Tagarchief: stress

Gelezen

Gelezen: Elke Van Hoof – Eerste hulp bij Hoogsensiviteit


Eerste Hulp bij hoogsensiviteit

Samengevat: Eerste Hulp bij Hoogsensiviteit biedt praktische tools voor wie hoogsensitief is. Het verbindt (wetenschappelijke) kennis met effectieve tips. Maar wie geregeld last heeft van stress, heeft zeker ook heel wat aan dit boek. Ik heb er vast veel uit geleerd !

Drie boeken over hoogsensiviteit

Dit is het derde boek over hoogsensiviteit dat de revue passeert. Drie boeken met een totaal andere invalshoek, maar als je het mij vraagt, scoort ‘Eerste Hulp bij Hoogsensiviteit’ het allerhoogst. Dus als je er maar eentje leest, lees dit boek. Ook als je geen interesse hebt in hoogsensiviteit trouwens. Maar dat komt later.

Het eerste boek dat hier besproken werd, Hoogsensitief, was de insteek academisch. Het boek gaf wat het beloofde: een omschrijving over wat hoogsensitief was en wat het niet was. Dit alles was onderbouwd met verwijzingen naar het nieuwste onderzoek. Het onderzoek werd voor het grote publiek begrijpelijk gemaakt. Een prima boek voor zorgverleners of voor wie dieper wil ingaan op het onderwerp.

In het  tweede boek dat ik las, Zonder Filter, las ik het levensverhaal van iemand die hoogsensitief is. Dat levensverhaal is prominent en niet iedereen zal zich daarin herkennen. Maar het blijft een verhaal dat getekend is door hoogsensiviteit.

Ik moet toegeven dat ik op mijn honger bleef zitten. Ik had dan wel begrip gekregen van wat hoogsensiviteit was, ik had een verhaal gelezen over hoe het hoogsensitviteit mee een leven kan bepalen, ik had echter nog maar weinig tools in handen gekregen om met hoogsensiviteit om te gaan. En laat dit derde boek daar een antwoord op zijn.

Aandacht voor HSP

Hoe kan je je unieke potentieel maximaliseren ? Dit is de insteek van Van Hoof. Hoe kan je hoogsensiviteit voor jou laten werken ? Dat is een belangrijke vraag want

‘Mijn recentste onderzoek onder bijna 500 jongvolwassenen laat zien dat personen met HSP in het dagelijks leven meer stress, depressieve gevoelens, angstgevoelens en meer lichamelijke ongemakken ervaren, juist omwille van die overprikkeling. Ze hebben het gevoel dat ze voortdurend moeten reageren op de prikkels die bij hen binnenkomen. Dat is uiteraard heel uitputtend.”

Via (ultrakorte) vragenlijsten probeert Van Hoof de lezer te helpen in het onderzoeken of hij al dan niet HSP is, verwijst naar de verschillen én gelijkenissen met ADHD en ASS en somt de typische kenmerken van HSP op. Dat laatste is echt wel belangrijk, omdat ondanks de gelijkenissen, de triggers van gelijkaardig gedrag anders zijn. En laat die het net om die triggers gaan. Hoe kan je voorkomen dat je overprikkeld raakt ?

Uitnodiging tot zelfonderzoek

In het boek staan veel vragenlijstjes. Continu daagt Van Hoof de lezer uit om het eigen gedrag en gevoelens te benoemen. Dit vervangt uiteraard geen arts of psycholoog, maar het geeft je wel een bril om gericht naar jezelf te kijken. Het kan je helpen jezelf te begrijpen en jezelf te beschermen tegen negatieve gevolgen van hoogsensiviteit, zodat je bovenal kan profiteren van de voordelen !

Een boek voor iedereen !

Niet iedereen is hoogsensitief, maar iedereen heeft wel last van één of ander kenmerk dat toegeschreven wordt aan mensen met HSP. Die kenmerken zijn niet exclusief aan HSP-ers, alleen zal een HSP-er misschien meer last van hebben of een veelvoud van deze kenmerken hebben.

