Tagarchief: literatuur

10 000 vragen #91 Welke boeken lieten een diepe indruk na ?

De kracht van boeken

Sommige boeken maken zoveel indruk dat ze je bijblijven. Niet alleen als verhaal maar ze gaan zich nestelen in je identiteit, ze geven mee vorm aan je denken en de manier waarop je de wereld ziet. Dat geldt toch voor enkele boeken die ik gelezen heb. Het is een kort lijstje en misschien hoort dat wel zo. Er zijn veel boeken die ik graag gelezen heb en die op het lijstje favoriete boeken zouden mogen staan. Maar deze post gaat over indrukwekkende boeken. Boeken die mijn leven hebben geraakt.

De gebroeders Karamazov – Dostojevski

Het lijkt een eeuwigheid geleden dat ik dit boek gelezen heb, maar het is één van de boeken die een diepe indruk op mij hebben gemaakt. Schrijfgewijs is het zware kost. Lange zinnen waar het einde soms ver te zoeken is. Geen lectuur om tussendoor te lezen.

De mens

De personages in de boeken van Dostojevski zijn niet verfijnd. Geen psychologisering of lange dialogen. Maar de mens echte mensen. Bijna archétypisch. Met grote emoties zonder dat die geëtaleerd worden. Mensen die worstelen met het leven voor het woord psychologie bestond. Het leven als het zelf tegenover de wereld, niet als in het dwalen in de eigen zieleroerselen. De personages van Dostojevski worden door het leven uitgedaagd, een leven dat ruw is , waarin dood en verraad is. Schuld en boete.

Hele stukken in mijn dagboek

Ik heb dagboeken uit de twintigste eeuw, toen er nog geen laptop was en ik hele boeken volschreef, waarin bladzijden lang citaten uit het boek staan. De overlevingsdrang, het niet willen toegeven aan het noodlot. “Ik zal hem drinken, de beker des levens, tot de laatste druppel !”. 

Ontheiliging

Ik heb het boek nog ergens maar heb het nooit meer herlezen. Dat heeft deels te maken met de ingewikkelde grammatica, al hoop ik dat er ondertussen betere vertalingen bestaan. Anderzijds vrees ik voor een soort ‘ontheiliging’. Het boek zit daar zo mooi in mijn hoofd, als een edelsteen, misschien is het iets geworden dat het in zich niet is, maar kwam het op dat moment in mijn leven waar het precies dàt was: een diamant.
Misschien vind ik het bij herlezing helemaal niet meer zo goed. Begrijp ik niet wat ik er ooit in zag. Daarom lees ik het niet opnieuw, al is de verleiding er  wel.

Andere auteurs

Simone de Beauvoir en Jean Paul Sartre hebben evengoed een behoorlijke indruk op mij gemaakt. de Beauvoir omdat ik toen voor het eerst echt diep nadacht over mijn identiteit als vrouw. Niet dat ik er mee worstelde, maar zij zette het in een veel breder perspectief. Jean Paul Sartre kwam – via de Beauvoir – later, kwam tegemoet aan veel worsteling. Zette het in perspectief, maakte van mij een wereldburger. Dat de wereld groter was dan mijn kleine wereld. Samen met de Beauvoir.
Sartre zou ik misschien nog opnieuw durven lezen, de Beauvoir niet. Veel ideeën van de Beauvoir zijn ondertussen gemeengoed geworden, sommige zelfs achterhaald. De maatschappij is veranderd. Niet dat haar verzuchtingen ondertussen allemaal onterecht zijn, maar het besef is veranderd. De uitdagingen zijn anders geworden. Misschien zou ik ze een zaagmadam vinden. Dat zou jammer zijn.

Piketty – kapitaal in de 21ste eeuw

Weer zo’n dik boek, maar jonger. Als ik in het recente verleden kijk, dan is dit het boek dat in mij opkomt. Ik heb er lange tijd over gedaan en dankzij een studiegroep heb ik mij heel erg verdiept in het boek. Het boek kreeg veel aandacht in de media, maar of het verandering op gang heeft gebracht weet ik niet.  Het verhaal is vrij eenvoudig: geld maakt geld, meer dan arbeid. Wat betekent dat rijken rijker worden doordat ze rijk zijn en niet omdat ze méér werken of succesvoller of talentvoller zijn. Nee, ze worden rijker omdat ze goed weten hoe met dat geld om te gaan, geld dat geld maakt en generatie op generatie aangroeit. Dus ja, toch wel talent. Talent om met geld om te gaan. Maar wel generatiegeld, en véél meer dan wel wat iemand in het gewone leven verdienen kan.

