.  Het leerde me mezelf en anderen beter begrijpen. Ik zat dan ook op de punt van mijn stoel om te horen hoe je het beste met perfectionisme kan omgaan en of het überhaupt mogelijk is om uit die cirkel te stappen.

Die verwachtingen werden echter niet ingelost. Na zoveel helderheid (en rationaliteit) leek ik plots in de jaren 90 waarin New Age zijn welig tierde. De auteur heeft zijn wortels in NLP, Neuro Linguistisch Programmeren en laat dat toch nog te zweverig zijn voor mij.

Grote verdienste

Toch zou ik het boek aan veel (heel veel !) mensen willen aanraden omdat ik meen dat Hendrickx heel goed weet wat perfectionisme is en een schitterend beeld schetst van de perfectionist. Voor mij was het een behoorlijke eye-opener, zowel voor mezelf als voor de vele leerlingen met wie ik samenwerk.

De hele wereld roept ons op perfectionistisch te zijn !

Perfectionisme gedijt overigens zeer goed in onze maatschappij die ons om de oren slaat met slogans als ‘The sky is the Limit’ of ‘Just do it’, alsof het enkel en alleen een kwestie is van doen en dat je dan wel slaagt. Er is politiek steeds meer onbegrip voor mensen die niet kunnen, omdat ze worden voorgesteld als ‘niet willen’.  Lees maar het boek van Paul Verhaege. We geloven dat we alles kunnen en dat het een kwestie van keuzes en werken is. Dus als het niet lukt, is dat ook onze schuld. Geen wonder dat veel mensen gebukt gaan onder het gevoel niet goed genoeg te zijn.

Praktisch

Ik heb het boek graag gelezen en raad het aan omwille van de prima beschrijving van wat perfectionisme is en wat het doet met een mens. Het boek gaat ook naar de wortels van perfectionisme.

Marcel Hendrickx, Zeg me dat ik oké ben, over perfectionisme en bevestigingsdrang, Manteau 2016, 196 bladzijden.
Te koop bij Bol.com voor € 19,99 (Paperback). Ik las de Kindle-editie $ 16,36

1000 vragen over mezelf

1000 vragen #35 In welke winkel kom je graag ?

shoppen Hasselt

Als we shoppen : Hasselt !

Vandaag – zaterdag dus – gingen het lief en ik nog eens een stadsbezoek doen. Geen cultureel bezoek, maar ‘shoppen’. Dat doen we om de 6 weken tot 8 weken. We beginnen in een restaurant waar we meestal zo lang blijven hangen – nog een koffie, nog een dessert – dat er van al die shoppingsplannen niet veel meer in huis komt. Al ware het maar omdat de winkels om 18 uur sluiten.

Hasselt of Leuven ?

Als we al shoppen, trekken we naar Hasselt. Leuven zou evengoed kunnen want misschien net iets dichterbij. Maar we houden van het gezellige Hasselt en het ritme dat in onze ogen een stuk rustiger is dan in Leuven. En Hasselt heeft twee winkelvoordelen op Leuven. Althans voor ons.

Digital freaks – books, books books

Als we citytrippen staan de boekhandels hoog op de lijst van onze te bezoeken winkels. In Hasselt was dat vroeger ook DeSlegte, maar die zijn weg (in Leuven niet) en dat missen we wel. Gelukkig wordt dat in Hasselt gecompenseerd door een gigantische Standaard Boekhandel, al geef ik eerlijk toe dat we naderhand altijd proberen om de boeken via de KindleStore te kopen, Kindlefans als we zijn.
Mediamarkt staat ook op onze lijst. Veel kopen we er niet, maar we willen graag op de hoogte van de nieuwigheden. En soms gebeurt het dat we toch met een volle zak MediaMarkt thuis komen. Dat zijn momenten dat de Verleiding het toch van onze betere ik wint.

Online shoppen

Maar echte winkelbezoekers zijn we niet. We zien op tegen de drukte, tegen de hele toestand van parkeren, de tijd die we er (moeten) insteken. Op de dagelijkse zaken van voeding na, kopen we behoorlijk veel online. Kleren en schoenen kopen we nog altijd in een gewone winkel, maar de rest gaat toch netjes via de pc. De doorslaggevende reden is wellicht het parkeren en de drukte die we willen vermijden. En zeker ook de tijdswinst.