We denken hierbij aan het zich anders dan anderen voelen, zich afgewezen voelen, een overgroot gevoel voor rechtvaardigheid, het keihard zijn voor zichzelf of de neiging hebben om zich terug te trekken.

Wie last heeft  van stress is goed af met dit boek

Overprikkeling is eigenlijk synoniem met stress.

Stress en hoogsensiviteit zijn met elkaar verbonden.  Bovenstaande kenmerken geven mensen stress en hier komt de grote waarde van het boek : Van Hoof geeft bij ieder kenmerk tips om er mee om te gaan. Het zijn concrete en goede tips die je sterker maken. Voor HSP-ers zullen het levenslange werkpunten zijn, maar voor wie niet hoogsensitief is, bieden ze een bril om (mild) naar jezelf te kijken en te zien hoe je niet verloren raakt in deze situaties.

Zo had ik al bijna zin om onderstaand schema af te drukken en in het groot ergens op mijn bureau te hangen. Misschien moet ik dat ook maar doen !


Eerste Hulp bij hoogsensiviteit - schema

Ik denk dat véél mensen met dit schema iets kunnen doen. Het helpt je om niet te verdrinken in de veelheid van indrukken of informatie en om even ‘halt’ te zeggen zodat je de beste strategie kan kiezen. Zoals je misschien hebt opgemerkt heb ik het schema gecorrigeerd, een pure lay-out fout denk ik.

Wat heb ik zelf aan dit boek overgehouden ?

Ben ik hoogsensitief of niet houdt me niet echt bezig. Ik weet wél dat ik behoorlijk stressgevoelig ben. Komt dat omdat ik hoogsensitief ben of heeft het andere redenen, voor mij maakt het niet veel uit. Ik ben wie ik ben en ik zoek dan wel niet naar het ‘maximaal potentieel ‘ zoals Van Hoof het zegt, ik zoek wel naar een leven in balans waarin stress niet problematisch wordt. Want goede stress zorgt ervoor dat ik groei en uit mijn comfortzone treed. Positieve stress maakt mijn leven rijker en groter. Negatieve stress verkleint mijn wereld. Dus als ik kan kiezen tussen welke stress, dan weet ik het wel !

  • Het belang van het inbouwen van hersteltijd
    Ik probeer nu sneller door te hebben dat ik even een stap terug moet zetten. Voor iemand die het liefst continue full drive werkt is dat niet makkelijk.
    Continue full drive glijdt echter onzichtbaar over in overdrive en vervolgens shut down. Ik denk dat hier gelijkenissen met burn-out zijn.
    Na een dag vol prikkels op het werk kijk ik nu iedere dag naar een behoorlijk inhoudloze serie. Mijn verstand staat dan 40 minuten op nul, ik kijk alleen en er komen geen andere prikkels binnen. Ik merk dat dit mij goed doet. Ik ‘ben’ er even niet. Het blijft moeilijk om 40 minuten te ‘verliezen’ aan iets dat niets opbrengt terwijl er zoveel andere dingen te doen zijn. Maar ik geloof dat het ook winst betekent.
    Alleen lange wandelingen maken of genieten van de natuur  is mentaal en fysiek voor mij nog altijd het beste herstel.
  • Pick you battles
    Bovenstaand schema van Van Hoof helpt me echt. Ik verwar betrokken en verantwoordelijk. Als ik mij betrokken voel, voel ik mij meteen verantwoordelijk, terwijl dat meestal niet eens het geval is. Ik moet vechten met mijn aard alles te willen oplossen. Niet alles is mijn probleem.
  • Pauze-check
    We leven in een tijd waar onmiddellijk wordt gereageerd. Soms gebeuren er op mijn werk of in mijn leven kleine of grote dingen die mij echt wel raken. Ik probeer niet meer meteen te reageren. Niet omdat ik denk dat mijn reactie fout is, maar wel omdat het mij goed doet om het even te laten ‘bezinken’. Ik kan mij voorstellen dat mij dit als ‘trager’ doet voorkomen of als iemand die het niet onmiddellijk snapt. Ik merk echter dat het vertraagd reageren mij meer opbrengt. Zou ik daar de enige in zijn ?

