Tagarchief: citaten

Gelezen

Gelezen: Meer door minder, maak ruimte om te leven – Joshua Becker

Joshua Becker

Joshua Becker: één van de meest invloedrijke schrijvers over minimalisme

Wie zich maar een beetje verdiept in het minimalisme, kan niet om de naam van Joshua Becker heen. Ooit kom je de naam tegen, of misschien kwam je al terecht op zijn drukbezochte website ‘Becoming Minimalist’. Ik volg Joshua Becker al een hele tijd via zijn website en kan mij bovenal vinden in zijn aanpak. Het gaat om kwaliteit van leven. Becker geeft je geen schuldgevoelens, iets wat mij bij andere minimalisten soms wel overkomt. Er is geen ‘one size fits all’. Centraal staat dat je ruimte maakt in je leven (ondertitel !) zodat je tijd, geld en ruimte hebt om op die manier te leven zoals je dat zelf wil.

Minimalisme

 

Persoonlijk verhaal

Het boek staat vol persoonlijke verhalen en getuigenissen van mensen die zich vragen stelden over het omgaan met spullen. Het minimalisme heeft overal aanhangers, jong en oud. Het consumentisme, dat zo’n beetje de religie van de westerse wereld is, sluipt overal binnen. Het ‘meer en beter’ is een zwaar dogma dat zich evengoed nestelt in immateriële zaken. Méér vakantie, méér doen in minder tijd, méér sociale contacten, méér boeken lezen etc.
Ik probeer er mij zo bewust mogelijk van te zijn, en ook al wil ik helemaal geen tijd steken in ‘Keeping up with the Joneses’, toch merk ik dat ik er zelf niet immuun voor ben. Al die interieurboekjes doen mij soms vergeten dat ik mij écht wel gelukkig in mijn huis voel en wellicht niet eens happy zou zijn in een VT-wonen interieur. Dus ja, zo’n boek helpt wel om even wat helderder te zien. Thanks Joshua !

Hoe meer spullen…

Joshua Becker

Dit zijn zo’n wijsheden waarvan ik denk:  jaja, dat weet ik. Maar als ik aan het opruimen ben en sommige spullen voor de zoveelste keer door mijn handen gaan, dan vraag ik mij soms wel af of ik echt niets beter te doen heb. Beter organiseren of beter opruimen is geen optie. Tenzij de spullen natuurlijk eeuwig en altijd onaangeroerd in een kast staan, wat op zich nog erger is. Dan vergaren ze stof en zijn ze verloren geld.

In het boek citeert Joshua enkele cijfers over de tijd die Britten besteden aan het shoppen voor kleren en schoenen. 45 uur voor het shoppen van schoenen alleen. Dat zijn dus 6 werkdagen. Alleen voor schoenen.

Voordelen van het minimalisme

Joshua Becker somt in het eerste hoofdstuk de voordelen van minimalisme op:

  • Meer tijd en energie
  • Meer geld (waar je toch dromen kan mee verwezenlijken)
  • Meer vrijgevigheid (materieel maar ook in tijd !)
  • Meer vrijheid (het beschikken over meer geld betekent ook meer vrijheid, zoals de vrijheid om voor minder geld te werken)
  • Minder stress (alle bezit geeft stress, al is het maar om te verliezen of te onderhouden)
  • Minder afleiding
  • Milieuvriendelijk
  • Kwalitatief beter bezit (kies liever voor kwaliteit ipv kwantiteit)
  • Meer tevredenheid
  • ….
  • ….

En zo zijn er wel meer voordelen.

Durf te gaan voor wat echt belangrijk is

Keer op keer komt dit refrein terug. Minimalisme maakt je ‘rijker’ om datgene te doen wat je echt wil doen. Ik denk dat dit de aantrekkelijkheid is van minimalisme. Toch is het niet makkelijk om in te gaan tegen een stroom van altijd meer en beter. (Smartphones ! Gadgets !).
De beste motivatie is dan ook om te zien wat het je opbrengen kan. Soms vraagt dat best wat moed in het begin, maar het wordt steeds makkelijker.