Kleppers van boeken

Ik merk dat dit lijstje vol klappers staat. Da auteurs zijn niet de eerste de beste. Misschien is dat niet toevallig.

 

Welke boeken hebben jullie diep geraakt ? Ik hoor het graag !

“1000 vragen aan mezelf”  gaat terug op een boekje dat een tijd geleden bij Flow zat. Het is een klein boekje en er is geen plaats voorzien om te antwoorden, daarom dacht ik : waarom niet op de blog ? Voor het pure plezier van het schrijven ? Het verzamelen van herinneringen, wat volgens Gretchen Rubin, bijdraagt tot geluk ? Vandaar een nieuwe rubriek : 1000 vragen over mezelf.
Niets weerhoudt je om mee te doen !
Gelezen

Gelezen: Noord – Sien Volders

Sien Volders Noord

De cover van Noord

Oké, je kiest een boek niet op basis van de cover, maar in dit geval gebeurde het wel. Geen eens een fysieke cover, aangezien ik Noord van Sien Volders vooral via Goodreads zag passeren. Het fysieke boek heb ik zelfs nog nooit gezien. Tot zover hoe ik tot bij Noord terecht kwam. Hop verder naar de inhoud !

Beetje into the wild

Hoofdpersonage Sarah, zilversmid, verhuist tijdelijk van de grootstad naar het afgelegen noorden waar ze geconfronteerd wordt met de krachten van de natuur en het leven in een eenvoudig dorp. Er gebeurt weinig. De natuur en het eisen van het eenvoudige leven nemen de dagen over. Er is immens veel tijd. Die tijd heeft Sarah ook nodig, want ze overweegt om haar carrière van zelfstandig zilversmid in te ruilen voor een carrière waarbij ze ontwerpt voor een groot juweliershuis. Daardoor zou ze meer geld verdienen en meer tijd maken.
In het dorp leert ze Jacob en Adam kennen. Het zijn mannen van het noorden en van de bergen. Ze hebben niets van doen met grote steden en luxe.

Archétypen ?

Ik heb mij vaak afgevraagd of de naamkeuze van de personages toevallig was of niet. Sarah wordt op het eind van het verhaal zwanger, terwijl er al in jaren geen kinderen zijn verwekt in Forty Mile, het dorp waar ze verblijft. Zit hier een knipoog naar het bijbelse verhaal van de ‘oermoeder’ Sarah die toch vruchtbaar werd, tegen alles in en geheel onverwacht ?
De andere personages heten Jacob, Adam en Mary, namen van ‘de oorsprong’ voor wie vertrouwd is met Genesis. Ik kan mij niet voorstellen dat het toevallig is.

Slow down lectuur

Ik las het boek net na een periode van grote drukte. Het verhaal was een oase. Het is knap dat een schrijfster de grootheid van de bergen en de winter in het Noorden (Canada) zo kan weergeven. Ik was even weg, voelde dezelfde eenvoud en kracht van de natuur.
Echt iets uitdiepen doet Sien Volders niet. Het in vraag stellen van haar huidige jachtige leven is een modern thema maar wordt niet uitgediept. Sien Volders doet niet aan karakterprofielen. Je leert mensen kennen door wat ze doen. Of wat ze juist niet doen.

Oordeel

Ik ben niet wild van Noord maar las het boek wel graag. Het zal mijn top 5 van beste boeken van 2018 niet halen. Voor mij had het te weinig ‘body’ en stak het teveel in sfeerschepping. Ik heb liever een verhaal met een beetje vaart of wat er meer gebeurt. Het mocht voor mijn part best wat dieper gaan.

Praktisch

Sien Volders, Noord, Hollands Diep, 220 bladzijden, november 2017.
Te koop o.a. bij bol.com voor € 19,99 ,  het ebook staat momenteel in promotie voor € 6,49 tot eind deze maand. Best wel een aanrader voor deze prijs ! Om zalig bij weg te dromen.

 

Gelezen

Gelezen: Het einde van de eenzaamheid – Benedict Wells

Het einde van de eenzaamheid

Samengevat: in “Het einde van de eenzaamheid” vertelt Benedict Wells het verhaal van drie jongeren die voor de rest van hun leven getekend zijn door het verlies van hun ouders. Niets in hun leven is nog evident en elk op zich zoeken ze zich een weg door het leven.

