Tagarchief: rechtvaardigheid

Gelezen: The hate U give – Angie Thomas

In The hate U give geeft Angie Thomas een genuanceerd en waarheidsgetrouw beeld van het opgroeien in een zwarte ghettowijk. Er is de drugs, de verslaving, de verleiding van het snel geld verdienen. Maar evengoed de willekeurige aanhoudingen door politie met geweld, het onderhuids racisme en de vooroordelen ten aanzien van de zwarte bevolking. Een must read én eye opener voor wie begaan is met het thema.

Het boek is in het Nederlands vertaald.

Een complexe en trieste realiteit

Naar aanleiding van de dood op George Floyd las ik hier een daar dat, wie het echt wou begrijpen, ‘The hate U give‘ van Angie Thomas moest lezen. Ik begon aan het boek en dank nog altijd de onbekende die mij deze tip gaf. Ik beweer niet dat ik nu alles begrijp, maar wél dat de dood van George Floyd géén alleenstaand geval is en dat het diep in Amerikaanse maatschappij geworteld is. Het boek is bijzonder genuanceerd, je vindt er alles behalve een zwart wit (pun intended) verhaal. Het boek pretenteert ook niet oplossingen te hebben, maar vertelt een verhaal van een complexe realiteit vanuit de binnenkant.

Starr Amanda Carter

Starr is een zwart meisje van een jaar of 16 dat ‘s avonds naar een fuif gaat. Ze woont in Garden Heights, ook wel het ‘ghetto’ genoemd. Moord en drugs behoren tot het leven daar. Tijdens de fuif hoort ze geweerschoten en verlaat samen met haar jeugdvriend Khalil Harris het feest. Ze worden aangehouden door de politie. Een van de remlichten blijkt niet te werken. Beiden moeten uit de auto stappen.

Twee lessen werden sinds jongsaf aan in Stars’ hoofd geprent, dat van de bloemen en de bijtje en wat te doen als een politie-agent je laat stoppen. Het tweede verhaal zegt veel over hoe te leven als zwarte in de V.S.

The other talk was about what to do if a cop stopped me. Momma fussed and told Daddy I was too young for that. He argued that I wasn’t too young to get arrested or shot. “Starr-Starr, you do whatever they tell you to do,” he said. “Keep your hands visible. Don’t make any sudden moves. Only speak when they speak to you.” I knew it must’ve been serious. Daddy has the biggest mouth of anybody I know, and if he said to be quiet, I needed to be quiet. I hope somebody had the talk with Khalil.

Citaat uit The Hate U give, Angie Thomas. Vertaald in het Nederlands ondr dezelfde titel.

Een uit de hand gelopen arrestatie

Khalil beweegt onverwacht en “one fifteen’ (nummer op de badge van de politie-officier) trekt zijn wapen. Kahlil overlijdt ter plekke.

Er volgt een onderzoek, Starr wordt als getuige opgeroepen, er onstaan rellen. Men wil rechtvaardigheid. Aanvankelijk wil Starr het liefste onbekend blijven en dat breekt haar op.

Illustratie uit The hate U give

Een dubbelleven

Wanneer dit alles Starr overkomt gaat ze al naar school in een betere wijk. Ze heeft een blank vriendje en haar meeste vriendinnen zijn blank. Ze hoort hoe er op haar school gesproken wordt over de dood van Kahlil. Ook dààr willen haar medestudenten actie voeren, al is hun eerste drijfveer een dagje vrij. Haar leven in Garden Heights houdt ze angstvallig gescheiden van haar leven op de “witte” school. Ze spreekt er anders, handelt anders. Er is niet enkel het verschil van kleur, maar ook van cultuur. Ze vindt zichzelf terug in beide werelden, heeft in beide vrienden. Maar nu en dan verscheurt het haar. Van een zwijgende getuige wordt ze langzaam zeker van zichzelf en wordt ze een activist die bovenal opkomt voor rechtvaardigheid.

Illustratie uit The hate U give

Het leven in Garden Heights

Angie Thomas beschrijft het leven in Garden Heights waar de wijken zijn opgedeeld in territoria, elk met hun bendes en ‘King Lords’. De gouden regel: je houdt je mond. Er wordt drugs verdeeld op de hoeken van de straat en drugsbaronnen, omringd door hun ‘jongens’ kunnen zich alles perimiteren. Er is wettenloosheid en geweld. Maar er is ook grote verleiding snel geld te verdienen – in het geval van Khalil om te voorkomen dat ze uit het huis worden gezet. Het lijkt allemaal zo vast te zitten als maar mogelijk is. Het lijkt een viscieuze cirkel waar geen ontsnappen aan is.

Tot iemand opstaat en spreekt. Opkomt voor rechtvaardigheid. Tegen onrechtvaardigheid, of het nu racisme is dan wel de expoitatie van drugsbaronnen.

Verfimd

Het je geen zin om het boek te lezen maar ben je toch nieuwsgierig naar het verhaal van The Hate U give‘, dan kan je nog altijd naar de film zien.

Titelverklaring The Hate U give

In het boek wordt vaak verwezen naar Tupac, een rapper die actief was in de jaren 80 en 90. Hij inspireerde met zijn teksten veel zwarte jongeren.

Khalil drops the brush in the door and cranks up his stereo, blasting an old rap song Daddy has played a million times. I frown. “Why you always listening to that old stuff?” “Man, get outta here! Tupac was the truth.” “Yeah, twenty years ago.” “Nah, even now. Like, check this.” He points at me, which means he’s about to go into one of his Khalil philosophical moments. “’Pac said Thug Life stood for ‘The Hate U Give Little Infants Fucks Everybody.’” I raise my eyebrows. “What?”
“Listen! The Hate U—the letter U—Give Little Infants Fucks Everybody. T-H-U-G L-I-F-E. Meaning what society give us as youth, it bites them in the ass when we wild out. Get it?” “Damn. Yeah.”