Minimalisme

Vorig jaar werd in geconfronteerd met de verkeerde prioriteiten toen we onze volledige benedenverdieping moest worden leeggehaald omdat alles opnieuw geverfd werd. Werkelijk weken had ik nodig om spullen in te pakken, waarvan sommige al jaren niet meer aangeraakt. Onze boekenmuur werd tot 1/3 gereduceerd en nog steeds ben ik onder de indruk van de hoeveelheid dozen die we naar de kringloopwinkel brachten.

Je blik wordt scherper, doelgerichter

Dit boek – zo’n beetje een basiswerk over minimalisme – heeft als grote verdienste dat het je blik scherper maakt. Wat wil ik echt ? Wat doe/koop/bezit/verlang ik allemaal waarvan ik niet eens echt overtuigd ben dat dit mij dichter bij mijn doel brengt ? Ook al brengt minimalisme je geld op, toch is geld niet de motivator. Soms lees ik wel eens blogs waarbij het lijkt alsof het gaat om zo goedkoop mogelijk te leven. Misschien is dit ook een vorm van minimalisme, maar dan stel ik mij de vraag: waarom ? Om meer geld op je rekening te vergaren ? Uit angst ? Bestaat de kans niet dat je dan opnieuw slaaf wordt ? Dat is alvast niet de insteek van het boek. De insteek is, ik zeg het nog maar een keer omdat ik het zo belangrijk vind, levenskwaliteit. Zodat je die dingen kan doen die je na aan het hart liggen. En wie wil dat niet ?

Praktisch

Joshua Becker, Meer door minder, maak ruimte om te leven, 160 blz., Kok 2016
Te koop bij o.a. Bol.com paperback voor €17,50 , ebook voor € 9,99 

 

Gelezen

Gelezen: The Miracle Morning – Hal Elrod

Miracle Morning

Het boek dat een nieuw leven belooft. (En ik geloof het !)

Onmogelijk om te zeggen hoeveel referenties ik al gelezen heb over dit boek. Zoveel lof, dat maakte me eerlijk gezegd wantrouwig. Maar het kwam werkelijk uit alle hoeken, mensen uit verschillende landen, met totaal andere levensvisies, enthousiastelingen van 50, studenten en jonge mensen die hele blogposten wijdden aan het impact van dit boek op hun leven. Niet voor even, maar voor weken, maanden, jaren !

Wat is er zo magisch aan de Miracle Morning ?

In feite niets. Er staat geen enkel inzicht in dat je niet ergens anders al hebt gelezen. Het ‘nieuwe’ zit in het bundelen van enkele krachtige gewoontes in 1 uur en ze vervolgens in je ochtendroutine te zetten. Benieuwd naar deze routine en hoe ze je dag vaart en energie geeft ? Denk dan aan het woord life savers. Want dat is het. Hal Elrod raad je aan om elke morgen een uurtje vroeger op te staan (kan ook op een ander moment, maar je hebt er het meeste profijt van ‘s ochtends) en aan elk van deze 6 gewoontes samen 1 uur te geven.

De S staat voor Silence

Je staat op en je zet je ergens op een rustig plekje en je maakt het bewust stil, je geeft je geest tijd om rust te vinden voor je aan een Hectische dag begint. Rust is hier de key. Hier gaat het dus NIET over :

Mornings, for most of us, are typically pretty hectic and rushed. We’re usually running around trying to get ready for the day, and our minds are often plagued with internal chatter about what we have to do, where we have to go, who we have to see, what we forgot to do, the fact that we’re running late, a recent argument with our significant other or family member.

Maar wat doe je dan tijdens die 5 tot 10 minuten ? Elrod doet in the Miracle Morning enkele suggesties. Zo kan je die minuten gebruiken om te mediteren, om dankbaarheid te oefenen, om diep en rustig te ademen zodat je niet in de valkuil trapt van je dag al heel gejaagd begint.

Als heartrate coherence adept, een concept dat wetenschappelijk op zijn waarde is bewezen, hou ik het hierop. Het is een sterk stressreducerende methode. Ik gebruik daarvoor een app op mijn vivofit, maar er zijn tal van apps te vinden om je hierin te trainen.

