Tagarchief: gelezen

Gelezen: Nooit meer een zelfhulpboek – Dominique Haijtema

Gelezen

Hoezo, nooit meer een zelfhulpboek?

Wie nu en dan het magazine Happiness in handen neemt, heeft de naam misschien herkend. Haijtema schrijft blogs en artikels voor Hapiness. Van opleiding psycholoog en journalist schrijft ze voor diverse tijdschriften waarbij het accent dikwijls op de zoektocht naar een beter leven en werk ligt. Ik vroeg mij dan ook af of ‘Nooit meer een zelfhulpboek’ geen geweldige verkooptruc was, zoiets als: met dit boek zit je de rest van je leven goed en komt het allemaal in orde !

Een job tussen de grootste wijzen

Haijthema heeft in haar job als journalist tal van wijze mensen geïnterviewd. Haar boekenkast staat vol. Of het nu in Nederland, België of daarbuiten is, wie een beetje naam en faam heeft, ze sprak ermee. Dat moet toch tonnen wijsheid opbrengen? Een greep uit de lijst: Irvin Yalom (Amerikaans psychotherapeut en schrijver), Marianne Williamson (Amerikaans schrijfster), Anselm Grün (Duits monnik), Damiaan Denys (Belgisch psychiater en filosoof)… Het lijst je gaat verder.

Wat een rijkdom als je zo’n mensen mag interviewen! Maar meteen stak mijn wantrouwen weer de kop op: zou Haijtema met ‘nooit meer een zelfhulpboek‘ gewoon een samenvatting van al haar ontmoetingen maken? Een soort superwijsheid? Het beste van het beste?

Alles voor de wind en dan valt het stil

Dominique Haijtema schrijft over haar eigen leven. Ze komt over als een spring in ‘t veld, iemand vol energie die moeilijk kan stilzitten. Intelligent, gedreven, alles uit het leven persend. Iemand die er volop voor gaat. Surfend over de golven in Portugal tot ze uit de zee gered moet worden. Een hersenbloeding die haar leven plots op z’n kop zet.

Confrontatie

Het wordt een eerste confrontatie met het verplicht uit handen geven:

Het is een beproeving van de bovenste plank. ik moet precies dat doen waar ik niet goed in ben: afwachten, me rustig houden en afhankelijk van anderen zijn. Machteloosheid en woede wisselen elkaar in rap tempo af. Daar komt schaamte bij omdat ik weinig dankbaarheid voel omdat ik überhaupt nog leef en niet verlamd ben.

Rauwe eerlijkheid

Rauwe eerlijkheid is het, zoals ze het beschrijft. En nee, ze maakt niets mooier. Er komen geen wijsheden aan te pas. Geen boeken. Alleen ontzettend veel machteloosheid.

Ik mag dan een tweede kans hebben gekregen, binnen drie maand steek ik weer een middelvinger op als iemand mij klemrijdt. Maak ik mij druk om onbenulligheden. Koop ik spullen die ik niet nodig heb. Spreek ik af met mensen die ik niet wil zien om maar niet alleen te zijn.

De illusie van controle

Haar leven gaat verder. Zonder Grote Verlichting. Zonder grote wijsheden. Een schitterende job die ze later moet afgeven, een relatie die goed loopt maar het uiteindeiljk niet haalt. Er is geen beloning voor wie groot lijden zag. Geen compensatie. Wat sterft is de illusie dat we het leven onder controle hebben.

Bij iedere crisis sterft een stukje van ons ego: onze illusies dat wij alles onder controle hebben, alleen maar goed zijn, dat wij moeilijkheden uit de weg kunnen gaan of ons niets kan overkomen. (…) Alleen door pijn te mogen voelen over je middelmatige en vaak banale leven en afscheid nemen van je illusies over geluk kun je werkelijk geluk ervaren.

Anselm Grün, interview met Haijtema


De ene helft van Nederland adviseert de andere helft

Bij Haijtema wordt later ook epilepsie geconstateerd. Ze moet steeds meer uit handen geven: haar auto, maar ook haar vermogen tot concentratie. Ze gaat op zoek naar allerlei adviezen en hulpmiddelen. Die zijn er met hopen. Coaches, psychologen, het land lijkt er vol van te zijn. Ze komt tot de conclusie dat dit haar ‘leraren’ zijn:

De leraren die mij hielpen waren de leraren die in mij geloofden toen ik dat zelf niet deed. Die aanwezig waren. Die de helpende hand uitstaken maar mij nooit een kant op duwden. Die geen oplossingen boden, maar me leerden de juiste vragen te stellen.

