Tagarchief: productiviteit

Gelezen

Gelezen : Zeg me dat ik oké ben, over perfectionisme – Marcel Hendrickx

Perfectionisme

Perfectionisme

Soms denk ik dat perfectionisme een kwaal is die veel meer verspreid is dan we denken. Perfectionisme zorgt voor stress. Het is het ‘nooit genoeg’ en het steeds opnieuw hoger leggen van de lat. Maar wat houdt perfectionisme nu echt in ? Wanneer wordt het ongezond ? En wat is het profiel van een perfectionist ? Het is alvast niét iemand die meent dat hij/zij alles beter weet of kan.

Perfectionisme is niet ongevaarlijk

Met perfectionisme op zich is desondanks niet noodzakelijk iets mis. Er bestaat immers ook ‘gezond’ perfectionisme. De lat hoog leggen, streven naar een beter leven, een betere job, een betere relatie, een betere gezondheid – het zijn lovenswaardige doelen. Maar zelfs dat gezonde perfectionisme kan doorschieten in een streven naar een onbereikbaar ideaal. Het wordt dan een valkuil, want het ideale lichaam, de ideale job, de ideale relatie bestaan niet. De laatste twee decennia heeft wetenschappelijk onderzoek dan ook genoegzaam aangetoond dat perfectionisme een belangrijke rol speelt in een aantal veelvoorkomende psychische aandoeningen, zoals depressie, angst, burn-out en eetstoornissen. Diverse maatschappelijke trends, die ook in dit boek uitgebreid aan bod komen, beloven in deze context echter niet veel goeds. Ze zorgen er immers voor dat de druk op veel mensen, en vooral op jonge en kwetsbare mensen, alleen maar toeneemt. Je ‘moet’ presteren van jongs af aan, op school, in hobby’s, in de sportclub. Sociale media bulken van de ‘perfecte’ selfies, citytrips en gezinsuitjes.

Als ik rond mij kijk, dan lijkt de hele wereld wel besmet met perfectionisme en niet in de laatste plaats de leerlingen aan wie ik les geef. Onlangs was nog te lezen hoe leerlingen gebukt gaan onder stress en dat is niet verwonderlijk als ik hoor hoeveel ballen ze in de lucht moeten houden. Het zou speels moeten zijn maar het is dodelijk ernstig. De school met toetsen en examens, de trainer die uitdaagt om altijd iets beter te zijn, muziekschool, ballet. Het zijn zelden oorden waar géén expliciete evaluatie (lees : oordeel) aan te pas komt. Ouders kijken mee over de schouder. En zelfs als was er geen enkele vorm van evaluatie binnen de activiteit zelf, dan nog dwingt de sociale media je om een perfect leven te hebben. Je wil toch niet aanzien worden als saai ? Er moet toch wat gebeuren in je leven ?

Dit geldt trouwens even goed voor volwassenen, al denk ik dat jongeren kwetsbaarder zijn. Ze zoeken hun identiteit en spiegelen zich aan de groep. Slanke lijn. Sportief zijn. Guitig uit de hoek komen. Een lief hebben. Op reis gaan. Misschien niet eens omdat ze het diep in hun hart zo willen, maar wel omdat ze denken dat het zo moet.

Altijd opgejaagd

Veel rust komt er niet aan te pas. De volgende horde moet worden genomen. Zelfs genieten wordt een must.

Wie opgejaagd wordt door een knagend gemis, is immers bang om ‘stil te vallen’, want dat stilvallen confronteert hem of haar met wat niet perfect is. Dat uit zich bijvoorbeeld in vluchten in het werk, in de drank, in zelfbeschadigend gedrag, maar verrassend genoeg bijvoorbeeld ook in ontspanning: ontspanning wordt dan inspanning (‘ Ik moet genieten’).

Ik ben niet goed zoals ik ben

Aan de basis van perfectionisme ligt het willen voldoen aan een beeld. Dat beeld is niets anders dan wie volgens zichzelf zou moeten zijn maar niet is. Volgens Hendrickx is het vaak terug te leiden tot de kindertijd.