Zelf verkies ik een combinatie van rustig ademen, dankbaarbeid en mindset. Die mindset is per definitie positief (anders verknal je je dag sowieso). Soms gebruik ik een mantra. “Alles is goed zoals het is”. Die werkt voor mij behoorlijk goed tegen stress en tegen dat innerlijke stemmetje dat al te snel zegt dat ik niet goed bezig ben !

De A staat voor affirmaties

Naar verluidt zou Mohammed Ali (de bekende bokser) keer op keer tegen zichzelf gezegd hebben ‘I’m the greatest’. En dat zou hij dan uiteindelijk ook geworden zijn. Nu ben ik niet zo’n gelover in ‘je bent wat je denkt’, maar ik moet daar toch een beetje van terugkomen. Ik kan immers wel degelijk verstrikt geraken in mijn gedachten. Ik denk dat veel mensen allerlei innerlijke dialogen hebben (dikwijls niet zo aardig) en moeten toegeven dat dit wel wel degelijk een weerslag heeft op hoe je je voelt en wat je doet. Niemand zal ontkennen dat wie voor een examen vol zelfvertrouwen staat (ik kan het) er beter voor staat dan een ander (even intelligent en even hard gewerkt) die zichzelf maar blijft zeggen ‘Het gaat niet lukken’.

Is dat dan niet hetzelfde als die mantra van daarnet ? Voor mij niet. Die mantra (die ik gebruik, maar je kan evengoed mediteren of louter op je ademhaling letten) geldt in àlle situaties. Bij de affirmaties heb ik al de komende dag voor ogen en stel ik mezelf een doel. Ik doe dat wel met de wijsheid die ik bij de stoïcijnen haalde, een doel dat dus compleet in mijn invloedcirkel ligt. Affirmaties mogen in meervoud. “Ik eet vandaag enkel gezonde hapjes”.Ik vraag bij iedere vraag om engagement tijd om na te denken” ; “Ik wandel minimaal 10 minuten buiten”.  Ik hou ze minimaal een week aan. Zodat ze er goed inzitten.  Als ik het een tijdje vergeet – gebeurt ook wel – dan merk ik het verschil. Ik ben minder krachtdadig.

De V staat voor visualisatie

Ik ben een stresskip, een gigantische stresskip en ik merk dat visualisatie één van de zaken is die mij heel erg helpen in het reduceren van mijn stressniveau én in het behalen van mijn doelen. Dit is voor mij het meest ‘zichtbaar’ in het lopen. Ik heb een haat-liefde verhouding met lopen en ik heb meestal geen zin om aan een training te beginnen. Het helpt mij altijd als ik mij voorstel hoe ik mij na de training voel. Dat beeld heb ik echt voor mij, in vele varianten zelfs ! Of ik denk in beelden aan een vriendin van mij die een goede atlete is. Ik stel mij haar voor naast mij (verklaar me niet gek !) en ga dan toch buiten. Bij lange processen visualiseer ik mij het einddoel. Hoe ik mij zal voelen als het werk af is. Hoe fier en voldaan ik zal zijn (en hoe schaamtevol en onvoldaan als ik zou opgeven).

Most people are limited by visions of their past, replaying previous failures and heartbreaks. Creative Visualization enables you to design the vision that will occupy your mind, ensuring that the greatest pull on you is your future—a compelling, exciting, and limitless future. (Hal Elrod)

Ik heb ook een echt beeld van hoe ik er zou uitzien mocht ik 10 kg minder wegen. Een bééld dus, zonder woorden.

De E staat voor exercise

Dit is de routine waar je mij het minst moet van overtuigen dat het goed is voor een goed begin van de dag, maar anderzijds wel de moeilijkste in praktijk. Niet zozeer omdat ik het niet graag doe, maar wel omdat 10 of 20 minuten minuten wel heel kort zijn. Yoga lijkt mij een heel goede daarvoor, maar dat is totaal mijn ding niet. Lopen, dat lukt niet, met tien minuten. Wandelen zou lukken, maar in praktijk valt dat tegen omdat ik alle voorgaande in pyama doe en als ik eenmaal een badroutine ertussen zet (wassen, kleden) dan is het toch een beetje om zeep. Daarom beperk ik mij tot korte oefeningen zoals planken, jumping jacks, springtouw, mijn geliefde hoela hoep, of krachttraining. Je blijft binnen en 10 minuten is bij deze oefeningen een rendabele arbeid. Onderstaande training  duurt 7 minuten en als ik die al doe, dan zoek ik echt geen extra 3 minuten ! Die push ups lukken me nog altijd niet. Gelukkig zitten er mini-pauzes in !

