Tagarchief: review

Gelezen

Gelezen: Leven zonder filter – Fleur van Groningen

Leven zonder filter: een persoonlijk verhaal

Na het lezen van Elke Van Hoofs boek over hoogsensiviteit was ik heel benieuwd naar het boek van Fleur van Groningen. De boeken zijn behoorlijk complementair. Vind je bij Van Hoof veel referenties naar onderzoek, feiten en cijfers, dan krijg je bij van Groningen een persoonlijk verhaal.

Van Groningen lijkt zich in dit boek helemaal bloot te geven en dat is (voor de hoogsensitieve lezer) best wel hevig. Misbruik in de kinderjaren, met gezinsleden lid zijn van een sekte, relaties met met wat van Groningen ‘overtreders’ noemt, depressie en een heuse identiteitscrisis. Het zijn hoofdstukken die met felle en strijdbare pen zijn geschreven. De emoties zitten nog zo tussen de bladzijden.

Groter dan een boek over hoogsensiviteit

Nu en dan stelde ik mij de vraag of het boek wel echt over hoogsensitiveit ging. Het boek gaat immers evengoed over het vinden van grenzen, het detecteren van valkuilen en het omgaan met ‘overtreders’.  Dit zijn ervaringen die niet exclusief  zijn voor hoogsensitieve personen. Anderzijds kan je het hoogsensitief zijn niet ‘apart’ zetten. Tenslotte is iemand hoogsensitief in zijn hele wezen en speelt dit in àlles een grote rol.

Op zoek naar zichzelf

Fleur van Groningen neemt je met dit boek mee in haar zoektocht naar zichzelf en een leven waarin ze zichzelf mag zijn en zich goed voelt. Ze zoekt hevig naar verklaringen en verbanden. Kan het dat zij, door haar hoogsensiviteit, mensen aantrekt die haar uiteindelijk geen goed doen ? Hoe komt het dat er zoveel narcistische persoonlijkheden haar leven hebben gekruist en op negatieve manier hebben beïnvloed ? Hoe komt het dat ze soms lang in verkeerde relaties is blijven hangen ? Waarom liepen sommige zaken zo verkeerd ?

“Bij anderen zocht ik onbewust de toelating om mezelf te mogen zijn, om eigenschappen en emoties te mogen hebben die me als kind waren afgeleerd en waarvan de herkomst me nog onbekend was. Die toelating kwam er natuurlijk niet. De mensen naar wie ik opkeek en die daarvan genoten, waren te zeer met zichzelf bezig om zich in mijn noden en onzekerheden te verdiepen, laat staan er rekening mee te houden. (…). Ik zag niet in dat deze mensen mij kleineerden om zichzelf tijdelijk wat groter te voelen”.

Jezelf aanvaarden

Ik kan best begrijpen dat vele mensen zich in het boek herkennen. Het zoeken en stellen van grenzen is een opgave waar iedereen voor staat. Voor wie hoogsensitief is kan het proces moeilijker lopen. In ieder mens schuilt de behoefte zichzelf te  aanvaarden. Wanneer je je ‘anders’ voelt dan anderen kan dit moeilijk zijn.

“Inmiddels heb ik ontdekt dat ik vaak huil omdat ik mijn emoties onbewust veroordeel. Vlak tussen het voelen van een emotie en het huilen in denk ik immers razendsnel: dit mag ik helemaal niet voelen, dit is slecht. Die zelfkritiek doet me dus pijn en dat brengt me veelal aan het huilen, niet de emotie zelf. Het heeft lang geduurd voor ik mijn emoties durfde te accepteren”.

Je eigen handleiding

Maar kan je met dit boek iets aan als je hoogsensitief bent maar een heel ander levensverhaal hebt ? Best wel. Zo onderlijnt van Groningen dat het voor haar belangrijk is om herstelmomenten in te bouwen. Zo weet ze voor zichzelf dat 2 afspraken per week zo wat het maximum zijn, geliefden niet meegerekend. Onbekende mensen zorgen voor veel extra prikkels en de weg naar overprikkeling is snel ingezet.

