Tagarchief: natuur

De slimste vogelgids

Wie is die vogel? Vind hem in de Slimste Vogelgids!

In de Slimste Vogelgids van Jan Rodts vind je vogels uit de Benelux, gerangschikt volgens grootte. Via de specifieke kenmerken leer je elke vogel herkennen en sta je te popelen om naar buiten te gaan!

Er is altijd een vogel in de buurt

Ik heb een gigantische bewondering voor mensen die zomaar vogels herkennen. Nou ja, zomaar is dat nooit. Het zijn geoefende luisteraars en ik vermoed dat ze goede vogelgidsen hebben. Ik heb thuis best wel wat natuurgidsen en over de meeste vallen goede dingen te zeggen. De slimste Vogelgids brengt zo’n beetje het beste samen. Ik vertel u meteen waarom!

mus
Deze mus (foto niet uit het boek) ken ik vooral uit mijn kindertijd. De vogel is kwetsbaar geworden in Vlaanderen. Dankzij de Slimste Vogelgids krijg ik nu ook oog voor detail. Zie je dat beige wenkbrauwstreepje, blijkbaar zo eigen aan de mus?
Alleen daarom al vind ik het boek zo fijn! Details die ik vroeger niet zag.

Voordelen aan de Slimste Vogelgids

Voor een wandelaar als ik die tenslotte de meeste kilometers in de Benelux wandelt ben ik gelukkig met een beperking. Zoals in ‘broedvogels van België en Nederland’. Dat zijn uiteraard de vogels bij uitstek die je zal spotten. 192 vogels, ik geef toe dat het toch al een hele hap is, maar toch niet zoveel als in de gids van mijn vader zaliger die er ook nog eens de vogels van Noord-Afrika en het Midden-Oosten bijnam.

Bovendien zijn het foto’s en geen tekeningen. Ik vind tekeningen heel erg mooi, maar om een vogel te herkennen heb ik toch liever the real thing.

De vogels zijn gerangschikt op lichaamsgrootte, van snavel tot staart en niet op basis van spanwijdte. Lichaamsgrootte is iets wat je snel ziet. Als totale beginneling heb ik nog altijd het meeste succes met bomen op takken of ergens ‘zittend’. Op een of andere manier ben ik nog altijd te traag om ze in de lucht te spotten, of het moeten al behoorlijke (grote) roofvogels zijn. Natuurlijk kan je geen hele reeks van 195 vogels exact volgens grootte rangschikken. Daarom hield Jan Rodts het bij een onderverdeling die een beetje neerkomt op XS tot XL, alleen noemt hij het anders.
Elk hoofdstuk heeft een andere groene tint als bovenrand, zelf had ik had liever wat duidelijker gehad, ik heb er maar meteen van die handige kleefbare bladwijzers ingepakt. Het is tenslotte een werkboek!
Het nadeel van die volgorde is dat alle soorten vogels door elkaar staan. Dus niet alle meesjes bij elkaar, alle ganzen en eenden. Dat is best even wennen.

vink
Deze vink (foto niet uit het boek) valt onder het hoofdstuk ‘small’ ofwel deel 2 wat lichaamsgrootte betreft.

Kijken, kijken, kijken!

Oftwel oefening baart kunst. Maar ondanks de Slimste Vogelgids blijf ik het moeilijk vinden. Kijk je eerst naar de vogel en zoek je hem dan op in het boek, of doe je het omgekeerd? Ik merk dat ik het meeste succes heb door véél in het boek te kijken. Ik memoriseer zo visueel de vogel in mijn hoofd en onthou de bijzondere kenmerken.

Bijzondere kenmerken

De slimste vogelgids
De kaft vertelt meteen wat je kan verwachten.

Zo zitten er volgens mij tal van mezen rond ons huis, maar welke? Is het een koolmees of een pimpelmees? Beide zijn immers gelig en hebben een zwarte buikstreep. Hoe weet ik zeker dat het de ene is en niet de andere? Bij iedere vogelfoto staan de bijzondere fysieke kenmerken. Oef! Ik durf het nog altijd niet met 100% zekerheid beweren, maar ik geloof dat het pimpelmezen zijn. Ze staan best hun mannetje !