Citaat uit The Hate U give, Angie Thomas. Vertaald in het Nederlands ondr dezelfde titel.

Praktisch

Angie Thomas, The Hate U give, uitgegeven in het Nederlands door Rainbowpockets en te koop voor € 9 bij Bol.com. De film is eveneens verkrijgbaar als DVID voor € 7,99 bij Bol.com. Prijzen bij verschijnen van dit artikel.

Piketty week 2 en 3

Piketty week 2 en 3: wanneer de rijke geld verliest, moet hij worden vergoed.

Het boek Kapitaal en ideologie is een zwaarlijvig boek dat ik maar in kleine stukjes tot mij neem. Omdat ik geen econoom ben waag ik mij niet aan een algemene bespreking maar zal week na week delen wat is blijven hangen in dit boek. Ik waag mij elke week aan 140 blz, de som van 7×20.

De logica van het geld / economie

Wat altijd terugkomt in het boek van Piketty is de vraag hoe een maatschappij ongelijkheid rechtvaardigt. Hij gaat daarvoor terug in de geschiedenis.

Slavernij

Ik was heel erg onder de indruk over de hoofdstukken die over slavenhandel en slavernij vertelden en vooral over het economisch denken. Het meest schrijnende geval dat ik las ging over Haïti (San Domingo) dat onder Frans bestuur stond. Toen de opstanden onder slaven al te groot werden, kon de slavernij onder voorwaarden worden vrijgekocht. Dit is de logica

  • Slavenhouders moesten worden vergoed. Men rekende precies uit hoeveel financieel verlies 1 bepaalde slaaf met zich meebracht, rekening houdende met zijn leeftijd, geslacht, enzovoort. Er bestonden hele formules om dit te berekenen: de boekhouding van de slavernij
  • De overheid financierde die vergoedingen, waardoor de staatschuld steeg, en de ‘gewone’ burger in principe betaalde voor de compensatie van de (rijke) voormalige slavenhouder.
  • De (Franse) overheid vond dat Haïti zo’n 150 miljoen aan goudfranken moest betalen ter vergoeding aan de slavenhandelaars en om los te komen van slavernij.
  • Overigens: slavernij mocht dan wel officieel niet meer bestaan, moeten werken om je vrijheid af te betalen is weer een vorm van dwangarbeid en slavernij.

Het bedrag vertegenwoordigde ongeveer 2% van het toemalige Franse nationaal inkomen. (…) Recent onderzoek heeft aangetoond dat deze 150 miljoen aan goedfranken meer dan 300% van het nationaal inkomen van Haïti vertegenwoordigden.

Natuurlijk kon Haïti dat niet betalen, dus kreeg het een lening, waarop weer rente moest betaald worden.

Dit hield in dat Haïti elk jaar en tot in lengte van jaren 15% van de inkomsten zou moeten betalen om alleen nog maar de rente over de staatsschuld te voldoen, waarbij dus geen begin werd gemaakt met het terugbetalen van de hoofdsom.

In 1825 werd Haïti onafhankelijk, de terugbetaling duurde tot … 1950.

Herstelbetalingen?

Als je er over nadenkt, dan is het toch waanzinnig. Slaven die slavenhandelaars compensatie moeten betalen om vrij te zijn. Zou het niet eerder omgekeerd moeten zijn? Moeten niet net die slaven worden vergoed voor generaties hard en gratis werk onder omstandigheden die alles behalve oké waren?

Herstelbetalingen ten aanzien van volkeren of groepen van de bevolking die onheus behandeld werden in de geschiedenis bestaan. Denk maar aan de Tweede Wereldoorlog, of

…de herstelbetalingen die nog steeds worden gedaan voor onteigeningen die plaats vonden onder verschillende communistische regimes in Oost-Europa in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog, ...

Als het echter over slaven gaat en over Haïti, dan blijft het verbazend stil. Niemand betwist wat er gebeurd is. Maar het lijkt de

indruk te wekken dat bepaalde misdaden zwaarder wegen dan andere.

Regels van de slavernij: Verliest de rijke geld, dan betaalt de arme

Bovenstaande titel komt niet uit het boek van Piketty maar het is wel de logica die ik keer op keer las. De slavenhandelaar was zogezegd zijn ‘investering kwijt’ en moest worden gecompenseerd. Die compensatie kwam er via de staat die dat weer verhaalde op de bevolking door middel van belastingen of door de slavenstaat te laten betalen.

Dat doet mij denken aan de bankencrisis. Wordt er goed verdiend, dan krijgen de aandeelhouders knappe winsten. Gaat het mis, dan wordt er aangeklopt bij de overheid, waarvan de middelen uiteraard uit belastingen komen.
Er mag dan wel geen slavernij mee zijn, de logica blijft dezelfde.

Straks zullen opnieuw grote bedrijven aankloppen om overheidssteun omwille van de coronacrisis. Het risico dat grote bedrijven over kop gaan en leiden tot werkeloosheid kan best vermeden worden. Maar bestaat het risico niet evenzeer dat het uiteindelijk de werknemer zelf is die zal ‘betalen’ (belastingen) om nog ‘te mogen werken’ (en de aandeelhouders rijker te maken) ?

Het is de harde logica van deze vorm van economie. Zijn er alternatieven?

Piketty over slavernij en compensatie voor de slavenhandelaars
Thomas Piketty, Kapitaal en ideologie, uitgegeven door De Geus (2020), telt 1136 blz. en is te koop bij o.a. Bol.com voor € 49,00. (Je bent er dan ook wel even zoet mee).