Tagarchief: school

Snapshot diary

Snapshot diary #14/2019 Een week van afscheid

Veel afscheid, dus ook veel feestjes en zoets. UItkijkend ook naar de vakantie.

Samengevat: Deze week stond in het teken van afscheid. Het tweede trimester is een feit, de klassenraden zijn voorbij. Het lief nam de laatste keer deel aan KanActief, een revalidatieprogramma voor kankerpatiënten en tenslotte besloot mijn broer na ongeveer een half leven met zijn vriendin, te trouwen alvorens definitief naar Spanje te verhuizen. De vakantie is welkom.

Zit er een klok in mijn hoofd ?

Soms vraag ik mij af of ik de week voor de vakantie uitgeteld ben omdat ik wéét dat het de laatste week is, of omdat ik doodgewoon uitgeteld ben. Geen idee, maar toen donderdag het rapport van leerling 100 en zoveel passeerde begonnen de cijfertjes toch te duizelen voor mijn hoofd. Gelukkig was er chocolade voorzien, wat een oppepper van formaat is.

Leerlingen die je meeneemt naar huis

Honderden leerlingen passeren de revue en los van het feit dat het behoorlijke concentreren is, het blijft een op vele vlakken een moeilijk proces. Als het gaat zoals ik hier schreef, dan valt dat nog mee. Maar er zijn leerlingen waarbij je als leraar voelt dat er misschien iets niet in de haak is. Thuis, of ergens in dat puberhoofd. Er zijn gesprekken geweest, leerlingbegeleiding, maar niemand kan er echt de vinger opleggen. Pubers zijn zelden een open boek. Zo’n leerlingen, die neem je ‘s avonds wel mee naar huis. Na deze lange dag van klassenraden zijn er dan weer wat meer dan voorheen. Leerlingen waarvan ik denk: die moet ik extra aandacht geven, eens aanspreken op de gang.
Maar het zijn geen kinderen. Soms staan ze helemaal niet open voor gesprek. Forceren heeft geen zin.

De laatste keer KanActief

Zo’n drie maanden lang nam het lief deel aan een revalidatieprogramma voor kankerpatiënten in Pellenberg. Twee keer per week (in plaats van drie, hij werkt ondertussen al) en iedere keer kwam hij met een grote glimlach terug thuis.

De laatste keer werden partners uitgenodigd. We wandelden, er werd afgescheid genomen van de kinesiste en de psychologe. Voor mij als buitenstaander was het overduidelijk dat deze mensen een bange geschiedenis achter de rug hebben (of er nog volop in leven). Ik zag hun optimisme, hun openheid en zorg voor elkaar. Het raakte me. ‘Lotgenoten’ of mensen met hetzelfde en toch een ander verhaal. En hoe ze elkaar dragen, daar toch de kracht en moed voor hebben. Sterk.

De grote broer. Definitief naar Spanje.

Na een half leven samen te leven met zijn vriendin (en de spreekwoordelijke ‘goede en slechte tijden’ al met overschot ervaren, stapte mijn broer toch in het huwelijksbootje. Ik was er best van aangedaan, dat die grote broer nog later zou trouwen dan ik, kleine zus. Maar ook de gedachte dat hij nu voor altijd in Spanje zou wonen vond ik eerlijk gezegd niet zo best. Die broer en ik, het is niet dat wij zoveel contact hadden, maar hij was er wel altijd, exact zoals je een beetje van een Grote Broer verwacht. Nooit te beroerd om te helpen waar hij kon en met een berg talenten die ik helemaal niet bezit, dus lekker handig en compatibel. Het ga je goed grote broer ! (en ja hoor, ik kom zwemmen in dat zalige zwembad van jullie !)

Snapshot diary

Snapshot diary week #13

Samengevat: weinig foto’s van deze week. Ik was ofwel buiten ofwel zat ik achter mijn bureau en daar zijn weinig leuke foto’s te nemen. Voorlaatste week voor de paasvakantie en eindelijk lente in de lucht !

Laatste lesjes

Ik gaf maandag les aan een handvol leerlingen dat nog niét met de proefwerken was begonnen. Terwijl je in de rest van het schoolgebouw een naald kon horen vallen – wegens diezelfde proefwerken – moesten hier door een speling van het lot leerlingen nog aandachtig opletten. Het werd een huzarenstuk, zowel voor mij als voor de leerlingen. Ik had weinig om mee te onderhandelen, van mijn vak zijn er immers geen proefwerken. “Mevrouw, wat gaan we doen ? Toch geen les zeker ?” Altijd boeiend om te horen en iedere keer opnieuw vraag ik mijzelf af wat ze dan wel in gedachten hebben. Dat ik een optreden zou geven ? Dat we naar de Oude Markt zouden trekken ? Een dag voor de proefwerken en in een school. Tot mijn eigen grote verbazing wist ik ze toch te boeien. Of: het ze toch wel snel weer in hun normale doen geraken.