Identiteitskaart

Vervolgens staat bij ieder vogel een soort identiteitskaart en ik geef toe, die leidde al tot menig frustratie over mijn beperkte vogelkennis. Ha! Dacht ik daar een vogel te herkennen en blijk ik er helemaal naast te zitten! Gelukkig staat bij iedere identiteitskaart ‘niet te verwarren met …..’ zodat ik meestal toch nog bij de juiste vogel uitkom.
Noot: er staat evengoed dat de pimpelmees niét te verwarren is, haha, die Jan Rodts kent duidelijk geen superbeginnelingen zoals ik.

30 jaar ervaring samengebundeld

(Vlaamse) Gaai
Deze vogel (geen foto uit het boek) kende ik al. Ik blijf ‘Vlaamse Gaai’ zeggen, al is het tegenwoordig gewoon ‘Gaai’. Superleuk om te lezen in de Slimste Vogelgids is dat ‘Vlaamse’ waarschijnlijk van het Franse Flambant komt. Hij verwijst naar ‘vlammend’, maar de meeste Vlamingen zullen wellicht aan flambayant denken. Geef toe, zo ziet hij er toch helemaal uit?

Jan Rods is een professionele vogelbeschermer en is daar al meer dan 30 jaar mee bezig. Dat kan maar 2 dingen betekenen: dat hij in 30 jaar immens veel kennis heeft vergaard én dat ik niet hoef te zuchten als mijn vogelkennis zich beperkt tot zo’n vogel of 30 (met vergissingen en het geluk dat watervogels ook vogels zijn!).

Het boek mag dan lijvig zijn, het heeft wel een handzaam formaat. Het past in de rugzak en heeft een buigzame kaft. Ik weet nu al dat dat boek zal afzien hier, er zullen wel wat kreukjes komen maar bovenal hoop ik dat ik nu en dan een vogel als ‘gezien’ kan afvinken, want ook dat is voorzien. Ik schrijf er wel nog lekker de datum op.

Absoluut niet enkel voor de beginner

Dit boek is absoluut geen boek dat enkel een beginnende vogelspotter zal bekoren. Hield ik het hierboven bij de ‘basics’, dan vertelt Jan Rodts nog hele wat meer over iedere vogels, zoals

  • Naam van de vogel in het Latijn, Frans, Engels en Duits
  • Lengte, spanwijdte en lichaamsgewicht
  • Verschil in geslacht mét een foto van beide
  • Een algemene omschrijving
  • Habitatvoorkeur
  • Voedsel
  • Nest en nestplaatskeuze
  • Broedsel
  • Trek- of standvogel
  • Mogelijk te verwarren met: daarbij staat ook waarom het verwarrend is en op welke verschillen je precies moet letten.

In het boek zijn achteraan verschillende registers opgenomen, dus eerlijk: wat meer kan je nog willen weten?

Praktisch

Jan Rodts, De slimste vogelgids, alle 192 broedvogels van België en Nederland telt 448 bladzijden en is een uitgave van Houtekiet. Te koop bij o.a. Bol.com voor 29,99 euro.

Gelezen: De 22 levenslessen die vogels ons leren

In De 22 levenslessen die vogels ons leren krijg je een inkijk in het privéleven van vogels. Hoe gedragen ze zich als koppel? Ligt trouw-zijn in hun natuur, of net niet? Hoe maken ze elkaar het hof? Zijn het goede opvoeders of juist plantrekkers? Kunnen ze ons door hun gedrag iets leren? Je zal tijdens je wandelingen echt niet meer op dezelfde manier naar vogels kijken!

Het privéleven van vogels

Wie wandelt kan niet buiten vogels om. Het moet al flink regenen (ook vogels schuilen) of behoorlijk donker zijn voor je géén vogels hoort. Passeer je een behoorlijke waterpartij, dan kan je genieten van het dagelijkse leven van tal van watervogels. Ze voelen zich veilig omringd door al dat water, al vlucht een eend wel eens voor al te passievolle woerden.

Dat de ene vogel de andere niet is, dat merk je snel. Verschillen in kleur en grootte en zang. Maar hoe het zit met hun privéleven, dat is een andere kwestie. Dat vraagt nauwgezette aandacht. Hoe ze broeden en omgaan met hun kroost bijvoorbeeld. Hoe mannetjes zich verhouden ten aanzien van vrouwtjes. Wie zwaait de plak?
Dat kom je allemaal te weten in De 22 levenslessen die vogels ons leren’. Een boekje over ‘Moed, reisplezier, liefhebben, kwetsbaarheid’.