In haar zoektocht beseft ze heel goed dat het dikwijls balanceren is op een slappe koord. Zo geniet ze van de rust in haar comfortzone en merkt ze terecht op dat er best wel ‘magie’ gebeurt binnen die comfortzone.

“Die zone mag echter niet te klein worden. Want als ik me uit angst voor overprikkeling voortdurend terugtrek in mijn eigen wereldje word ik alsmaar angstiger. En hoe kleiner dat wereldtje, hoe onbekender alles wordt, en hoe meer angst het onbekende oproept.”

Samengevat

In dit boek schrijft Fleur van Groningen ongecensureerd over haar zoektocht naar een leven dat helemaal bij haar hoort. Zelfrespect en gewaardeerd worden om wie ze is, vormt hier de leidraad. Omdat dit zo’n universeel thema is, hoef je helemaal niet hoogsensitief te zijn om iets aan het boek te hebben. Van Groningen nodigt je uit om op zoek te gaan naar wie je écht bent en wat je echt wil.
Er zijn vele ‘uitstappen’ naar andere thema’s. Zo komt het thema hechtingsstijlen behoorlijk aan bod en er wordt ook flink wat geschreven over (het omgaan met) narcistische persoonlijkheden. Het boek is zeer persoonlijk en bij momenten best hevig. Ook in die zin doet van Groningen de titel van haar boek eer aan. Ze windt er geen doekjes om. Zonder filter dus.

Praktisch

Gelezen

Gelezen: de Cliftonserie – Jeffrey Archer

 

Cliftonserie

De Cliftonserie,  ik heb ze maar liefst alle 7 gelezen !

Dat ik bij een boek van Jeffrey Archer uitkwam is puur toeval. Het werd mij aangeraden door Kindle. Niet door een mens dus, maar door een machine die me vertelde ‘you may also like’. Nu heb ik weinig vertrouwen in dergelijke promoties, maar omdat het boek zo ontzettend laag geprijsd was ($ 1,16) gaf ik het een kans. Dat was op 6 april.  Twee maand later kocht ik het 7de en laatste boek, ik las het uit op 16 april. Dat betekent toch iets !

Ongeveer 3000 bladzijden

Toen ik een paar dagen het laatste boek van de Cliftonserie eindigde (dichtklappen lukt niet echt met een Kindle) bleef ik zowaar verweesd achter. Dit was het dus. Twee maanden had ik meegeleefd met het wel en wee van de familie Clifton en nu was Harry, die ik in april leerde kennen als schooljongen die liever op de dokken speelde, als zestiger gestorven.

Ik ‘kende’ de moeder van Harry die als weduwe op de dokken het niet onder de markt had, maar zich te pletter werkte om haar zoon een beter leven te geven. Ze zegevierde en ze werd geboycot. Ik leerde de high class kennen (waartoe Harry niet behoorde) toen Harry bevriend werd met Gilles Barrington. Ze zouden vrienden voor het leven blijven.

De oorlog kwam en Harry vocht als Amerikaans soldaat. Gilles streed aan de zijde van Britse soldaten, waar hij vriend en vijand kreeg. Na de oorlog trouwde Harry met Emma, Gilles met de flamboyante Lady Virigina Fenwick, die later haar leven zou wijden aan het ten onder brengen van de familie.  Intriges, verraad, politiek (Gilles wordt verkozen), bedrog… het komt allemaal aan bod. Emma komt aan het hoofd te staan van Barrington Shipping maar haar positie wordt steevast bedreigd. Een zoon wordt geboren, een dochter geadopteerd. De dochter pleegt zelfmoord, de zoon ontsnapt aan een aanslag.
De familie Barrington wordt geliefd en gehaat tegelijkertijd.

De 20ste eeuw schuift zo aan je voorbij

Dat ik niet kon ophouden met het lezen van de Cliftonserie komt door het geweldig verteltalent van Jeffrey Archer.  In het boek zitten tal van verhalen, van moord en geweld, drugsdelicten tot Russische spionage, en IRA , alleen weet Archer het zo te vertellen dat het allemaal klopt.  Er zitten geen loose ends in. Het boek houdt zich correct aan de tijdsgeest. Verwijzingen naar Churchill tijdens de Tweede Wereldoorlog, de opkomst van Margret Tatcher (eind jaren 70).