The benefits of morning exercise are too many to ignore. From waking you up and enhancing your mental clarity, to helping you sustain higher levels of energy throughout the day, exercising soon after rising can improve your life in many ways. (Hal Elrod)

R staat voor reading

Dat is eentje van mijn favorieten ! Ik lees sowieso al graag maar Hal Elrod heeft het hier eerder over inspirerende boeken. Boeken die je motiveren, je energie geven, die je een heldere blik op het leven geven. Sommige mensen doen nogal meewarig over de term ‘zelfhulpboeken’, maar ik vind dat ze wel degelijk hun nut hebben.

I recently heard someone say in a mocking, I’m too cool for this tone, “Uh, yeah, I don’t read ‘self-help’ books,” as if such books were beneath him. Poor guy. I’m not sure if it’s his ego or just lack of awareness, but he’s missing out on the unlimited supply of knowledge, boundless growth and life changing ideas he could gain from some of the most brilliant, successful individuals in the world. Who in their right mind would choose not to do that? Whatever you want for your life, there are countless books on how to get it. Want to become wealthy, rich, a multi-millionaire? There are plenty of books written by those who have achieved the pinnacles of financial success which will teach you how. (Hal Elrod)

Zo heeft het boek ‘prioriteiten’ van Covey een gigantische indruk op mij gemaakt en zijn er heel wat boeken (en ook soms blogs) die mij uitdagen om mijn leven beter en helderder te maken.

S is voor scribing

Hal Elrod zegt zelf dat ‘writing’ beter zou geweest zijn, maar dan kwam hij natuurlijk niet aan het makkelijke letterwoord ‘savers’.

Ik hou al mijn hele leven een dagboek bij. Ik heb ze bijna nog allemaal. Vanaf mijn 12de levensjaar liggen ze nog allemaal netjes in dozen gestapeld. Volgeschreven schriftjes met gedachten en plannen, over wat ik rond mij zag en wat ik er van dacht. Zovele jaren later is dat niet zoveel veranderd. Het gaat nog altijd over wat ik zie en wat ik denk, wat ik plan en wat mijn dromen zijn. Door het schrijven verhelder ik mijn eigen gedachten. Ik zie de evolutie in mijn denken en leer van mijn fouten. Ik zie patronen die ik anders niet zou zien. Zoals ik dit schrijf lijkt het alsof het persé om een soort dagboek om gaan. Maar soms daag ik mezelf uit door lijstjes te verzinnen. ‘Wat maakt mij gelukkig ?“.  ‘Som 5 zaken op die niets kosten en je onmiddellijk doen glimlachen’.Waarom zijn mijn vrienden mijn vrienden ?”. “Wat als nu net gebeurt wat ik het meeste vrees ?”. Deze laatste oefening heeft me al heel veel geholpen. Het is een instant stressreducer.

Miracle Morning: een pleidooi om heel bewust te leven

De rode draad van het boek is tijd maken voor jezelf en wel op zo’n wijze dat je je heel bewust wordt van je leven en wie je bent. Het hele boek is een pleidooi voor bewust leven. Door je aan die routines te houden zet je je waarden en je dromen centraal. De dag is geen toeval meer. Elke dag heeft een missie, je begint met een helder hoofd en een lichaam dat er klaar voor is.

Aanrader !

Misschien denk je: zo’n uur dat is niets voor mij. Maar dan raad ik je toch aan om het boek te lezen en het te implementeren op jouw manier. Hal Elrod heeft zelfs een 6 minuten versie en hij maant je aan om dat die routine zo in te plannen zodat ze bij je leven past. 6 minuten geeft natuurlijk niet het effect van een uur, zelf vind ik het ‘s avonds ook minder effectief (maar wel nog altijd effectief) dan wel ‘s morgens, maar het belangrijkste is dat je tijd maakt voor jezelf en je je blik helder op je leven hebt. Om dat te doen wat jij wil doen, om te zijn wie jij wil zijn.