2 vogelspotters gebiologeerd door het gedrag van vogels

Kijk, om een beetje een vogelkenner te zijn moet je een voyeur zijn. Ergens tussen de struiken, het liefst gecamoufleerd én met een behoorlijke verrekijker. Tel daarbij véél geduld en veel wachten. Ik verdenk er de 2 auteurs – Philippe Dubois en Elise Rousseau – ervan aan dit beeld te voldoen. Hoe zou je anders zoveel te weten komen?

Een boek vol fijne verhalen over het gedrag van vogels

Dit boek pretendeert niet een wetenschappelijk werk te zijn, het is een verzameling verhalen over het gedrag van vogels zoals een geduldige vogelspotter dat kan zien. Volgens de auteurs hebben vogels ons flink wat te leren.

Wat kunnen vogels ons in de 21ste eeuw nog leren? Aan de hand van korte ornithologische bespiegelingen zullen we zien dat deze levendige dieren in feite kleine leermeesters zijn: ze zetten ons aan om over onszelf na te denken, als we tenminste de moeite nemen om ze te observeren!

Hebben we die tijd of mogelijkheid niet om ze te observeren, dan kunnen we altijd terecht bij dit boek.

De 22 levenslessen die vogels ons leren

De auteurs zien hoe vogels het doen en verbinden dit vervolgens met filosofische beschouwingen over de mens. Geen zware overpeinzingen, maar verhalen die je inderdaad aan het denken zetten. Zo verbinden ze – als voorbeeld – de rui van vogels (verliezen van oude veren) met het aanvaarden van kwetsbaarheid als mens.

“Je moet durven iets in jezelf dood te laten gaan om te kunnen vernieuwen. Dat is wat vogels doen wanneer ze hun versleten veren vervangen voor glanzende nieuwe. Voor vogels is dat van levensbelang: hun verenkleed moet perfect in orde zijn, anders kunnen ze niet vliegen.”

Vervolgens vertellen de auteurs hoe vogels in periodes van rui kwetsbaar zijn en zich op de achtergrond houden. Misschien moeten mensen dat ook nu en dan eens doen: het oude afleggen om aan iets nieuws te beginnen, met tussendoor een tijd van bezinning en terugtrekken.

Het boek is een aaneenschakeling van dergelijke verhalen.

Van eeuwige trouw tot ronduit barbaars

Met deze titel doe ik hetzelfde als de auteurs, ik ‘vermenselijk’ de vogels, wat natuurlijk onterecht is. Maar het zet aan tot denken, net wat de auteurs wilden.
Soms vond ik de mijmeringen er een beetje over, maar de vele beschrijvingen van het gedrag van vogels maakten alles goed.

Zo zijn er bij de waadvogels best wat vrouwelijke exemplaren die de plak zwaaien over hun mannelijke tegenhanger. Er zijn vogels waarbij ‘man en vrouw’ mooi samenwerken en elk hun deel van het broeden voor zich nemen, met elk een eigen nest. Koekoeks trekken zich dan weer niets aan van hun kroost en laten andere vogelsoorten de eieren uitbroeden. Flamingo’s houden van het communegevoel en voeden hun jongen in kolonies op.

Barbaars vond ik dan weer de heggenmus. Voor de paring pikt het mannetje flink in de cloaca, het vrouwelijke geslachtsorgaan. Pijnlijk, ja, en met geen andere reden dan het opzettelijk veroorzaken van samentrekkingen zodat het zaad van de vorige partner wordt uitgescheiden.

Lijsters zijn dan weer de flierefluiters van de bende, ze doen zich tegoed aan rijpe bessen. Veel van die gegiste vruchten leidt tot regelrechte dronkenschap: ze vliegen zigzaggend door de lucht.

Zo staat het boek vol met tal van observaties. Heerlijk lezen vond ik het!