Nieuwe collega’s en ambiance op het werk

Ik liep naar de parking van de school en merkte voor het eerst de nieuwe collega’s op. Of liever, de veelbesproken geiten en bokken. Ik had ze nog niet gezien maar wel al de verhalen gehoord. Dat de bok nu en dan ontsnapte en dat de leerlingen met zorg en kalmte het dier weer richting omheining leidden. Soms zie ik jonge leerlingen ‘s morgens contact zoeken met de dieren. Om te zien of alles nog goed gaat met hen. Het is werkelijk een meerwaarde, zo’n groepje geiten en bokken op het werk. Vooral omdat het regelrechte grapjassen zijn.

De rest van de week stond, werkgewijs, in het teken van administratie en veel lezen. Het invullen van de leerlingvolgsystemen, surveilleren en mij verder inwerken in de hervorming van het onderwijs. Dat laatste lukt echt niet op een paar dagen, al helemaal niet omdat het helemaal niet zo duidelijk is en er tegenstrijdigheden zijn. Maar goed, 1 september wordt wel verwacht dat wel allemaal klaar zijn.

Lente in Limburg

Ik had gelukkig vrij – het voordeel van deeltijds werken – op de mooiste dag van de week. Ik wandelde nogmaals in Borgloon, dat tal van wandelroutes heeft en werkelijk de naam ‘wandelparadijs’ verdient. Mijn wandelGPS was zo dood als een pier maar gelukkig was deze wandeling bewegwijzerd, al heb ik wel gevoel voor richting.

Snapshot diary

Volgende week opnieuw een atypische week, maar hé, de lente komt !

onderwijspraat

Daar is het (Kerst-)rapport ! Over de relativiteit van cijfers

rapport
Dit artikel is geschreven voor die zonen en dochters die niet met het gewenste rapport thuis kwamen.

 

Het kerstrapport

In vele huizen gebeurt het deze week: het ontvangen van het rapport. Zijn de verwachtingen ingelost, zijn de uitdagingen aangegaan of valt het toch minder mee dan verwacht. Wat er ook van zij, weinig mensen, zowel leerlingen als ouders zijn ongevoelig voor dat rapport. Staan daar ‘goede’ cijfers op, dan is het verhaal dikwijls kort. Een behoorlijke schouderklop en op naar de vakantie. Maar soms loopt het ook niet zo goed. Staan er cijfers onderlijnd of is de feedback van leraars onverwacht. Dat kan nogal eens tegenvallen.

Cijfers zeggen niets over wie je bent

Ik zie het al jaren en het gaat er niet uit: de identificatie van jongeren met hun cijfer. Vooral als dat cijfer zogezegd laag ligt. Dan kijken ze mij aan alsof ze zelf maar een zesje zijn. Alsof ze in de groep de zwakste zijn. Met pijn in het hart zie ik het aan. Zeker als leerlingen diep ontgoocheld zijn in zichzelf. Wat zeggen cijfers ? Ze zeggen iets over de mate waarin je een beperkte hoeveelheid leerstof beheerst. Misschien iets over je inzet, maar niet noodzakelijk over je talent. Iedereen kent het verhaal van de leerling die een overschot aan talent heeft maar niet presteert als het op punten aankomt. Dat cijfer zegt dat misschien vooral iets over inzet en motivatie, of over de leefwereld waarin een jongere leeft. Volwassen worden is bij tijden best heftig en niet elke jongere walst daar doorheen. Dus nee, je cijfer zegt niets over wie je bent.

Rapporten zijn er om vooruit te kijken, niet achteruit

In de onderwijswereld wordt het woord ‘toetsen’ meestal vervangen door evaluaties. Ik vind dat zelf veel beter klinken als een toets. Toetsen doen onmiddellijk denken aan punten en scoren. Evaluaties kijken eerder achterom om vervolgens gesterkt aan de toekomst te denken. Wat ging goed ? Wat niet ? Waarom ging het niet naar verwachtingen ? Waar moet worden bijgesteld ? Waar ben ik sterk in ? Waarom lukt het ene me zonder problemen en het andere niet ? Zijn er zaken waar ik teveel energie in steek en in andere te weinig ?