Praktisch

Ik las het boek in het Engels via Kindle en heb spijt dat ik niet gewoon de paperback heb gekocht in het Nederlands, zodat ik er nu en dan terug kan in bladeren. Via Kindle gaat dat ook, maar dat is toch iets omslachtiger, ik geef toe !

De paperback versie (in het Nederlands) is o.a. te koop bij Bol.com voor € 17,50.
Het boek is zeker ook een prima cadeau voor iedereen !

 

Gelezen

Gelezen: Leven zonder filter – Fleur van Groningen

Leven zonder filter: een persoonlijk verhaal

Na het lezen van Elke Van Hoofs boek over hoogsensiviteit was ik heel benieuwd naar het boek van Fleur van Groningen. De boeken zijn behoorlijk complementair. Vind je bij Van Hoof veel referenties naar onderzoek, feiten en cijfers, dan krijg je bij van Groningen een persoonlijk verhaal.

Van Groningen lijkt zich in dit boek helemaal bloot te geven en dat is (voor de hoogsensitieve lezer) best wel hevig. Misbruik in de kinderjaren, met gezinsleden lid zijn van een sekte, relaties met met wat van Groningen ‘overtreders’ noemt, depressie en een heuse identiteitscrisis. Het zijn hoofdstukken die met felle en strijdbare pen zijn geschreven. De emoties zitten nog zo tussen de bladzijden.

Groter dan een boek over hoogsensiviteit

Nu en dan stelde ik mij de vraag of het boek wel echt over hoogsensitiveit ging. Het boek gaat immers evengoed over het vinden van grenzen, het detecteren van valkuilen en het omgaan met ‘overtreders’.  Dit zijn ervaringen die niet exclusief  zijn voor hoogsensitieve personen. Anderzijds kan je het hoogsensitief zijn niet ‘apart’ zetten. Tenslotte is iemand hoogsensitief in zijn hele wezen en speelt dit in àlles een grote rol.

Op zoek naar zichzelf

Fleur van Groningen neemt je met dit boek mee in haar zoektocht naar zichzelf en een leven waarin ze zichzelf mag zijn en zich goed voelt. Ze zoekt hevig naar verklaringen en verbanden. Kan het dat zij, door haar hoogsensiviteit, mensen aantrekt die haar uiteindelijk geen goed doen ? Hoe komt het dat er zoveel narcistische persoonlijkheden haar leven hebben gekruist en op negatieve manier hebben beïnvloed ? Hoe komt het dat ze soms lang in verkeerde relaties is blijven hangen ? Waarom liepen sommige zaken zo verkeerd ?

“Bij anderen zocht ik onbewust de toelating om mezelf te mogen zijn, om eigenschappen en emoties te mogen hebben die me als kind waren afgeleerd en waarvan de herkomst me nog onbekend was. Die toelating kwam er natuurlijk niet. De mensen naar wie ik opkeek en die daarvan genoten, waren te zeer met zichzelf bezig om zich in mijn noden en onzekerheden te verdiepen, laat staan er rekening mee te houden. (…). Ik zag niet in dat deze mensen mij kleineerden om zichzelf tijdelijk wat groter te voelen”.

Jezelf aanvaarden

Ik kan best begrijpen dat vele mensen zich in het boek herkennen. Het zoeken en stellen van grenzen is een opgave waar iedereen voor staat. Voor wie hoogsensitief is kan het proces moeilijker lopen. In ieder mens schuilt de behoefte zichzelf te  aanvaarden. Wanneer je je ‘anders’ voelt dan anderen kan dit moeilijk zijn.

“Inmiddels heb ik ontdekt dat ik vaak huil omdat ik mijn emoties onbewust veroordeel. Vlak tussen het voelen van een emotie en het huilen in denk ik immers razendsnel: dit mag ik helemaal niet voelen, dit is slecht. Die zelfkritiek doet me dus pijn en dat brengt me veelal aan het huilen, niet de emotie zelf. Het heeft lang geduurd voor ik mijn emoties durfde te accepteren”.