 Het verstandige of brave kind in ons zorgt dat we ons aanpassen, zodat we in de maatschappij een plek hebben. De ontwikkeling van dat verstandige of brave kind kun je zien als een overlevingsmechanisme. Dit is aangeleerd, vaak onbewust gedrag, dat als doel heeft je te helpen bij bepaalde pijnlijke of onplezierige situaties. Het is de beste (meestal onbewuste) keuze die het kind kan maken in een situatie waarin het zich bedreigd voelt. ‘Zich bedreigd voelen’ betekent hier ‘zich niet aanvaard voelen zoals het is’ of ‘met zachte of harde hand gecorrigeerd worden’.

Getuigenissen

In het boek van Marcel Hendrickx staan vele getuigenissen over mensen met perfectionisme. Je leest er hoe zo’n manier van leven een uitputtingsslag is. Het is immers nooit genoeg. Perfectionisten hebben het heel moeilijk om ‘nee’ te zeggen. Ze zien ook bij voorbaat de dingen die niet oké zijn. De 98 % die uitmuntend is, laten ze zo aan zich voorbij gaan.  Die 2 procent ‘minder goed’, achtervolgt hen.

Controledwang

Niet weinig perfectionisten zijn heel efficiënt. Ze hebben een manier van werken ontwikkeld die hen tot de beste resultaten leidt. Ze gaan recht op het resultaat af, zonder omwegen en met een plan in hun hoofd. Ze hebben het dan ook heel moeilijk wanneer dat plan anders uitpakt dan verwacht of wanneer collega’s of naasten het anders willen doen. Dan maar liever alleen.

Als ze dan toch niet anders kunnen dan delegeren, wordt de taak vaak gewoon overgedragen. In de zin van: ‘Tot vandaag was dit mijn taak, vanaf morgen is het jouw verantwoordelijkheid, en ik zou liefst hebben dat je het me niet lastig maakt met vragen.’ Dit fenomeen speelt op het werk, maar ook thuis in de privésfeer steekt het de kop op: ‘Ik zal het zelf wel doen, want mijn partner kan dat toch niet.’

Te veel verantwoordelijkheid

Volgens Hendrickx nemen perfectionisten dikwijls teveel verantwoordelijkheid op zich. Dat heeft alles te maken met de nood aan controle en het omgaan met angst.

 

Dit symptoom doet je alert zijn voor dingen die niet goed lopen of voor taken die over het hoofd gezien worden. Als het ware vanzelf ga je extra verantwoordelijkheden op je nemen. Je ziet dingen die zouden moeten gebeuren, en zonder je af te vragen of die nu door jou uitgevoerd moeten worden, begin je eraan.

Grote verwachtingen

Ik vond het boek behoorlijk confronterend omdat ik veel herkende.  Het leerde me mezelf en anderen beter begrijpen. Ik zat dan ook op de punt van mijn stoel om te horen hoe je het beste met perfectionisme kan omgaan en of het überhaupt mogelijk is om uit die cirkel te stappen.

Die verwachtingen werden echter niet ingelost. Na zoveel helderheid (en rationaliteit) leek ik plots in de jaren 90 waarin New Age zijn welig tierde. De auteur heeft zijn wortels in NLP, Neuro Linguistisch Programmeren en laat dat toch nog te zweverig zijn voor mij.

Grote verdienste

Toch zou ik het boek aan veel (heel veel !) mensen willen aanraden omdat ik meen dat Hendrickx heel goed weet wat perfectionisme is en een schitterend beeld schetst van de perfectionist. Voor mij was het een behoorlijke eye-opener, zowel voor mezelf als voor de vele leerlingen met wie ik samenwerk.

De hele wereld roept ons op perfectionistisch te zijn !

Perfectionisme gedijt overigens zeer goed in onze maatschappij die ons om de oren slaat met slogans als ‘The sky is the Limit’ of ‘Just do it’, alsof het enkel en alleen een kwestie is van doen en dat je dan wel slaagt. Er is politiek steeds meer onbegrip voor mensen die niet kunnen, omdat ze worden voorgesteld als ‘niet willen’.  Lees maar het boek van Paul Verhaege. We geloven dat we alles kunnen en dat het een kwestie van keuzes en werken is. Dus als het niet lukt, is dat ook onze schuld. Geen wonder dat veel mensen gebukt gaan onder het gevoel niet goed genoeg te zijn.