Via Harry krijgen we een blik in de Sovjet-Unie en de censuur die er heerst, Emma wordt medewerker van de Iron Lady en met Gilles Barrington zijn we in volle euforie wanneer hij in Berlijn de Val van de Muur meemaakt.

Samenvattend

Een bijzonder spannend verhaal. De 20ste eeuw die op de achtergrond voorbij schoof kon ik echt wel waarderen. Het is niet noodzakelijk om alle boeken van de Cliftonserie te lezen, al eindigt Jeffrey Archer iedere keer opnieuw met een nieuwe cliffhanger waardoor je toch weer het volgende wil lezen.

  • Taal  : Vlot geschreven
  • Inhoud :  Het levensverhaal van Harry Clifton en zijn familie
  • Emotie :  spanning, ontroering, avontuur
  • Themata :  kroniek, Wereldoorlog I,  Wereldoorlog II, wereld van banken en aandelen, politiek in Groot-Brittanië (parlement), Koude Oorlog, intriges, verraad, liefde.
  • Genre : fictie
  • Personages :  Harry Clifton (hoofdpersonage), Emma Barrington, Gilles Barrington, Sebastiaan Barrington, Samantha, Virginia Fenwick, …..
  • Tempo : zeer vlot
  • Context : Groot-Brittannië, Verenigde Staten (New York), Berlijn, Sovjet-Unie, de volledige 20ste eeuw tot eind jaren 80.

Praktisch

Ik las de Cliftonserie  via Kindle in het Engels (het duurste boek kostte $ 6,69, maar ik heb het hier nog eens opgezocht voor wie het liever in het Nederlands leest.

Te koop bij bol.com

  1. De Tijd zal het je leren, paperback € 16,45 ;  ebook € 4,99
  2. Van vader op zoon, paperback €  19;99 ; ebook € 4,99
  3. Een goed bewaard geheim, paperback € 19,99 ; ebook € 4,99
  4. Een gewaarschuwd mens, paperback € 19,99 ; ebook € 4,99

De andere boeken heb ik niet in Nederlandse vertaling gevonden. Het laatste boek (This was a Man, verscheen in november 2016).

Een beetje zoekwerk leerde me wel dat deze boeken zelfs in mijn dorpsbibliotheek beschikbaar zijn.

Besef wel, eenmaal je begint … is het moeilijk om het boek nog neer te leggen !

 

Gelezen

Gelezen: Dit kan niet waar zijn – Joris Luyendijk – over de bankencrisis

bankencrisis

De bankencrisis is voorbij of niet ?

In ‘Dit kan niet waar zijn’ gaat Joris Luyendijk op zoek naar de personen en mechanismen achter de bankencrisis. Deze crisis begon met het faillissement van Lehman Brothers in  2008.  Wellicht liggen er nog weinig mensen van wakker – het lijkt allemaal nog wel mee te vallen – maar we zijn maar ‘net aan een catastrofe ontsnapt’(Herman Van Rompuy).  Wat die catastrofe zou geweest zijn ?

Het faillissement van een grote en wereldwijd vertakte bank kan een domino-effect veroorzaken, waardoor het mondiale financiële systeem als geheel tot stilstand komt, verlamd raakt en instort. Behalve dat niemand nog bij zijn geld kan, bevriest dan de financiering voor handel, daarmee de handel zelf en dus de voedselbevoorrading.  (George Cooper, geciteerd op p. 35).

Ik zeg al meteen in alle eerlijkheid dat ik mij amper kan voorstellen wat dat betekent. Wellicht dat niets meer werkt. Je hoeft geen doemdenker te zijn om te nefaste gevolgen wereldwijd te voorspellen. Tot in je eigen straat.

Gigantische bonussen

Veel mensen zullen zich de gigantische bonussen herinneren die openbaar werden. Banken hadden zich diep in de problemen gewerkt en moesten overheidssteun vragen, bankiers hadden jarenlang gigantische bonussen gekregen om toch maar hun ‘budget’ (= te behalen winst) te halen. Zo’n systeem moest wel leiden tot misbruik. Samengevat: de bankencrisis was het gevolg van immorele op geld beluste bankiers die alles deden om geld binnen te rijven, no matter what.