Samengevat

Ik hoop dat jullie allemaal evenveel aan het boek hebben als ik. Het is geen dik boek en het leest vlot. Het zet je tot nadenken en je krijgt een pak tips om goed met stress om te gaan. Volgens mij is het boek even geschikt voor wie nu en dan het gevoel heeft dat het allemaal te veel wordt en dat de stress zich opstapelt. Ben je daarom hoogsensitief ? Dat kan. Maar misschien ook niet. Leven met minder stress en op een positieve manier omgaan met stress helpt alvast iedereen vooruit !

 

Praktisch

Elke van Hoof, Eerste Hulp bij Hoogsensiviteit, 128 blz. , Lannoo 2017, te koop bij Bol.com voor € 14,99. 

 

 

 

 

 

1000 vragen over mezelf

10 000 vragen #73 Wanneer was je voor het laatst gestresseerd ?

gestresseerd

Ik ben een stresskip, dus gestresseerd

Het lààtst gestresseerd? Daar kunnen nooit 24 uur overheen zijn gegaan. Of het moet vakantie zijn – en laat het dat nu net zijn op dit moment. Maar zelfs dan kan ik zenuwachtig zijn omdat ik heel moeilijk kan loslaten. Ik ben een probleemoplosser, terwijl ik dat geeneens altijd wil zijn. Alleen, ik zie iets en ik denk: dat kan efficiënter, dat kan anders en beter worden opgelost, ik zou hier wel een beetje kunnen helpen. Die drang om altijd iets verder te gaan, de lat iets hoger te leggen, de grens een béétje te rekken. Of ik zie ronduit onrechtvaardigheid en vraag mij af hoe dat nu mogelijk is. Dan gaat dat bloed wel iets sneller pompen.
Dat zit er diep in. Het status quo is niet iets dat aan mij besteed is. Omgaan met onrechtvaardigheid evenmin.
Daar zijn veel voordelen aan. Zo zal ik mij nooit vervelen en word ik continu uitgedaagd. Ik vind het geweldig om mijn hersenen op iets los te laten. ‘Laten we dat varkentje even wassen’, ook al is het een weerbarstig en vet varken dat zich niet wil laten vangen. Het heeft mij diepe vriendschappen opgeleverd.

Evengoed zijn daar nadelen aan. Zoals overal problemen zien, al noem ik het liever uitdagingen. Het maakt mij ook niet altijd sympathiek en dat begrijp ik wel. Sommige mensen houden van het status quo en willen vooral geen deining. Ook niet handelen betekent dat sommige mensen in de kou blijven staan.

Not my monkeys not my circus

Het schijnt een Pools spreekwoord te zijn en één dezer dagen zet ik het op mijn letterbord. Ik wil er graag naar leven maar het is bijna tegennatuurlijk. In mijn studententijd draaide heel veel om engagement en het ‘werken aan een betere wereld’, ik verdiepte me in de filosofie van Levinas waarin de Andere (hoofdletter omdat hij geheel anders is en ik die niet kan vatten) aanspraak maakt op mijn verantwoordelijkheid.
Misschien ben ik daar wel een beetje doorgeschoten. Het zal ook wel een beetje karakter zijn vrees ik. Het zal wel zijn kwaliteiten hebben, maar zeker ook zijn schaduwzijde. Een hoop stress bijvoorbeeld.

Laat het los

Op het werk is er een collega die nu en dan een liedje voor mij zingt. ‘Laat het los, laat het los’ zingt hij. Hij doet dat wanneer hij ziet dat mijn hersenen weer aan het kraken zijn omdat ik allerlei dingen zie waar ik het moeilijk mee heb. Hij ziet de spanning in mijn gezicht stijgen en begint te zingen. ‘Laat het los, laat het los ‘ ! Ik dacht dat hij dat liedje ter plekke had verzonnen, maar nu merk ik dat het werkelijk een bestaand liedje is !

Misschien moet ik, behalve de tekst van de monkeys, het liedje wel van buiten leren. Mee zingen en de apen laten dansen. Het zal mij alvast een hoop stress besparen. En laat de de status quo dan maar even zijn.

Not my monkeys not my circus !