Je eigen handleiding

Maar kan je met dit boek iets aan als je hoogsensitief bent maar een heel ander levensverhaal hebt ? Best wel. Zo onderlijnt van Groningen dat het voor haar belangrijk is om herstelmomenten in te bouwen. Zo weet ze voor zichzelf dat 2 afspraken per week zo wat het maximum zijn, geliefden niet meegerekend. Onbekende mensen zorgen voor veel extra prikkels en de weg naar overprikkeling is snel ingezet.

In haar zoektocht beseft ze heel goed dat het dikwijls balanceren is op een slappe koord. Zo geniet ze van de rust in haar comfortzone en merkt ze terecht op dat er best wel ‘magie’ gebeurt binnen die comfortzone.

“Die zone mag echter niet te klein worden. Want als ik me uit angst voor overprikkeling voortdurend terugtrek in mijn eigen wereldje word ik alsmaar angstiger. En hoe kleiner dat wereldtje, hoe onbekender alles wordt, en hoe meer angst het onbekende oproept.”

Samengevat

In dit boek schrijft Fleur van Groningen ongecensureerd over haar zoektocht naar een leven dat helemaal bij haar hoort. Zelfrespect en gewaardeerd worden om wie ze is, vormt hier de leidraad. Omdat dit zo’n universeel thema is, hoef je helemaal niet hoogsensitief te zijn om iets aan het boek te hebben. Van Groningen nodigt je uit om op zoek te gaan naar wie je écht bent en wat je echt wil.
Er zijn vele ‘uitstappen’ naar andere thema’s. Zo komt het thema hechtingsstijlen behoorlijk aan bod en er wordt ook flink wat geschreven over (het omgaan met) narcistische persoonlijkheden. Het boek is zeer persoonlijk en bij momenten best hevig. Ook in die zin doet van Groningen de titel van haar boek eer aan. Ze windt er geen doekjes om. Zonder filter dus.

Praktisch

Gelezen

Gelezen: wat is populisme? – Jan-Werner Müller

populisme

Je kan er niet meer omheen: het populisme groeit en het woord duikt overal op. Maar wat is nu een populist of populisme ?

Geen hapklare literatuur

Ik geef onmiddellijk toe: ik heb er lang over gedaan om dit boek van amper 142 bladzijden uit te lezen. Het mag dan wel als ‘toegankelijk’ worden beschreven, ik kreeg het maar in mondjemaat binnen. Dat komt vooreerst omdat  hoogleraar Jan-Werner Mûller ondanks de vorm van een essay, wel heel condens schrijft. Er wordt veel kennis verondersteld. Maar nog belangrijker: ik ben geen socioloog.  Ik vrees dat daar het schoentje het meest knelde.

Bijstellen van mijn idee over populisme

Ik heb er lang over gedaan en nu en dan eens op gevloekt maar toch heb ik helemaal geen spijt dat ik het boek gelezen heb. Natuurlijk had ik voor het lezen van dit boek een aantal ideeën over populisme en wist ik het zo min of meer te te omschrijven. Maar na het lezen van het boek heb ik mijn idee over populisme toch moeten bijstellen.

Zie je het niet zitten om je door deze toch wat dikke boterham te worstelen, kijk dan gewoon naar het filmpje. Meer weten ? Lees dan toch maar het boek !