Het zijn vragen die dikwijls niet gesteld worden omdat rapporten veelal worden gezien als een blik in het verleden terwijl ze net een opstapje zouden moeten zijn naar de toekomst. Uit rapporten zou je moeten leren zodat je kan groeien en evolueren naar wat jouw talent is.

Wat als het rapport tegenvalt

Misschien beperkt het gesprek zich tot ‘Goed gedaan’ en die schouderklop. Geweldig is dat. Maar het is niet evident. De ontgoocheling zit soms diep. Ook voor wie hard gewerkt heeft en alles op alles heeft gezet. Dat kan hard aankomen. Werk dat niet lijkt te lonen. Dan is zo’n gesprek over de non-identificatie met cijfers bijzonder belangrijk. Wat een rapport evalueert is maar heel weinig van alle mogelijke talenten.

Zelden of nooit staan er cijfers op voor een geest van samenwerking, nauwgezetheid. Hoe kan je creatief denken omzetten in cijfers ? Kreeg ooit een leerling een goed cijfer omdat hij in een klasgroep diegene is die bij ruzies de kalmerende factor is ? Of de organisator van leuke dingen ? Kreeg iemand ooit een cijfer omdat hij zorgzaam was voor zijn medeleerlingen ? Omdat hij uitblonk in verantwoordelijkheidszin ? Toch allemaal talenten die heel belangrijk zijn ! Zit je kind echt in de put omwille van dit rapport, dan is het belangrijk om het op deze manier toch eens letterlijk te relativeren : in perspectief te zetten.

Soms lukt het niet in die studierichting

Soms lukt het niet. Ondanks de inzet en ondersteuning blijven de verwachte cijfers uit. Het is dan een kwestie van niet bij de pakken te blijven zitten, want laveert zo’n jongere van teleurstelling naar teleurstelling. Meestal wordt dan onmiddellijk gedacht op het hebben van talent voor een of andere studierichting, maar het kan evengoed om de aard van het beestje gaan. Er zijn jongeren voor wie 6 uur op een stoel zitten er over is. Die worden daar regelrecht gek van. Er zijn jongeren die zichzelf niet gemotiveerd krijgen om na al die uren stoel zitten ook nog eens terug de bureau op te zoeken om te studeren.

Het zijn mannen en vrouwen van de actie, van het overleg, van het experimenteren, van trial and error. Spijtig genoeg is ons onderwijs daar nog niet echt op voorzien op dit type jongeren en is de focus toch het verwerken van kennis door studie (lees: achter boeken en computers zitten) terwijl er natuurlijk tig manieren zijn om dingen te leren.  

De band met je zoon/dochter versterken

Wat er ook van zij, zo’n kerstrapport is het moment om eens een goede babbel te hebben met je zoon of dochter. Zodat hij of zijn zijn eigen traject in handen kan nemen, samen met jou kan bepalen wat belangrijk is en wat niet, waar aan gewerkt kan worden en waar het een kwestie is van nodeloze energie pompen. De band met je zoon/dochter kan er alleen beter op worden !

Komt bekend voor…

Misschien dacht je bij het lezen van dit artikel, ‘dat heb ik al eens ergens gelezen’. Dat klopt, vorig jaar rond deze tijd schreef ik dit artikel.
Deze week maakte ik een nieuw artikel over het kerstrapport en dan vooral opnieuw vanuit de bekommernis voor die leerlingen/ouders die vandaag een ander rapport in handen kregen dan waar ze hadden op gehoopt.

Een lang artikel was het, waarvan de grote lijn was: een slecht rapport is geen mislukking. Ik zie immers maar al te vaak dat leerlingen zich gaan identificeren met dat cijfer en dat is helemaal onjuist. Geen examens meer dan ? Geen cijfers, zoals sommige pedagogen willen ? Zelf ben ik voorstander van cijfers. Cijfers geven kansen. Je weet waar je staat en waar je niet staat. Ze zeggen iets over een traject, maar ze bepalen je niet.
Hoe wij als leraars en ouders omgaan met cijfers zal in grote mate van invloed zijn of een leerling het als groeikans ziet of net niet.

Dat ik toch niet voor het ‘nieuwe’ artikel te gekozen heb (ik heb het zelfs verwijderd) komt omdat ik in grote lijnen hetzelfde wou zeggen als vorig jaar. En even bekommerd ben om die leerlingen, die zonen en dochters en hun ouders.