Zijn er onder jullie nog stresskippen? Van dezelfde aard of zijn jullie allemaal de rust zelve ? Ik benijd ze wel, die mensen – zoals mijn lief – die omgeven lijken door een wolk van rust.

Snapshot diary

snapshot diary #39/2017 nood aan vakantie !

September was veel te druk !

Ik las op het op verschillende blogs en via Instagram: september is een pittige maand en wordt door velen ervaren als toch wel wat te druk. Het begin van het schooljaar betekent het opstarten van nieuwe routines en afscheid nemen van een kalmer ritme. Het was hier niet anders. Dit jaar (ik reken in schooljaren) heb ik nieuwe projecten lopen en die vonden/vinden hun plaats nog niet. Het is altijd werken aan de routines, maar ik geloof wel in de kracht ervan. Eenmaal ze helemaal geïntegreerd zijn zal het lopen als een treintje ! (maak ik mezelf wijs !)

Maandagochtend op de MTB !

Stel u voor: de week beginnen met een MTB-tocht ! Mij mogen ze dat iedere maandag als taak geven ! Helaas is het maar één keer sportdag. Ik heb het geluk dat niet veel collega’s voor MTB kiezen, zo kan ik toch al enkele jaren met de jongsten door Heverleebos crossen.

Het weer zat ontzettend goed mee, het parcours was niet al te technisch maar er zaten toch enkele pittige klimmetjes in. Goed voor een hart dat op volle toeren werkte en een Kaat die altijd maar meer ging glunderen. Ik ben echt wel op mijn best als ik mag bewegen/sporten. Het lijkt alsof alle stukjes bijeen vallen dan en mijn lichaam en geest in complete harmonie zijn. Klinkt het zweverig ?

Hubris

Vol enthousiasme deed ik in de namiddag ook mee aan de airtrack, een gigantische lange ‘springmat’ waarop je allerlei turnoefeningen kan doen. Ik waagde me aan een salto maar kwam verkeerdelijk terecht op mijn nek. Dat ik niet zo lenig ben als die tieners blijf ik moeilijk aanvaarden. En nee, het is niet omdat je vol enthousiasme bent én goede wil dat je het ook kan. Zomaar een saltootje. Lees dus vooral dat ik de volgende dagen een behoorlijke stijve nek had. En hoofdpijn. Het zal me leren !

Ik zit vol illusies

Die vermeende lenigheid is echt niet mijn enige illusie. Wanneer ik gestresseerd raak heb ik de neiging nog méér te werken en kom ik meestal in een vicieuze cirkel terecht. Ik heb de illusie dat als ik ‘nog even hard doorwerk’ de rust er zal komen. Maar die rust komt er niet, eenvoudigweg omdat het werk nooit af is. Dat is een van de grootste uitdagingen van mijn leven: te aanvaarden dat ik nooit alles zal kunnen doen wat ik wil doen. Misschien zelfs niet wat ik moét doen in mijn ogen en dat heeft zeker met mijn perfectionisme te maken. Het was tijd om op de rem te staan.

Wandelen als medicijn tegen een wereld voor drukte

Donderdag beloofde opnieuw heel hevig te worden. Ik zag er ontzettend tegenop maar zag wel een gaatje van 2 uur. In plaats van toch nog achter mijn pc te zitten ging ik wandelen. Het weer zat aanvankelijk niet mee maar klaarde gelukkig helemaal op. Tijdens het wandelen vergat ik mijn werk en ook de vervelende donderdagnamiddag die mij stond te wachten. Ik genoot van de bries en het herfstweer. Zag vliegtuigen over en weer vliegen en checkte via een app waar ze heen gingen. Ik fantaseerde over de mensen in het vliegtuig. Zalige ontspanning ! Een tip voor wie soms verdrinkt in alles !