Samengevat

De 22 levenslessen die vogels ons leren

De 22 levenslessen die vogels ons leren is een fijn boek dat je een inkijk geeft in het leven van vogels. Het boek leest vlot en zorgt nu en dan voor een glimlach op je gezicht. Soms vond ik het antropomorfisme iets ver gaan, ik had liever méér verhalen gezien en minder gefilosofeer. Het boek wakkert mijn interesse naar vogels best wel aan. Tijdens het wandelen zal ik wellicht net iets langer blijven staan en net iets vlugger mijn verrekijker nemen. Want het leven van vogels is allesbehalve banaal!

Een prima cadeau voor elke natuurliefhebber en wandelaar!

Praktisch

Philippe J. Dubois & Elise Rousseau, De 22 levenslessen die vogels ons leren, telt 176 bladzijen en is uitgegeven door Kosmos. Het is te koop bij Bol.com voor € 15 (paperback) en € 7,99 als e-book.

Kijk mee: Een reis om de wereld in 80 bomen – Jonathan Drori

Na het lezen van “Een reis om de wereld in 80 bomen” kijk ik anders tegen bomen aan. Bomen verbinden ons met verhalen uit grote religies, rituelen over de hele wereld, ze bieden ons letterlijk en figuurlijk een plaats om te schuilen.
Bomen hebben elk hun verhaal. Ze nemen je mee op reis, over alle continenten en door de eeuwen heen.

Kon ik je dit boek maar in handen geven

Dit boek is zo mooi uitgegeven dat woorden alleen het tekort zouden doen. Daarom duik ik meteen met jullie in het boek zelf. Dit boek brengt me rust zonder een woord te lezen, met kinderlijke blik kijk ik vol verwondering. Zo mooi die natuur. Zo mooi de illustraties van Lucille Clerc. Meer hé, kijk gewoon mee !

Dit boek doet me een beetje denken aan die kostbare boeken in oude bibliotheken. Ze liggen onder glas omdat ze zo mooi zijn en het minste vlekje een blijk van gebrek aan respect zou zijn. Gelukkig is dit boek niét hoog geprijst en … is het toegankelijk voor iedereen. De tekeningen doen je misschien denken aan allerlei Latijnse benamingen en hard te verteren wetenschap, maar dan heb je het mis. Dit boek leest vlot, ook al mag je je op het eind van de reis toch een beetje een boomwetenschapper noemen.

Exoten en ander uitheems volk

Het gebeurt wel eens dat ik met een collega op pad ga door een bos om vervolgens te horen dat er teveel ‘exoten’ zijn. Toen ik het de eerste keer hoorde keek ik behoorlijk op. Zijn bomen niet hét symbool van standvastigheid? En als ze hier al staan, hoe komt dat dan ? Dit boek geeft je antwoorden én meer.

Bomen als de oudste getuigen

Verder ben ik wel nieuwsgierig naar bomen die verband houden met grote verhalen. Denk maar aan de bodhiboom die niet weg te denken is uit de boedhistische verhalen, of de olijfboom uit de bijbel.
Bomen zijn niet uit ons leven te denken en al helemaal niet enkel omwille van het hout. Denk maar aan thee. Of wat dacht je van de vele vervlogen rituelen die rond bijzondere bomen gebeurden?

Kortom, als je je eenmaal verdiept in het leven en de geschiedenis van bomen, dan kom je zo ongeveer overal terecht. Over de hele wereld dus, en dat is wat “Een reis om de wereld in 80 bomen” doet.

Ik kijk alvast met meer respect en nieuwsgierigheid naar elke boom op mijn pad!

Praktisch

Een reis om de wereld in 80 bomen

Jonathan Drori, Een Reis om de wereld in 80 bomen, 240 blz. is een uitgave van Luitingh-Sijthoff. Het boek heeft een hard kaft en is o.a. te koop bij Bol.com voor € 24,99.
Het lijkt mij een geweldig mooi geschenk, voor jezelf of voor eender wie van natuur en schoonheid houdt. Ook al is het geen echt kinderboek, toch geloof ik dat tieners met interesse voor de natuur dit geweldig zullen vinden.

Design your summer

Design Your Summer #2019

Design your summer

Het idee van Design your Summer

Dit is het derde jaar op rij dat ik een Design Your Summerlijst maak en voor een keer ben ik er vroeger bij en niet als de zomer al halverwege is. (2017, 2018). Vorig jaar was het trouwens meer een bucketlist dan wel een design, Gasthuisberg tekende immers het design toen.