Nooit meer een zelfhulpboek?

Ik noem zelfhulpboeken vaak intellectueel of spiritueel escapisme. Een mooie uitleg bevrijdt ons niet van wat gezien wil worden. Alles wat wij beleven is waardevol. Te vaak wordt gesuggereerd dat je de shit niet door hoeft. Maar je kunt niet om je eigen leven heen. (…) Onze kwestbaarheid is de waardevolle achillespees van de mens.

Acceptatie versus aanvaarding

Uiteindelijk komt Haijtema tot aanvaarding – niet dat dit het mooier maakt, net niet. Ik schreef er zelf – uit eigen ervaring – als eens iets over.

Er is een groot verschil tussen aanvaarden wat er is en accepteren wat er is. Accepteren betekent ermee doorgaan. Aanvaarden is, zoals de Engelsen het zo mooi zeggen, to face it, bereid zijn onder ogen te zien wat er is. Het is goed om rustig te kijken naar een situatie en wat het met je doet. Het heeft geen zin om je te verzetten, om te ontkennen of te bagatelliseren wat iemand of iets met je doet.

Samengevat

Nooit meer een zelfhulpboek

De titel van het boek zorgde ervoor dat ik het boek lang met veel argwaan heb gelezen. Ik vreesde dat ze het summum van wijsheid wou presenteren. Dat deed ze evenwel niet (of juist wel?). De hersenbloeding, de epilespie hebben haar leven compleet veranderd. De illusie dat het leven maakbaar is (als je maar het juiste doet) is doorprikt.

De hoofdstukken over haar leven worden afgewisseld met interviews en citaten met mensen met veel levenswijsheid. Het zijn beschouwingen over lijden en geluk, rouw en dood.

Nooit meer een zelfhulpboek slaat op de onmaakbaarheid van het leven en de opdracht om wat het leven ons ook brengt het in het gezicht te zien. Zonder vluchten maar met die tegenslagen toch weer op zoek naar wat echt geluk is. En nee, daar is geen recept voor.

Dominique Haijtema, Nooit meer een zelfhulpboek, 184 blz. , uitgegeven door Volt en te koop bij o.a. Bol.com voor €17,50 (hardcover) of 11,99 ebook.

Gelezen: Heida – Seinunn Sigurdardottir

Gelezen

Terug naar de natuur

Heida

Ik was onmiddellijk enthousiast toen ik over dit boek hoorde. De IJslandse Heida laat een modellencarrière in New York voor wat ze is en gaat als alleenstaande vrouw een boerderij runnen in het woeste IJsland. Haar leven staat sindsdien zo goed als geheel in het teken van de honderden schapen. Ze moeten worden gevoed, verzameld, beschermd. Het lammerenseizoen moet de toekomst waarborgen.

Soms vrees ik dat we als mens onze band met de natuur wat vergeten zijn. Verwarmde en verlichte huizen, werk dat we op alle mogelijke momenten kunnen (en moeten !) doen, contacten over de hele wereld zonder dat je je huis uit moet. We zijn meesters van onze tijd en planning (of slaven).

Lees het boek van Heida en er rolt zich een leven voor je uit dat gedicteerd wordt door seizoenen, de dreiging van een vulkaan en de oprukkende energiecentrales die het landschap voor altijd willen veranderen.

Dagboek

Het boek leest als een dagboek en is daar behoorlijk onduidelijk in. Enerzijds staat op de cover ‘Steinunn Sigurdardottir‘ als auteur van het boek. Op de achterflap staat de auteursfoto. Maar in het boek staan foto’s van Heida. De dagboekstijl verraadt geen grote literaire ambities. Misschien gewoonweg een copywriter ? Superduidelijk is het niet, maar dat doet geenszins het leesplezier teniet.

Ik wil geen keukentafelmens zijn

In het eerste deel van het boek leren we Heida kennen als een ware tegenstander van de plannen om een energiecentrale in haar gebied neer te planten. De plantage zou het landschap en de waterlopen drastisch veranderen. Heida is allesbehalve een manager achter een bureau maar haar idealisme leidt toch tot een actieve politieke inzet.