Praktisch

Ik heb het boek graag gelezen en raad het aan omwille van de prima beschrijving van wat perfectionisme is en wat het doet met een mens. Het boek gaat ook naar de wortels van perfectionisme.

Marcel Hendrickx, Zeg me dat ik oké ben, over perfectionisme en bevestigingsdrang, Manteau 2016, 196 bladzijden.
Te koop bij Bol.com voor € 19,99 (Paperback). Ik las de Kindle-editie $ 16,36

Better than before

Gelezen : F. Soofi – Overcomming procrastination

UItstelgedrag

Een schop onder mijn kont

Nu en dan lees ik zo’n boek dat mij een draai rond mijn oren geeft en me weer in de goede richting zet. Ik lees ze dan ook met dat doel. Meestal wéét ik de grote lijnen van zo’n boek wel (al was ik hier toch aangenaam verrast), maar het moet gewoon nog eens gezegd worden en ik heb het gewoon nodig.

Uitstelgedrag in de vakantie

Nu kan je je afvragen wat je met zo’n boek bent in de vakantie. Ga je dan niet opnieuw aan het werk denken ? Juist niet ! Ik las het boek omdat ik … vakantie uitstel. Wat ‘het werk’ betreft heb ik helemaal geen problemen met uitstelgedrag. Ik heb geen problemen met deadlines en met werk dat af moet.  Mijn hele werken situeert zich bijna geheel in het belangrijk/dringend kwadrant en dat gaat goed. Alleen ben ik daar zo goed in getraind dat ik te weinig kom tot belangrijk/niet dringend.

Eisenhower

Het is natuurlijk al heel wat, dat ik in het eerste kwadrant geen problemen heb, maar de kracht om alles vol te houden zit ‘m natuurlijk in het tweede en juist omdat dat zogezegd ‘niet dringend’ is, wordt het door mij vaak vooruit geschoven, of anders gezegd : komt hier het uitstelgedrag.

Ik zei het je al : ik wéét dat dat belangrijk is. Ik wéét dat ik veel moet sporten, dat ik aandacht moet hebben voor voeding. Maar toch lijkt dat het eerste te zijn dat er ‘af valt’, terwijl ik net zo goed weet dat juist deze activiteiten heel veel energie geven, energie die ik juist nodig heb om alle andere taken goed te vervullen.

In general, a fit person is more likely to start tasks and finish them on time irrespective of the complexity of the task. A fit body leads to a fit mind which is more energetic and agile. If you feel lazy, consider focusing on your physical body as a starting point


In dit kwadrant situeert Gretchen Rubin een

  • gezonde voeding
  • actieve levensstijl
  • voldoende slaap
  • een opgerumide omgeving

Legitimatie van uitstelgedrag

Ik had bijzonder veel aan het hoofdstuk ‘oorzaken van uitstelgedrag’.

uitstelgedrag1

Perfectionisme durft me nogal eens de das om doen. F. Soofi verwijst daarvoor naar de 80/20 regel van Pareto : 20 % van de tijd leidt tot 80 % van het resultaat. Ik pleit onmiddellijk schuldig dat ik mij nogal kan verliezen in details die helemaal juist moeten zijn maar er eigenlijk niet zo toe doen. Details waar ik dus véél tijd in steek, tijd waarvan ik mij toch moet afvragen of dat wel zo wijs is.

Er zijn ook zaken waar ik gewoonweg niet aan begin uit pure angst om te falen. Volgens mij zit dat dicht bij elkaar:  perfectionisme en de angst om te falen. Mij ergens zomaar in gooien is ook niet mijn sterkste kant, ik hou van oerdegelijke voorbereiding, en ook al heeft dat me al veel opgebracht, sommige zaken kan je gewoon niet compleet voorzien of onder controle hebben. Er niet aan beginnen omdat het niet voor te bereiden is of compleet onder controle te krijgen is, kan heel heel jammer zijn.

Wat is echt belangrijk (in de vakantie) ?