“Take a season of the year
and try to make it special,
make it distinctive”.

Gretchen Rubin

Het idee is simpel, ik heb het van Gretchen Rubin, die mij in haar boek ‘The Happiness Project’ al overtuigde van het belang herinneringen te creëren. In één van haar postcasts/posts legt ze het principe van Design Your Summer uitgebreid uit: het markeren en bijzonder maken van een seizoen. Het gaat niet over dure en fancy dingen, het heeft al helemaal niets te maken met reizen (al kan dat wel) en zelfs niet met vakantie!

Aan de zomer heb ik altijd de allerbeste herinneringen. Toegegeven, in mijn geval heeft die lange zomervakantie daar alles mee te maken, maar bovenal de zon en het lichtere (letterlijk en figuur) leven.

Mijn lijst voor deze zomer

  1. Zoveel mogelijk buiten zijn: ontbijten in de tuin, lezen in de hangmat, wandelen, fietsen…
  2. Voeding voor hart en ziel: lezen en bijleren. Ik zag dat je via de VDAB gratis online cursussen kon volgen. Maar ik wil ook wat lezen rond zingeving en filosofie. Kwestie van het hart te voeden. (Zijn we nog op de goede weg?)
  3. Tijd om creatief te zijn. Ik ben niet zo creatief of handig. Toch wil ik het nog eens wagen. Op de lijst staat: tekenen, koken en naaien. Geen grootse dingen. Just go for it !
  4. Ochtendritueel: ik wil graag de zonnegroet (yoga) van buiten kennen en goed uitvoeren. In de hoop dat ik het lang blijf doen, ook na de zomer ! Of de dag beginnen met een wandeling door het nog slapend dorp.
  5. Tijd voor familie en vrienden. Voor wie er echt toe doet. Zonder dat ik het tussen een hoop andere dingen moet forceren.
  6. Open water: zwemmen en suppen! Die stond er vorig jaar ook op en ik heb geen enkel excuus om het niet te doen, want de mogelijkheden (dichtbij) zijn er.
  7. Opruimen, niet als job maar omdat het tegemoet komt aan een diepe schreeuw. Dat er teveel rommel is, dat ik mij daarna stukken beter voel.
  8. Snail mail: een poging om weer wat meer de ‘ouderwetse brief of kaart’ te posten. Ook eentje die er vorig jaar op stond en niet echt gelukt is.
  9. Tijd vastzetten om te lezen – hoeft geen uitleg dacht ik
  10. Nieuwe spellen leren: deze week nog voor het eerst Qwirkle gespeeld. De kaartversie. Nog 2 te gaan. Veel spelen hoort er uiteraard ook bij !
  11. Muziek ontdekken: ik ben van nature iemand die het graag stil heeft. Daardoor mis ik ook wel het één en ander. Dankzij een abonnement op Spotify wil ik nieuwe muziek leren kennen. Tips zijn heel erg welkom! Lijsten delen mag ook!
  12. Muziek spelen: de Uke. Hij ligt al te lang onder het stof
  13. Sterren zien ! Het lief heeft telescopen uit een verleden waar hij verwoed enthousiast de sterren uit de hemel keek. Zijn interesse is wat geweken, tijd dat ik mij met dat schoon materiaal bezig houd!
  14. Musea bezoeken. Aangezien ik dit sowieso regelmatig doe, zal dit wel lukken
  15. Weer routine krijgen in het sporten. Ik sport altijd wel, maar momenteel zonder schema. Eerlijk gezegd zie ik er wat tegenop, tegen zo’n schema, maar ik weet dat het mij een goede houvast heeft en bovenal erg motiveert.

Geen to do lijst – maar mogelijkheden

Is dit dan niet de zoveelste to-do list ? Nee, echt niet. Ten eerste hoeft het niet. Het zijn opties, mogelijkheden, al heb ik er sowieso zin in ! Ze dienen geen doel. Zelfs al doe ik niets van dit alles, dan doe ik mezelf niet tekort en ben even trouw aan mezelf.

Toch ben ik behoorlijk enthousiast. Ik print de lijst uit als herinnering en knipoog.

Nog suggesties om de zomer te markeren als bijzonder seizoen ?