Onderzoek je weerstand

Tot een uur voor vertrek heb ik getwijfeld of ik zou kamperen. Dat viel niet helemaal uit de lucht. Als ik heel erg gestresseerd raak neig ik naar mijn comfortzone en moet er niets nieuws bijkomen. Geef me maar gewoon de bank en een lekker boek. Anderzijds wéét ik dat ik zo genieten kan van kamperen en het vertoeven ‘op den buiten’ dat ik mij continu heen en weer geslingerd voelde. Ik onderzocht (ja, ik word wijs !) waarom de gedachte aan kamperen mij stresseerde. Bleek dat ik er tegenop zag om de rit naar Zeeland te rijden. Mijn aanvankelijke bestemming was Domburg en daar deed ik gauw 3 uur over.

Het kwam allemaal goed

Ik besloot wijselijk om een bestemming dichterbij te kiezen en het werd Baarle-Nassau. Op een dik uur rijden van bij ons thuis. Voilà, probleem opgelost. Ik werd er ontvangen op een zalige camping en genoot inderdaad. Na een uur vroeg ik mij alweer traditiegetrouw af waarom ik dit niet méér deed. Zelfs de regen (zaterdagvoormiddag) kon me niet deren. Ik nestelde me op de (caravan-)bank en las een goed boek.

In de namiddag trok ik richting Breda en bezocht er het Stedelijk Museum dat meer dan de moeite waard was. Eén zaal was zo indrukwekkend dat ik er een aparte post over schrijf. Ik genoot van de cappucino in de Hema en at ‘s avonds buiten met een warme kom soep. Het heerlijke campingleven !

‘s Zondags was er geen spoor meer te zien van de regen. Ik trok de wandschoenen aan en genoot van 14 km grensoversteken. Want dat is het daar wel. Ik denk dat ik zo’n 20-tal keer de grens heb overgestoken. Dat heeft natuurlijk alles te maken met het stukje België dat daar midden in Nederland ligt !

Nog meer illusies ?

Zo sloot ik de week toch met een fantastisch kampeerweekend. Het heeft me veel deugd gedaan. Oktober belooft rustiger te worden. Of is dat opnieuw een illusie ? Wij beginnen alvast met een vakantiedag. En dat is alvast geen illusie !

Alvast een fijne nieuwe werkweek ! Wat doen jullie als het allemaal te druk wordt ? Tips zijn welkom ! 

Gelezen

Gelezen: Hoogsensitief – Elke Van Hoof

hoogsensiviteit

Hoogsensitiviteit in de pers

Het boek ‘leven zonder filter’ van Fleur van Groningen zorgde ervoor dat het begrip hoogsensiviteit de voorbije weken behoorlijk in de media kwam. Ik hoorde Dirk De Wachter op de radio, voor wie de populariteit van het boek geen verrassing was. De krant De Standaard vroeg zich af of hoogsensiviteit een epidemie was of wel iets anders.  Ook bij aanvang van het nieuwe schooljaar viel het begrip. Het begrip was mij niet vreemd. In onze bibliotheek staan 2 boeken van Elaine Aron,  maar die zijn ondertussen wellicht al 10 jaar oud. Tijd om een recenter boek te lezen. (Nog) niet dat van Fleur van Groningen, maar wel eentje van Elke Van Hoof, professor aan de Vrije Universiteit van Brussel.

Uit de academische wereld

Dat ik het boek van Van Hoof eerst wou lezen had goede redenen. Over hoogsensiviteit wordt veel verteld en ik wou een goede omschrijving van wat het wel en niet is. De ondertitel van het boek is “Wat je moet weten” en dat vond ik een goede insteek. Ik wou het vanuit de kant van de onderzoeker horen. Van Hoof is echter geen onderzoeker die enkel met vragenlijsten en statistieken werkt, als klinisch psycholoog gaat ze ook in gesprek met mensen en hoort en ervaart ze hoe mensen met hoogsensiviteit dit werkelijk aanvoelen. Een mooie combinatie dacht ik.

Hoogsensiviteit is niet nieuw

Een groot deel van het boek is gewijd aan de onderzoeken die gebeurd zijn rond hoogsensitviteit. Aron mag dan wel de meest genoemde naam zijn, de omschrijving van dit persoonlijkheidskenmerk gebeurde al eerder. Sinds de eerste boeken van Aron is het begrip verfijnd. Wie het boek van Van Hoof leest merkt dat er nog veel werk aan de winkel is. Het detecteren van hoogsensiviteit staat niet gelijk aan het controleren van de waarde van je witte bloedcellen.
Wie dit boek leest zet zich best wat schrap voor wat ‘droge wetenschappelijke’ kost. Droog, maar mijn inziens toch niet overbodig en geweldig verhelderend !