Het is de schuld van de bankiers het systeem

Het verhaal van de bonussen is maar één zaak en volgens Luyendijk zijn ze niet de enige verklaring van de bankencrisis. Erger is dat het systeem zo in elkaar zit dat … een volgende bankencrisis in de verte plausibel is.

Tijdens de vele gesprekken die Luyendijk had met (anonieme) bankiers kwam het volgende naar boven :

Code of Silence

  • In de City geldt een Code of Silence. Je klapt dus niet uit de biecht, vertelt niet hoeveel je bonus is, wat je deals zijn etc. Er is geen transparantie. Niemand heeft overzicht.

Complex

  • De bankwereld is zo complex geworden   (Er worden nieuwe financiële producten op de markt gebracht die bundels zijn van andere financiële producten, met bepaalde winst/verliesopties) dat managers het zelf niet snappen. Dit ‘niet snappen‘ kwam dikwijls in het boek ter sprake. Het is gewoon te ingewikkeld.

    Uiteindelijk baseren toezichthouders zich op selfdeclaration, ging hij verder: wat het management aan ze voorlegt. “Het punt is dat het management zelf vaak niet weet wat er gaande is, omdat banken ze enorm groot en complex zijn.” (p. 126)

Geen afdoende controle

  • Daardoor is het gigantisch moeilijk om te controleren.

    “Een CEO kan niet ieder algoritme en computerprogramma dat zijn bank gebruikt begrijpen, laat staan iedere product” (…)”Als interne boekhouders horen wij de bank te begrijpen, en dit inzicht te illustreren met onze cijfers. In werkelijkheid het bijna andersom. We doorlopen een proces, en als iedere stap keurig is gezet, dan geldt de uitkomst als legitiem. Wat wij doen is feitelijk legitimeren.”

  • Niet alleen de complexiteit is een probleem ook de afhankelijkheid.

    “Dat kredietbeoordelaars worden betaald door de banken van wie ze de financiële instrumenten ‘onafhankelijk’ beoordelen”. 

Amoreel

Het woord amoreel valt dikwijls in het boek. Men doet wat men kan om zoveel mogelijk winst te maken binnen de wet en denkt niet na over de ethische consequenties. Bankieren is leven in een zeepbel. Als het kan, dan wordt het gedaan. Het zijn levenloze cijfers. Schaakstukken. Kwestie van winnen.
Vandaar ook dat ‘na’ de bankencrisis weinig tot geen mensen veroordeeld zijn. Het was ‘binnen de wet’. 

Er is niets veranderd

Kan het opnieuw gebeuren ? Het boek schetst een somber toekomstbeeld. Wie werkt in de financiële wereld blijft werken in een systeem van gigantische druk en veel van de geïnterviewde bankiers hadden het gevoel vast te zitten. Hun leven was gebouwd rond dit inkomen, ‘eruit stappen’ zou gigantische gevolgen hebben zoals het sturen van hun kinderen naar andere scholen met minder toekomstperspectief (Groot-Brittannië). De bankierswereld blijft complex er is geen antwoord op het amorele.

Samenvatting

De grote verdienste van dit boek is dat het een heel complex gegeven enigszins bevattelijk maakt. De lezer krijgt inzicht in allerlei mechanismen die het systeem – ook nu nog – in stand houden. De stelling dat de bankencrisis enkel het gevolg zou zijn van immorele geldwolven verliest hier aan geloofwaardigheid, al vind ik persoonlijk dat je verschuilen achter amoraliteit evengoed immoreel is.

Praktisch

Luyendijk, Joris, Dit kan niet waar zijn, onder bankiers, uitgeverij Atlas Contact 2015, 208 blz. Paperback te koop bij Bol.com voor € 12,50. 

Gelezen

Gelezen: Wij zijn ons brein – Dick Swaab

Wij zijn ons brein

Wij zijn ons brein en daar valt niet veel aan te veranderen (zegt Swaab)

Tenminste dat is de conclusie die ik overhoud aan het eind van dit boek. Dat gedetermineerd-zijn door ons brein wordt behoorlijk geargumenteerd. Je zal dus maar wensen dat je een schitterend brein hebt met een gezond brein.