Ik heb altijd grote verwachtingen over de vakantie. Op zich zijn ze realistisch en haalbaar, maar ik merk dat ik blijf vastzitten in dat eerste kwadrant. Ik zie overal werk in het huis, allerlei werkjes die nog kunnen worden ingehaald, klussen hier en daar. Ik kan zo overweldigd zijn door het lange lijstje ‘nog te doen’, dat ik eigenlijk vergeet waar het echt om gaat.

 The lack of goals can also be due to lack of exploration and analysis. In the course of life people become so busy that they forget to think about their aspirations and constantly shift it to a later time. That later time never arrives and they gradually lose interest.

Vakantie zou een tijd kunnen zijn om daar bij stil te staan. Om de ‘taken’ te laten, om te investeren in wat belangrijk is. Dit boek was voor mij (opnieuw) een schop onder mijn kont van dat niet uit te stellen. Niet te wachten tot ‘de perfecte omstandigheden (goed weer !) er zijn om er aan te beginnen.

Dat brengt me natuuriljk op prioriteiten. Dat ik daar maar eens goed opnieuw over nadenk. Geen excuses om het niet te doen, maar gewoon nu ! Ik weet alvast wie me daarbij goed helpen kan ! 

Samengevat

Dit is een heel dun boekje dat ik iedereen wil aanraden. Ik kan mij moeilijk voorstellen dat er mensen zijn zonder uitstelgedrag. Sommige mensen zijn zeer goed op hun werk, maar heel wat minder goed in het zorg dragen voor zichzelf of in het nemen van voldoende ontspanning. Uitstelgedrag betekent niet dat je een luie wammes bent, wel dat je soms doorheen alle drukte prioriteiten verkeerd ziet.

F. Soofi, Overcoming Procrastination, (2016), 64 blz. te koop via Kindle $ 3,33.

 

 

Dinsdagwijsheid

Dinsdagwijsheid : oproep om lui te zijn

lui zijn we moesten het eens proberen

Durven mannen makkelijker lui te zijn ?

In deze rubriek zet ik citaten die mij geraakt hebben en waarover ik iets kwijt wil. Bij het artikel van Kristien Hemmerechts wist ik niet eens wat te kiezen. Misschien waren onderstaande citaten iets provocerender geweest ?

  • Misschien moeten vrouwen ook eens proberen wat minder verantwoordelijk te zijn.
  • Mannen laten zich het gedrag van anderen niet aan het hart komen. Moeten vrouwen ook eens proberen, het is best bevrijdend.
  • Vrouwen hebben uitgesproken ideeën over hoe hun medemens zich dient te gedragen. Mannen houden zich daar nauwelijks mee bezig, ze merken het ook niet op, zijn verbaasd wanneer vrouwen hen erop attent maken.

Samengevat : je kan maar beter het hele artikel zelf lezen.

Zijn mannen slimmer ?

Dat vraag ik mij soms af. Ik heb het niet over intelligentie en ik weet ook wel dat ‘de man’ niet bestaat evenmin als ‘de vrouw’, maar toch denk ik soms : op sommige vlakken zijn mannen toch behoorlijk beter in het omgaan met stress en werk.

Zo had ik het een tijd geleden met een paar mannelijke collega’s  over mail nummer zoveel van ‘de baas’ waarin zoiets stond als ‘we zouden graag hebben dat …. ‘ ; of ‘we vragen vriendenlijk dat ….’, of ‘het wordt gewaardeerd dat ….’. Mooie woorden van bovenaf die ik onmiddellijk lees als ‘Ik moet zus of zo’ ….’. Mijn mannelijke collega’s begrepen mijn stress niet. “Het is toch maar vragen ?”, zeiden ze, “dat betekent toch niet dat je het hoéft te doen ?”.  

Dat gesprek is blijven nazinderen. Is dat echt maar een vraag ? Kan ik dat gewoon negeren ? Zonder ! Schuldgevoel ! ???? Echt ?
Zien andere dat dan niet als luiheid ? Nee  ? Echt ? Nee ? (Nee dus !)

Zijn mannen vrijer ?