Persoonlijkheidskenmerk – vloek of zegen

Van Hoof spreekt van hoogsensiviteit als een persoonlijkheidskenmerk. Het is geen stoornis. Het staat niet in de DSM,  zeg maar de encylopedie van mentale stoornissen. Je kan er geen medicatie voor krijgen en het is geen beperking. Van Hoof onderlijnt meermaals de positieve kanten aan hoogsensiviteit, maar geeft grif toe dat het door velen als vloek wordt ervaren. Wie hoogsensitief is, behoort tot een minderheidsgroep en minderheidsgroepen hebben het àltijd moeilijker.  Ik denk dat je het kunt vergelijken met het spreken van een andere taal. Er is niets ‘mis’ met het spreken van Spaans in een omgeving waar de meerderheid Nederlands spreekt. Het is gewoon ‘moeilijker’. Keer het om – een niet HSP in een groep HSP – en dan heeft die andere het moeilijker.

Dat er voordelen zijn aan het hoogsensitief zijn, haalt Van Hoof meer dan eens aan. Maar het blijven voordelen in een wereld die allesbehalve ingericht is op mensen met HSP. Mensen met HSP hebben het echt wel moeilijker, al staat daar ook veel positiefs tegenover.

Hoogsensitiviteit onderscheiden

Hoogsensiviteit mag dan al geen stoornis zijn, toch zijn er kenmerken die bij een aantal ontwikkelings- en persoonlijkheidsstoornissen overlappen. Zo bespreekt ze de overlappingen met ASS, AD(H)D, borderline en hoogbegaafdheid. Die overlappingen zijn echter dikwijls enkel de buitenkant. Het gedrag en de reactie kan in sommige gevallen hetzelfde zijn, maar de oorzaak is dat niet. Ik vond dit hoofdstuk bijzonder verhelderend.

Omgaan met hoogsensiviteit

Al goed en wel. Het hoeft geen vloek te zijn, maar hoe kan je er op die wijze mee omgaan zodat het eerder zegen dan wel vloek wordt ? In het derde deel geeft Van Hoof tips voor het omgaan met hoogsensiviteit op school en op de werkvloer. Ik kan mij voorstellen dat veel mensen juist dit deel belangrijk vinden. . Dit zijn de tips die ze geeft aan werknemers en hun werkgevers:

  1. Ruimte geven om het pauze en check systeem toe te passen. Het gaat hier over tijd geven om te reageren. Het opnemen en ‘processen’ van informatie vraagt voor een HSP-er meer tijd en energie.
  2. Inzetten op co-creatie : werknemers meenemen in beslissingen in dialoog
  3. Hersteltijd bewaken, een vorm van mentale recuperatie
  4. Inzetten op zelfontplooiing, taken geven die intellectueel uitdagend en haalbaar zijn
  5. Prioriteit geven aan procedurele en relationele rechtvaardigheid
  6. Gericht coachen

Prima tips, maar ik kan mij niet van de indruk ontdoen dat dit geldt voor àlle werknemers. Misschien hebben HSP-ers er méér nood aan, maar in mijn ogen zou dit sowieso in een beleid moeten worden opgenomen. HSP-ers in dienst of niet.

Dit deel had volgens mij wat lijviger mogen zijn, maar naar verluidt is er een volgend boek in de maak dat hier specifiek over gaat.

Samengevat

Voor wie op zoek is naar een verfijnde en vanuit de pyschologie correcte omschrijving van wat hoogsensiviteit is (en wat het niet is), geeft dit boek prima antwoorden.
Ik zou het bijzonder willen aanbevelen voor wie in de zorgsector of het onderwijs staat of voor wie een leidinggevende functie geeft en bezorgd is om het welzijn van zijn werknemers. (Iedere leidinggevende hoop ik ?).

Praktisch