Gelezen

Gelezen: 54 minuten – Marieke Nijkamp

54 minuten

54 minuten die een heel leven zijn

Bij het begin van het schooljaar een boek lezen dat over een middelbare school gaat. Dat was het idee. Een boek dat ook nog eens de Hebban Award 2017 gewonnen heeft in de categorie Young Adult. Dan ben je toch helemaal klaar om dat schooljaar vol energie te beginnen ?

54 minuten speelt zich af in een Amerikaanse secundaire school. Ondanks het feit dat er een oceaan tussen Europa en de VS ligt, is het schoolleven van een gemiddelde tiener er niet zo anders. Er zijn leraren vol bezieling en saaie toespraken die te lang duren. Er zijn vriendengroepen, er zijn koppeltjes, broers en zussen die naar dezelfde school gaan. Voorbeeldige leerlingen evenals leerling die het avontuur buiten de lijntjes van het reglement zoeken. Maar ook: leerlingen de match school/thuis/leven totaal niet kunnen maken. Voor wie het één en al ellende is omdat er overal problemen zijn en er geen uitweg lijkt te zijn.

Iedereen verzameld in de aula

Het zou een Vlaams schoolplaatje kunnen zijn: iedereen wordt verzameld in de aula (bij ons wellicht polyvalente zaal genoemd) en het hoofd van de school spreekt de leerlingen toe. Voor hem (of haar) honderden leerlingen. De één luistert al met wat meer aandacht dan de andere. Het is niets ongewoons. Wachten tot de bel gaat na 54 minuten.

Tot iemand de aula binnenkomt met een geweer en alle nooddeuren gesloten lijken te zijn. De hele school is gegijzeld door een zwaar bewapend scholier. Tot hier de vergelijking met Vlaanderen.

Real-time en o zo realistisch

Wat volgt is het relaas van verschillende personages gedurende de komende 54 minuten. Bijzonder spannend, want er is maar één doel: ontsnappen aan deze waanzin. Maar hoe ? Eén van de leerlingen is de zus van de belager. Kan zij iets betekenen ? Of zal zij het juist erger maken ?

Het boek is zo realistisch dat je de angst en de spanning van de studenten voelt. Wanhopige pogingen worden ondernomen zonder resultaat. Er vallen doden. Nee, het boek heeft geen happy end. Marieke Nijkamp schetst een sober verhaal. Als ze in 54 minuten minuut na minuut registreert wat er gebeurt. Ze gaat zich niet te buiten aan grote verklaringen. Dat deze gruweldaad het gevolg is van een immense boosheid en wraak die zich heeft opgestapeld. Maar toch wordt er niet gepsychologiseerd. Geen ‘hadden we maar’, of ‘we hadden dit kunnen weten’.

Voor een gruweldaad als deze geldt geen enkel excuus. Noch begrip. In 54 minuten wordt duidelijk dat de dader is ‘doorgeslagen’, maar het is wél zijn eigen voorbereide keuze, een keuze die het gevolg is van allerlei andere voorafgaande keuzes.

Young Adult

Het boek is gelauwerd in de categorie Young Adult en daar heeft het ook zijn plaats. Ik denk dat best wat jongeren het graag zullen lezen. De lezer maakt kennis met verschillende personages die hun leven in een flits aan zich voorbij zien gaan. In deze 54 minuten groeit de verbondenheid met elkaar tot in het extreme. Er is maar één doel: hier levend uit geraken.

54 minuten spanning

Ik heb 54 minuten in 2 avonden uitgelezen. Het boek houdt je vast, ook al weet je – spijtig genoeg uit ervaring – hoe dit gaat eindigen. Niet goed dus. Het is het realisme en de betrokkenheid met de personages die je aanmoedigen verder te lezen.
Marieke Nijkamp slaagt er in om de spanning die in zo’n situatie heerst, over te brengen. Je lijkt zelf midden die studenten te staan en het ook niet te weten. Leraar, leerling, ze zijn gelijk.

Spijtig genoeg is het verhaal realiteit. Het gebeurt, meer dan eens, dat iemand een school binnenwandelt met een wapen en er doden vallen. Gelukkig niet in Europa – dankzij andere wetten op wapenbezit – maar wie het boek van Nijkamp leest besluit al heel snel: dit kan op iedere school in de VS gebeuren, dit is niet voorbehouden aan scholen in problematische buurten. Dit op zich is beangstigend. Ik kan mij nauwelijks voorstellen wat het moet zijn om als student in de VS met dit besef te leven.

Praktisch:

Marieke Nijkamp, 54 minuten, Harper Collins, 2017, 320 blz.
Te koop bij o.a. bol.com voor € 10,00 (paperback) of € 7,99 (ebook).