Wij komen ter wereld met hersenen die door een combinatie van onze genetische achtergrond en de programmering gedurende de ontwikkeling in de baarmoeder uniek zijn geworden en waar onze karaktereigenschappen, talenten en beperkingen al voor een belangrijk deel in zijn vastgelegd. Dit geldt niet alleen voor het IQ, het ochtend- of avondmens-zijn, de mate van spiritualiteit, neurotisch, psychotisch, agressief, anti-sociaal en non-conformistisch gedrag, maar ook voor de kans die we lopen op hersenziekten zoals schizofrenie, autisme, depressie en verslaving. Zijn wij eenmaal volwassen, dan zijn er grote beperkingen aan de modificeerbaarheid van onze hersenen, en liggen onze eigenschappen vast. De bouw van onze hersenen die zo tot stand is gekomen bepaalt hun functie: wij zijn ons brein.

Ik beschik over te weinig kennis om dit te weerleggen, maar soms had ik de indruk dat Swaab al te veel in een biologische setting bleef zitten. Zegt hij trouwens zelf niet dat er nog heel wat te ontdekken is als het over hersenwetenschap gaat ?

Ik ben trouwens niet alleen in mijn argwaan over zijn stelling dat de hersenen zowat alles bepalen. lees hier maar een reactie van Jan Derksen, professor aan de VUBrussel.

Een schitterend boek voor wie meer wil weten over onze hersenen

Hersenen, het blijft toch voor veel onbekend gebied. Vraag aan eender welke (goede) student uit het secundair onderwijs hoe de bloedsomloop werkt, de spijsvertering of het zenuwstelsel, en je krijgt in grote lijnen wel een goed beeld. Maar de werking van de hersenen ? Dat is toch nog vaak grijze materie. Trouw noemt het boek van Swaab “Het standaardboek over het brein” en ik kan hen geen ongelijk geven. Los van zijn eigen bedenkingen en filosofieën legt hij haarfijn de werking van de hersenen uit. Het boek is zo vlot geschreven dat je het leest als een verzameling columns, die trouwens ook de basis van dit boek vormen.

Van baarmoeder tot alzheimer

De ondertitel van het boek klopt. Swaab legt uit hoe nog voor de geboorte van een kind de hersenen worden gevormd en welke invloed de moeder (en haar omgeving) heeft op de ontwikkeling van de hersenen van de kind. Wie dit boek leest zal voor eens en altijd overtuigd zijn van een alcoholloze zwangerschap en zal des te kritischer zijn ten aanzien van medicatie tijdens de zwangerschap. Want ja, er kan veel mislopen. Het lijkt al bijna een wonder dat het meestal wél goed afloopt.

Het brein als kern van ons bestaan

Swaab wijt in ‘Wij zijn ons brein’ verschillende hoofdstukken aan alle mogelijke voorvallen tijdens ons leven en wat de relatie hiervan is met ons brein. Wat is de relatie tussen ons brein en depressie, autisme, ADHD, stress, dementie ? Wat maakt een mens tot een empathisch wezen en verschilt hij hierin met andere zoogdieren ? Wat is  het effect van sporten op het brein ? Je ziet het van hier: een buitengewoon interessant boek. Gelukkig is er achteraan het boek een trefwoordenregister te vinden, mocht je later graag nog iets opnieuw lezen over een onderwerp.

Samengevat

 

Ik geef het boek 4 sterren: nergens lees je een toegankelijker boek over de werking van de hersenen. Het boek is bijzonder vlot geschreven en heel toegankelijk zonder te simplificeren. Anderzijds gaat Swaab nu en dan uit de bocht. Dit gebeurt zeker als hij het over collega’s heeft waar hij het niet mee eens is. Daar zit behoorlijk wat overdrijving in.

Praktisch

Dick Swaab, wij zijn ons brein, uitgeverij Atlas Contact, 480 blz, maart 2012.
Te koop bij bol.com voor € 8,99 (paperback).

Ik las de Nederlandsdtalige Kindleversie voor $ 10,94.