Wat niet uitgesproken wordt raakt je ziel

Dat Benedict Wells kan schrijven heb je al door na het lezen van de eerste bladzijde. Die slaat je in het gezicht, niet het barokke maar net het sobere van zijn schrijfstijl zorgen ervoor dat je oog in oog staat met naakte kwetsbaarheid. Geen woord teveel hier. Hij bouwt zijn verhaal op tussen de lijnen. In wat niet gezegd wordt. Zijn schrijfstijl zorgt ervoor dat je als lezer compleet in het verhaal wordt opgezogen. Dat kan alleen omdat het zo sober is. Omdat de lezer de witlijnen invult.

Een moeilijke jeugd is een onzichtbare vijand, dacht ik. Je weet nooit wanneer hij toeslaat.

Bovendien gaat het verhaal over universele thema’s als eenzaamheid en dood, het zoeken naar liefde en zin, bloedband, het zoeken naar identiteit en volwassen worden, wat dat ook moge betekenen.

Een familiekroniek

In ‘Het einde van de eenzaamheid’ vertelt Benedict Wells het verhaal van een Duits gezin. De drie kinderen zijn nog jong als ze hun ouders door een ongeval verliezen. Dit voorval zal hen blijven tekenen. Ze  verhuizen naar een internaat waar ze elkaar gaandeweg uit het oog verliezen. Wells zoekt géén cliché’s op: de drie kinderen stellen het behoorlijk goed op die school, al blijven ze kampen met het gemis van hun ouders.

Je wende aan dat kazerneleven, maar toch kon het zelfs na jaren nog deprimerend zijn dat je externe medeleerlingen na school naar huis gingen terwijl je zelf als een gevangene op het terrein moest blijven en het gevoel had dat er iets mis met je was.

Marty heeft talent voor computers en internet, wat hem goed uitkomt want internet verovert nog maar stapsgewijs de wereld. Hij is alles behalve spraakzaam.

Hij was niet iemand die het leven intuïtief begreep, hij moest zijn wijsheid met pijn en moeite bijeensprokkelen door te lezen.

 

Liz zoekt avontuur en vooral zichzelf. Ze experimenteert met drugs en relaties. Ze heeft het moeilijk.

Liz had een speelse nieuwsgierigheid naar het mannelijk lichaam; als ze iemand leuk vond, aarzelde ze niet en verzon ze geen listen, maar hapte gewoon toe. In de vakantie ging ze vaak met oudere kennissen weg en al twee keer was ze – niet zonder trots – door de politie thuisgebracht.

Jules, de jongste én het hoofdpersonage kijkt toe. Hij ondergaat het en vindt geen aansluiting met de andere leerlingen. Op één uitzondering na: de zonderlinge Alva. Net als hij is Alva geen grote prater en is ze getekend door een gezinsdrama. Haar zus is spoorloos verdwenen.

 Ik was altijd al een dromer geweest, maar daarnaast had ik ook een andere, wildere kant gehad. Nu die verdwenen was, trok ik me steeds meer in mezelf terug en soms haatte ik in stilte degene die ik geworden was.

Zoeken naar zingeving

Alleen het doffe rumoer van de stad was in de verte nog te horen en hier, buiten, helemaal alleen, werd ik me er scherp van bewust dat ik mijn tijd had verspild; het deed lichamelijk pijn. Me druk gemaakt over minuten als ik een bus moest halen, maar jaren vergooid door niet te doen wat ik wilde.

De vriendschap met Alva

Na vele omzwervingen ontmoet Jules Alva opnieuw. Ze blijkt getrouwd met een beroemd Russisch schrijver die bijna haar vader kon zijn. Jules wordt uitgenodigd om bij hen te logeren en hij bloeit open. Romanow moedigt Jules aan te schrijven en de omgang met Alva doet hem deugd. Er lijkt een einde te komen aan zijn lange eenzaamheid.

Het begin is het einde

“Het einde van de eenzaamheid”  eindigt waar het begonnen was: Jules die wakker wordt in het ziekenhuis nadat hij een ongeval had toen hij met de motor reed. Heeft hij zelf het ongeval veroorzaakt ? Wou hij sterven in dat ongeval ? Waarom ? Het zijn vragen waar je antwoord op krijgt. Want vanuit het ziekenhuisbed vertelt hij de hele kroniek van zijn leven en dat van zijn broers, zus en Alva.