13 punten die ik heb onthouden uit het boek

  1. Een populist meent te spreken in naam van het hele volk
    Tenminste dat claimt hij te doen. Waarom haalt hij dan niet de meerderheid van de stemmen? Om de simpele reden dat een populist een duidelijke opvatting heeft over wie wel en wie niet tot dat volk behoort.
  2. Een afwijkende mening hebben is per definitie een foute mening
    “Een afwijkende mening hebben wordt per definitie ondemocratisch. En alle ‘checks and balances’ – standaardonderdelen van de trais politica in een democratie – zijn louter obstakels voor de verwezenlijking van de volkswil”. 
  3. Populisme en pluralisme gaan bijgevolg nooit samen. 
  4. Populisten houden van conflicten. Hiermee versterken ze het wij/zij gevoel. 
    Conflicten zijn juist gunstig voor populisten, zoalng ze conflicten (vooral langdurige ‘culture wars’) kunnen aangrijpen om telkens weer te laten zien we er behoort tot het ‘echte’ volk – en hoe machtig dat wel niet is.
  5. Populisten kunnen zowel politiek rechts als politiek links zijn
    Le Pen en Geert Wilders worden als rechtse politici omschreven. Bernie Sanders als een links politicus en in Griekenland heb je Syriza, in Spanje Podemos en denk verder aan Rafael Correa Evo Morales en Hugo Chavez (Zuid-Amerika)
  6. Een populist heeft een ‘tegen’ nodig
    Bij Trump is dat het establishment en de migranten.
  7. Populisten bedienen zich van makkelijke en klare taal en beter nog, van simpele oplossingen
    The problems we face now – poverty and violence at home, war and destruction abroad – will last only as long as we continue relying on the same politicians who created them in the first place. (Donald Trump) 
  8. Het volk durft niet te spreken
    Normaliter zouden populistische partijen sowieso de meerderheid moeten halen. Ze geven immers stem aan ‘het volk’.
    “Als een populistische politicus geen verkiezingsoverwinning behaalt, komt dat niet doordat hij het volk niet vertegenwoordigt, maar doordat de meerderheid niet heeft durven spreken”.
    populisme
  9. Wat is het verschil tussen een democraat en een populist ? 
    “Democraten doen beweringen over het volk die zelfbeperkend zijn en als feilbaar worden opgevat.”
    Populisten claimen de exclusieve morele representatie van het volk. Ze kunnen bijgevolg niet fout zijn. Wie of wat dat volk is, valt niet te omschrijven of te meten, maar het is volgens hen één. (Wat het uiteraard nooit is, iets wat door democraten wordt onderschreven door het aanvaarden van pluralisme).
    Mooi citaat hier van Habermas: “Het volk verschijnt alleen in het meervoud”.
  10. Mythe: populisten kunnen enkel in de oppositie overleven
    De geschiedenis toont ons spijtig genoeg voorbeelden van populisten die wel degelijk aan de macht geraakten en voor lange tijd het land bestuurden.
  11. Er zijn goede gronden voor het populisme
    “Wie de democratie tegen het populisme verdedigt, moet ook eerlijk zijn over het feit dat het niet fantastisch gaat met de bestaande democratieën in West-Europa en Noord-Amerika.”
    “Het probleem is niet dat mensen zich niet bij een democratie betrokken voelen. Ja, een heleboel mensen voelen zich niet langer betrokken bij de democratie, maar ze voelen zich er niet bij betrokken omdat ze het gevoel hebben dat de democratie, gewikkeld in een neoliberale verpakking, zin niet bij hén betrokken voelt. (Citaat van David Ost, aangehaald door Müller).
  12. Hoe omgaan met populisme ? Ga in gesprek ! 
    Wanneer populistische politici uitgesloten worden, dan wordt hun claim ‘wij/zij) bevestigd. “Zie je wel dat ……. niet naar ons wil luisteren’.
  13. De niet-ingeloste belofte van de democratie
    De democratie geeft enerzijds de illusie dat iedereen mee regeert en en het populisme geeft anderzijds de illusie dat zij de stem van iedereen vertolken. Beide zijn onwaar. De democratie faalt in zekere zin altijd maar zoekt de minst slechte oplossing. Het citaat (niet aangehaald in het boek) van Churchill is hier wel op zijn plaats “Democraty is the worst form of government, except for all the others’. 

Samengevat

Je moet echt wel heel erg geïnteresseerd zijn om het boek te lezen. Toch vind ik het een aanrader. Sommige populisten zijn ‘overduidelijk’, maar gevaarlijk wordt het als democratische partijen zich populistisch gaan gedragen.  Is Turkije nog een democratie ?

Drie sterren omdat het boek naar mijn mening al te vlot geschreven is en te veel veronderstelt. Maar dat kan aan mijn gebrek aan historisch-sociologische kennis liggen ! Ik beken !

Praktisch

Müller, Jan-Werner, Wat is populisme, uitgeverij Nieuw Amsterdam, februari 2017, 143 bladzijden. Paperback te koop via bol.com voor € 14,99. 
Kindleversie (Engels) te koop voor $ 10,81. Ik las de Nederlandse paperback.
Alle citaten, tenzij anders aangegeven, komen uit het boek.