Soms denk ik van wel. Mijn echtgenoot zegt vanuit zijn hart ja of nee tegen een vraag. Voor hem is het duidelijk : of hij wil het doen (het is tenslotte maar een vraag) of hij wil het niet doen. Geen schuldgevoel, geen getob, geen ‘hoe gaat de andere daarop reageren ?’. Hij geeft zelfs geen redenen waarom hij ‘nee’ zegt.
Als ik al de moed heb om nee te zeggen dan sloof ik mij uit in verantwoording afleggen, alsof dat gevraagd wordt. 

Zijn ja of nee zeggen heeft zelden iets te maken met wel of niet lui zijn, maar met prioriteiten en balans. Zou het al eens uit luiheid zijn dan zal hij de laatste zijn om zich daar schuldig over te voelen. De prioriteit was dan misschien wel ‘rustig aan’ of waken over overbelasting, al is het zoals Hemmerechts zegt. Het is niet dat hij daar allemaal zo diep over nadenkt.

Ik wil het goed doen (zegt het meisje in mij)

Komt het omdat ik 12 jaar lang onder het strenge oog van katholieke zusters leefde (waarvan de helft op internaat), komt het omdat ‘doe wat je gevraagd wordt (met glimlach)’ er in gedramd werd jaren lang ? Komt het simpelweg omdat ik, zoals het merendeel van de vrouwen van mijn leeftijd in een meisjesschool zat ? Komt het omdat men doorheen de geschiedenis de vrouw als ‘zwak’ zag en dat ze zich daarom duizendkeer meer moest bewijzen om recht te krijgen van bestaan ?’
Ik weet het niet.

Maar ik weet wel dit : in de toekomst (echt waar !) probeer ik Hemmerechts’ advies te volgen : een beetje meer lui zijn en me wat minder zorgen maken over wat anderen van me denken.

Benieuwd naar wat jullie denken. Maken we (vrouwen) ons teveel zorgen ? Voelen we ons teveel verantwoordelijk ? Beschuldigen we onszelf te makkelijk van lui te zijn ? 

 

Dinsdagwijsheid : voorziene tijd inschatten

Tijd inschatten

Tijd inschatten voor een taak

Het deed me ronduit plezier om dit citaat te ontdekken en wel om de simpele reden dat ik dacht dat ik werkelijk de enige was die zo slecht is in het inschatten van de tijd die een taak vraagt. Want ik doe het wel : netjes bij iedere taak schrijven hoe lang ik denk dat ze zal duren. Net zoals ik, geheel volgens de regels van de productiviteit (sic !) taken opdeel in stukjes en altijd zie naar de ‘eerstvolgende actie’.
Maar altijd en opnieuw blijkt dat ik, ook al reken in nog zo ruim, een kluns ben in het tijd inschatten. Zelfs bij kleine taken !

Later heb ik alle tijd

Naar verluidt (ik las dat ooit in boeken over uitstelgedrag) zijn we altijd zeer optimistisch wat de toekomst betreft. Zo denkt iedereen dat hij ‘later’ veel meer tijd zal hebben. Ook al wéét ik dat dit niet waar is, ik loop nog altijd in die val. Ik denk ‘nu is het druk, straks is het minder druk en binnen x aantal weken heb ik alle tijd’. Dus vul ik die toekomstige tijd weer vol met taken, omdat ik er echt van overtuigd ben dat ik dàn wel alle tijd heb. Nu rushen, maar later : alle rust en alle tijd !
Zo’n illusie is alles behalve onschudlig, want na iedere stressvolle tijd heeft een mens nood aan een wat kalmere tijd. Niet dat het daarom vakantie moet zijn, maar het is zoals het spreekwoord het zegt : de boog kan niet altijd gespannen staan.
Wie de toekomst vol plant geeft zichzelf geen tijd om op adem te komen. Die zorgt ervoor dat de volgende shift wéér zo vol staat en tijdens dié shift ‘troost’ hij zich met de illusie dat er later meer tijd zal zijn. De beroemde vicieuze cirkel.

Tijd inschatten, hoe dan ?

Ik wou dat ik het hier kon zeggen. Een soort mathematische formule, een zekerheid, desnoods met een behoorlijk inbouwde marge.  Maar ik ben een gigantische kluns wat dit betreft.
Toch troost het mij dat ik precies niet de enige ben. Dankjewel Douglas Hofstadter !

Misschien hebben jullie tips ?