Decathlon is het walhalla van mijn passies

Maar wil ik echt antwoorden op ‘waar ik graag kom’ dan is het eenvoudig : Decathlon. Dat is het walhalla van al mijn dromen. Op boeken na worden al mijn passies daar aangewakkerd : lopen, wandelen, hiking en trekking, kamperen en ik durf heel wat uit de kledingcollectie tussendoor dragen.
Nu ze in Hasselt ook een vestiging hebben (april 2016)  is het hek helemaal van de dam. Op een klein half uurtje rijden ben ik er. Weer een punt bij voor Hasselt !
Goed dat ze daar geen resto hebben zoals in Decathlon Evere of Wavre, of ikging er nog meer heen. Al hebben ze  daar weer een oplossing voor gevonden. Door iets verder een Ikea neer te zetten. En laat ik daar best graag een koffie drinken of dromen van een opgeruimd huis. Want Ikea geeft met altijd de illusie dat ik ooit, een supergeorganiseerd en opgeruimd huis zal hebben waar alles netjes op zijn plaats ligt.

Is dat niet de functie van ‘echte’ winkels : dromen ?

In welke winkels komen jullie graag ? Doen jullie dan ook teveel geld op of valt het nog mee ?   

“1000 vragen aan mezelf”  gaat terug op een boekje dat een tijd geleden bij Flow zat. Het is een klein boekje en er is geen plaats voorzien om te antwoorden, daarom dacht ik : waarom niet op de blog ? Voor het pure plezier van het schrijven ? Het verzamelen van herinneringen, wat volgens Gretchen Rubin, bijdraagt tot geluk ? Vandaar een nieuwe rubriek : 1000 vragen over mezelf.
Niets weerhoudt je om mee te doen !

Gelezen : Vaak ben ik gelukkig – Grøndahl, Jens Christian

Grøndahl

Verleid door de titel en de kaft

“Don’t judge a book by its cover” wordt gezegd en toch is het net datgene wat mij verleid heeft tot het lezen van het boek.  Ik heb de cover niet eens goed bekeken, maar de combinatie van de kleuren en de titel, maakte dat wel eens wou kennismaken met Grøndahl. Ik had zijn naam hier en daar nog opgevangen, dus waarom niet ?

Een lange nabeschouwing

Het hele boek  van Grøndahl is één lange nabeschouwing van Ellinor een vrouw in de 70 die zich richt tot haar lang geleden overleden vriendin, Anna. Verwacht je dus niet aan dialogen (die zijn er niet), intriges (alles is geweten) of actie (alles is voorbij).

Toch is Grøndahl erin geslaagd om een knap boek neer te zetten, iets wat een behoorlijk moeilijke oefening moet geweest zijn als je je stylistisch al zo klem zet.

Het leven is goed, ondanks alles

Ellinor kijkt met een intense mildheid terug op haar leven dat allesbehalve eenvoudig was. Anna had immers een relatie met haar man. Tot ruzies of spanningen heeft dat nooit geleid want net toen Ellinor het door had kwamen Anna en Ellinors’ man om tijdens een ski-ongeval. Blijven over : de twee bedrogen echtelieden. Anna en Georg.

Je zou een brief verwachten vol teleurstelling en haat om het verraad, maar toch kijkt Ellinor met mededogen en bijzonder veel liefde voor Anna terug op haar leven. Het lijkt soms alsof haar genegenheid voor Anna groter is dan diegene die ze ooit voelde voor haar echtgenoten. Echtgenoten, meervoud, ja, want na verloop van tijd worden de ‘achtergebleven’ een nieuw koppel. Opnieuw : niets spectaculair, geen hevige emoties, het lijkt bijna alsof Ellinor geluidloos de rol van de overleden Anna overneemt. Ze ontfermt zich over Anna’s zonen en is gelukkig met Georg.

Alsof de rust tussen de zinnen ademt

Het hele boek ademt rust en gelatenheid uit. Geen verslagenheid, geen geberusting maar vrede met wat is. ‘Vaak ben ik gelukkig’ alsof het een keuze is.
Alsof Ellinor meent dat wanneer het stormt je best meedeint en geen extra golven maakt.

Grøndahl heeft het zich me dit verhaal niet makkelijk gemaakt. Het hele verhaal schreeuwt immers om onrust en protest, om alles behalve geluk. Nergens is hij die weg opgegaan.

Het is wat het is

Ellinor deed me denken aan mijn reeds tachtigjarige schoonmoeder. “Het is wat het is”. Alsof je pas na je 70ste de dingen helder ziet en tot deze wijsheid kan komen.

Grøndahl nadert de 60 maar vertolkt die wijsheid helemaal. “Vaak ben ik gelukkig”. Mocht er al een ondertitel geweest zijn dan was het wellicht “En dat is genoeg”.

three_star_rating

Drie sterren : mooi om te lezen, maar geen must

  • Taal  : Vlot geschreven, kleine stukjes (dagboek)
  • Inhoud : nabeschouwing over het van Ellinor, gericht aan haar vriendin Anna
  • Emotie :  acceptatie van het leven
  • Themata : terugblik op het leven
  • Genre : fictie
  • Personages :  Ellinor, 70, na het overlijden van Greorg, de voormalige man van Anna. Anna en Ellinors eerste man zijn reeds gestorven.
  • Tempo : heel traag, één lange brief
  • Context : Scandinavië, hedendaags

Praktisch 

Jens Christian Grøndahl, Vaak ben ik gelukkig, uitgeverij  J.M. Meulenhoff, januari 2017, 152 pagina’s.
Paperback bij bol.com voor € 17,99. Ik las de Kindleversie voor $ 12,79.
Ebook bij bol.com voor € 11,99.