Samengevat

Benedict Wells, Het einde van de eenzaamheid, 304 blz., uitgeverij Meulenhoff 2017.
Te koop bij Bol.com voor € 19,99 euro.

Gelezen : Vaak ben ik gelukkig – Grøndahl, Jens Christian

Grøndahl

Verleid door de titel en de kaft

“Don’t judge a book by its cover” wordt gezegd en toch is het net datgene wat mij verleid heeft tot het lezen van het boek.  Ik heb de cover niet eens goed bekeken, maar de combinatie van de kleuren en de titel, maakte dat wel eens wou kennismaken met Grøndahl. Ik had zijn naam hier en daar nog opgevangen, dus waarom niet ?

Een lange nabeschouwing

Het hele boek  van Grøndahl is één lange nabeschouwing van Ellinor een vrouw in de 70 die zich richt tot haar lang geleden overleden vriendin, Anna. Verwacht je dus niet aan dialogen (die zijn er niet), intriges (alles is geweten) of actie (alles is voorbij).

Toch is Grøndahl erin geslaagd om een knap boek neer te zetten, iets wat een behoorlijk moeilijke oefening moet geweest zijn als je je stylistisch al zo klem zet.

Het leven is goed, ondanks alles

Ellinor kijkt met een intense mildheid terug op haar leven dat allesbehalve eenvoudig was. Anna had immers een relatie met haar man. Tot ruzies of spanningen heeft dat nooit geleid want net toen Ellinor het door had kwamen Anna en Ellinors’ man om tijdens een ski-ongeval. Blijven over : de twee bedrogen echtelieden. Anna en Georg.

Je zou een brief verwachten vol teleurstelling en haat om het verraad, maar toch kijkt Ellinor met mededogen en bijzonder veel liefde voor Anna terug op haar leven. Het lijkt soms alsof haar genegenheid voor Anna groter is dan diegene die ze ooit voelde voor haar echtgenoten. Echtgenoten, meervoud, ja, want na verloop van tijd worden de ‘achtergebleven’ een nieuw koppel. Opnieuw : niets spectaculair, geen hevige emoties, het lijkt bijna alsof Ellinor geluidloos de rol van de overleden Anna overneemt. Ze ontfermt zich over Anna’s zonen en is gelukkig met Georg.

Alsof de rust tussen de zinnen ademt

Het hele boek ademt rust en gelatenheid uit. Geen verslagenheid, geen geberusting maar vrede met wat is. ‘Vaak ben ik gelukkig’ alsof het een keuze is.
Alsof Ellinor meent dat wanneer het stormt je best meedeint en geen extra golven maakt.

Grøndahl heeft het zich me dit verhaal niet makkelijk gemaakt. Het hele verhaal schreeuwt immers om onrust en protest, om alles behalve geluk. Nergens is hij die weg opgegaan.

Het is wat het is

Ellinor deed me denken aan mijn reeds tachtigjarige schoonmoeder. “Het is wat het is”. Alsof je pas na je 70ste de dingen helder ziet en tot deze wijsheid kan komen.

Grøndahl nadert de 60 maar vertolkt die wijsheid helemaal. “Vaak ben ik gelukkig”. Mocht er al een ondertitel geweest zijn dan was het wellicht “En dat is genoeg”.

three_star_rating

Drie sterren : mooi om te lezen, maar geen must

  • Taal  : Vlot geschreven, kleine stukjes (dagboek)
  • Inhoud : nabeschouwing over het van Ellinor, gericht aan haar vriendin Anna
  • Emotie :  acceptatie van het leven
  • Themata : terugblik op het leven
  • Genre : fictie
  • Personages :  Ellinor, 70, na het overlijden van Greorg, de voormalige man van Anna. Anna en Ellinors eerste man zijn reeds gestorven.
  • Tempo : heel traag, één lange brief
  • Context : Scandinavië, hedendaags

Praktisch 

Jens Christian Grøndahl, Vaak ben ik gelukkig, uitgeverij  J.M. Meulenhoff, januari 2017, 152 pagina’s.
Paperback bij bol.com voor € 17,99. Ik las de Kindleversie voor $ 12,79.
Ebook bij bol.com voor € 11,99.