Ik ben echt heel boos over hoe er met mensen wordt omgegaan in heel die zaak rond de energiecentrale. Dat gedrag moet ophouden. Het is mijn doel om daar invloed op te hebben en aandacht te vragen voor dit soort machtswellust en geweld.

Er is nog iets dat mij sterk drijft en dat is dat ik een grote hekel heb aan mensen die aan de keukentafel zitten en overal tegen zijn en alles beter weten maar niet bereid zijn om de volgende stap te zetten en te proberen invloed uit te oefenen. Ik wil geen keukentafelmens zijn.

Schapen drijven

In de herfst moeten alle schapen bijeengedreven worden. De boeren doen dat samen, het gaat om zo’n vijf- tot zesduizend schapen. Nadien worden ze gescheiden naar eigenaar en volgt er een gigantisch feest.

Het heerlijke weer bleef duren tot vrijdag. heerlijk om met zoveel zon en warmte vrienden en bekenden te ontmoeten die je niet vaak ziet. (…)

Er bleven wel twintig man eten ‘s avonds, toen de schapen eenmaal beneden waren, maar nog niet verdeeld. Er was genoeg voor iedereen. (…)

Iedereen verheugt zich om de Grafarétt de volgende dag en het feest in Tungusel. Twee nachten lang wordt er hier in de boerderij in elk hoekje geslapen, op bedden, in slaapzakken op de grond, in de kamer, onder de keukentafel. Overal.

Heida: “Boer zijn heeft voordelen”

Natuurlijk moet je een positieve instelling hebben en kunnen inspelen op wat er zich voordoet op het gebeid van weerstomstandigheden en natuurgeweld. Sommige jaren is het schapen houden moeilijk wegens kou en natheid. (…)

Je hebt ook het voordeel dat je een gezonde en volledige maaltijd kunt eten waarvan je weet waar hij vandaan komt. Je staat op eigen benen en hebt alleen met jezelf te maken. Dat is onbetaalbaar

Gemeenschap

Behalve de ongelooflijke verbondenheid met de natuur, was ik evengoed verrast over de verbondenheid onder de boeren en de veelzijdigheid van het beroep. Zo gaat Hilda bij vele boeren ongeboren schapen tellen, met een machine controleert ze de zwangere ooi en telt ze te werpen lammeren. Die telling is belangrijk omdat ze mede bepaalt hoe de ooi gevoed moet worden en wat de perspectieven zijn. Zo’n opdracht vraagt specifieke kennis en kan niet door 1 iemand alleen gedaan worden. Hilda slaapt dan verschillende dagen bij de boer in, het hele ‘tellen’ gebeurt bijna in bandwerk, waarbij iedereen van de boerderij meewerkt.

Hetzelfde geldt bij het hooien of het verzamelen van de schapen in de herfst. Dat red je niet in je eentje. Het is een gemeenschapszin die ik hier niet echt ken. Wij staan nogal op onze zelfstandigheid hier en de aard van ons werk laat dat ook toe. Of het zijn meteen betaalde collega’s die je meehelpen.

Heida of een ander perspectief

Ik heb vanaf de eerste bladzijde van het boek genoten. Literair geen hoogstandje, maar wel een compleet andere wereld. Maakte ik mij zorgen over deadlines en vergaderingen, dan is de dreiging van een wakkere vulkaan wel iets anders. Of een storm waarbij je vreest dat de schapenstal het niet zal houden. De stal waar je werk en leven in zit.

Het relativeerde mijn zorgen onmiddellijk !

Praktisch

Steinunn Sigurdardottir, Heida, schaapherder aan de rand van de wereld; 286 blz., uitgegeven door Harper Collins, 2019. Te koop bij o.a. Bol.com voor €19,99 (paperback) of €13,99 (ebook)

Gelezen en genoten van Mythische trektochten

Geef me toch maar een 2de en 3de leven

Hmm, soms lijkt mij dat wel wat, de gedachte dat er na dit leven nog eentje komt en nog eentje en nog eentje, zodat ik misschien eindelijk eens alles kan doen wat ik wil doen ! Zoals al die fantastische trails die er zijn. Voorlopig beperkt mijn ‘to hike’ lijstje zich nog tot Europa, maar bij het doorbladeren van Mythische Trektochten kreeg ik toch behoorlijk veel zin om ook eens wat verder de natuur in te trekken !