Gelezen

Gelezen : 1984 – George Orwell

1984

Een klassieker is altijd gevaarlijk

Van alle lijstjes die in mijn hoofd zitten heeft er ook eentje de titel ‘Lees klassiekers’. Geen idee wat een boek tot een klassieker maakt, maar 1984 valt er zeker onder.

Klassiekers lezen vind ik altijd gevaarlijk. Er zijn een hoop verwachtingen (al dan niet terecht) en soms – ook in het geval van 1984 – ken ik al de grote lijnen van het verhaal én de boodschap. Anderzijds : dat gold evengoed toen ik het boek Animal Farm las van dezelfde auteur, en daar heb ik wel van genoten.

Langdradig

Het boek was voor mij bijgevolg ook niet spannend of nieuw. Toch hoopte ik nog op enige verrassingen of de simpele ervaring van ‘het graag lezen’, of een originele compositie van het boek. Het viel echter tegen. Het boek léék mij langdradig en toen ik op een bepaald moment een boek in een boek las, moest ik écht mijn best doen om verder te lezen. Want ja, er zit nog een boek IN het boek. Of dat boek écht het boek is dat het meent te zijn, weet je pas later, dus hou ik het hier maar even spannend !

Big Brother is watching you – inhoud

Hoeft het nog te worden verteld ? Ik vat het héél summier samen. 1984 gaat over een totalitaire samenleving waarin planning en controle centraal staan. Iedereen kent zijn plaats en taak, iedereen wordt voortdurend in het oog gehouden door allerlei TV-schermen die in tweerichtingsverkeer werken :  jij ziet het scherm, maar het scherm kàn jou ook zien. Oftewel : Big Brother is watching you.

There was of course no way of knowing whether you were being watched at any given moment. How often, or on what system, the Thought Police plugged in on any individual wire was guesswork. It was even conceivable that they watched everybody all the time. But at any rate they could plug in your wire whenever they wanted to. You had to live – did live, from habit that became instinct – in the assumption that every sound you made was overheard, and, except in darkness, every movement scrutinised.

Actualiteit

Het is geen geheim dat Orwell met 1984  kritiek uitte op zowel de stalinisten als nazisten van die  (1948) tijd. Met het vallen van dergelijke totalitaire regimes zou je kunnen denken dat het verhaal achterhaald is. Toch heeft het boek volgens mij nog altijd verdienste. Het boek nodigt iedereen uit om waakzaam te blijven. Niet enkel om de ‘letterlijke’ totalitaire regimes maar ook die regimes die mensen vrijwillig maken door o.a. het gebruik van de media.

De werkelijkheid is wat wij schrijven

In 1984 wordt de geschiedenis continu herschreven in Oceanië en is het onmogelijk te weten of wat men aanneemt waar is of niet. Er is geen vrije pers, geen vrije meningsuiting en wat men ‘leest’ is al honderd keer geredigeerd. De werkelijkheid wordt gemaakt. Mensen ‘lossen op’ (ze worden niet vermoord). Alles dient het doel van de overheid.

Ik heb heel dikwijls gedacht aan de macht van de (sociale) media, hoe ook hier dikwijls een realiteit ‘gemaakt’ wordt, hoe heel snel verhalen (al dan niet verzonnen, genuanceerd of niet) een eigen leven gaan leiden, machtig worden en realiteit worden.
The Circle van Dave Eggers is in die zin een moderne versie van 1984. Bij The Circle wordt het  controlerende echter niet opgelegd maar gekozen. Laat ons hopen dat het nooit zo ver komt !

Een pleidooi voor een rijke taal

In Oceanië wordt taal  zeer beperkt. Newspeak is de taal die men overal wil horen en die mijn ‘creëert’ om zo de werkelijkheid te verkleinen én te vormen.

‘Don’t you see that the whole aim of Newspeak is to narrow the range of thought? In the end we shall make thoughtcrime literally impossible, because there will be no words in which to express it.

Het is een discussie die ik dikwijls voer met de leerlingen : het belang van rijkdom van taal, het belang van te kunnen nuanceren. De kracht van taal  en dat een SMS-taal nooit hetzelfde kan zijn. Alleen als het over de liefde gaat, lijken ze mij te begrijpen … (!)

Praktisch

Wellicht is het zowat in alle bibliotheken te vinden !