Een droom van een boek, een droomboek

Noppes, het zal niet lukken, al die tochten zoals ze in Mythische Trektochten staan. Zelfs niet al begon ik er morgen mee. Gelukkig kan ik best genieten van een mooi verhaal en nog mooiere foto’s. Keep on dreaming, denk ik bij mezelf, wie weet, ooit komt het er misschien toch van ! Ik heb overigens al een top 3 in mijn hoofd, enigzins toch nog wat ingegeven door realiteitszin:

Mallorca’s stapelmuurroute

167 km lang, dat is wel een dingetje, maar goed, wie zegt dat je de volledige route moet wandelen ? Ik denk dat dit ik voor Mallorca val omdat de route langs het water ligt en tal van baaien, kliffen en fraaie dorpen aan doet. Ja, ik heb iets met water !

De Hong Kong trail

50 km, misschien moet ik toch maar met deze beginnen. Hong Kong deed ik al eens aan op één van mijn reizen naar Azië, maar ik was er altijd zeer kort en was er vooral onder de indruk van de vele wolkenkrabbers. Dat er in Hong Kong maar liefst 24 parken zijn en uiteindelijk 75% platteland is, had ik niet kunnen inschatten.

Uit ervaring weet ik dat Azië een vriendelijk continent is om te reizen. Vandaar deze tweede plaats in mijn reeks Mythische Trektochten !

De 14 toppen van Snowdonia

Op de derde plaats komt een tocht met véél klimwerk. Maar dan zie je ook wel wat. Al zo lang ik Britse literatuur lees, wil ik ooit eens naar Wales. Ik heb dromen van woeste landschappen en wuthering heights, bar en woest weer, een nauwelijks herbergzaame natuur. Uitdaging ten top ! Weliicht ben ik ook heel erg beïnvloed door Oons’ tochten daar.

Het hoeft niet bij dromen te blijven

Wanneer ik zo mijn lijstje zie, dan merk ik meteen: het hoeft niet bij dromen te blijven. Geen van de bestemmingen is onmogelijk. Dus… er toch maar aan beginnen ? Dan blijven het geen mythische trektochten meer maar pure ervaringen (en uitdagingen).
Enig idee welke jij zou kiezen ?

Praktisch

Mythische Trektochten in de wereld, verken de meest indrukwekkende wandelroutes op onze planeet. Lannoo / Lonely Planet 2019, 328 blz.
Te koop bij o.a. Bol.com voor € 27,99

Dooddoener: mensen houden niet van verandering

You’ll often hear that people don’t like change, but that’s not quite right. People have no problem with change they asked for. What people don’t like is forced change—change they didn’t request on a timeline they didn’t choose. Your “new and improved” can easily become their “what the fuck?” when it is dumped on them as a surprise.

Fried, Jason. It Doesn't Have to Be Crazy at Work (p. 207). HarperBusiness. Kindle Edition.

Tegen verandering ? Dan ben je conservatief !

Verandering ligt bij vele mensen moeilijk en dat is maar goed ook. Veranderen om te veranderen heeft weinig zin. Je weet wat je hebt, maar niet wat er komen zal. Iets anders of op een nieuwe manier betekent niet per definitie dat het beter zal zijn, dus wil je toch verandering, dan kan je dat maar goed voorbereiden met één doel voor ogen: het moet beter zijn dan wat er was.

Daarom vind ik het nogal goedkoop dat mensen die kritisch zijn ten aanzien van nieuwigheden, worden weggezet als conservatief of weinig flexibel. Je kan ze ook als kwaliteitsbewaarders zien. Of mensen met traditie en ervaring, die niet zomaar wild zijn van eender welke vernieuwing.

Ik vind bovenstaand citaat geweldig. Opgedrongen verandering. Dààr zijn de meeste mensen tegen. Omdat ze het nut niet zien, de voordelen niet.
Dat mensen tegen verandering zouden zijn geloof ik overigens totaal niet . Onze hele consumptiemaatschappij draait om verandering. We volgen de droom van het betere. Mensen verlaten hun job, hun land en riskeren hun leven om een ander, beter leven te hebben.

Mensen zijn best wel te vinden om het op een andere manier te doen. Zien ze eenmaal de voordelen, dan zijn ze de grootste voortrekkers van verandering.

Voorbeelden genoeg in de geschiedenis !

Meer weten over dit boek ? Lees hier.