Categoriearchief: Natuur

De Natuur in

De natuur in – Joeri Cortens, iedereen natuurexplorer !

Joeri Cortens is werkzaam bij Natuurpunt maar is bovenal één brok passie voor alles wat groeit, bloeit en leeft in de natuur. Met zijn boek ‘De natuur in’ deelt hij dit enthousiasme door je maand na maand te verleiden tot ware expedities of gewoonweg te genieten van wat de natuur die maand te bieden heeft. Geen klassieke natuurgids, maar het deskundig verslag van een man die overloopt van kennis en liefde voor de natuur.

De natuur zit vol ontdekkingen

Of het nu winter, zomer, herfst of lente is, de natuur is altijd een heerlijke plek om te vertoeven. Er valt altijd iets te zien en nooit of te nimmer is het schouwspel twee keer hetzelfde. Er valt van alles te ontdekken, zoveel zelfs dat je meestal zintuigen tekort hebt. Via het boek Bosbaden leerde ik al nu en dan mijn ogen toe te doen en de natuur op een zintuigelijke manier te ontdekken. Luisteren zonder te kijken, geuren proeven, of voelen hoe kleefkruid voelt, lookzonderlook ruikt… (naar look dus!).

Het is slecht gesteld met mijn / onze natuurkennis

Ik vind het heerlijk maar hoe meer ik zie hoe meer ik moet bekennen dat mijn kennis over de natuur niet zo bijster groot is. Ik blijk daarin niet de enige te zijn. Volgens een recent onderzoek gaat het helemaal niet goed met die natuurkennis van ons. We scoren gemiddeld zo’n 4,6 op 10. Ik haal een béétje troost uit de score van 80% die Dirk Draulans haalde. Anderzijds… als hij al ‘maar’ 80% scoort, dan zal ik wel één van die mensen zijn die de gemiddelde score drastisch naar beneden haalt.

De natuur in : een jaar vol ontdekkingen en belevenissen en inzichten. Joeri Cortens

De natuur in …

Oké, dan ga je met je rugzak, verrekijker en natuurgids de natuur in, maar dan nog… De natuur is zo divers en bij tijden zo overweldigend dat je, ondanks je gids, door het bos de bomen niet meer ziet (pun intended). Daarom was ik dan ook zo blij met het boek De natuur in, een jaar vol ontdekkingen, belevenissen en inzichten. Eerst en vooral wordt de blik omgekeerd. Ik ga nu actief op zoek en op ontdekking in plaats van overweldigd te zijn door iedere plant, vogel, struik, boom waarvan ik de naam niet weet. Nee hoor, als een echte ontdekker ga ik gericht op zoek! En zo breid ik op bijna speelse manier mijn natuurkennis uit.

Maand na maand

De natuur in : een jaar vol ontdekkingen en belevenissen en inzichten. Joeri Cortens

Het boek De natuur in is ingedeeld in maanden. Waarom kwam niemand ooit eerder op dit idee? Natuurlijk volgt de natuur geen exacte kalender waarbij larven op datum x uitkomen en de eerste bosanemoontjes op datum y hun kop opsteken. Maar komt het op geen dagen, dan heeft de natuur minstens maandaanbiedingen in haar mars. En uiteraard, als een echte koopjesjager ga ik op zoek. Zo staat mei bij mij in het bijzondere teken van beken en kleine riviertjes. Want daar is van alles te doen. Al die waterjuffers bijvoorbeeld. Goed in het onderscheiden ben ik totaal niet, maar dankzij Joeri Cortens – auteur van het boek – , weet ik ondertussen dat ze de uithangborden zijn van goede waterkwaliteit. Overigens heb ik mij ondertussen zo’n kleine handmicroscoop aangeschaft, waardoor ik al dat kleine leven in en om het water tot 60 keer vergroot zie.

Het alternatief voor een wandelende enclopedie

Nu hoef je mij niet enthousiast te maken voor een tocht doorheen de natuur of een ware expeditie ergens rond een poel of in een bos. Daar had ik het boek van Joeri Cortens niet voor nodig. Door zijn boek loop ik echter niet meer zo verweesd rond. Want ja, waar begin je? Het liefst zou ik gewoon mét Joeri Cortens op pad gaan, want dat lijkt wel een wandelende encyclopedie, maar goed, met dit boek ben ik al een stuk verder. Er staan tal van verhalen in. Zo las ik dat het niet mijn op hol geslagen verbeelding was toen ik ondanks T-shirt en al een beet van een daas op mijn schouder had. Die beestjes kunnen dat echt ! Cortens schrijft heel lyrisch over die doorbijters met hun betoverende ogen, maar zo dicht hoef ik ze ook niet.

Verhalen, verhalen, verhalen !

De natuur in : een jaar vol ontdekkingen en belevenissen en inzichten. Joeri Cortens

Wanneer je De Natuur in doorbladert, kan je eerste indruk zijn dat het een of andere versie van een natuurgids is. Vol mooie natuurfoto’s en weetjes over de natuur. Dat is het ook. Het is echter evengoed een boek vol herinneringen en verslagen van de tochten die Joeri samen met zijn gezin onderneemt.

De kinderen roeren zich ook in hun tent. ‘Wat was dat, papa?’ ‘Kraanvogels’, roep ik enthousiast. Ik wil ze het gevoel geven dat dit iets heel bijzonders is en hoop uit de grond van mijn hart dat ze dit voor altijd gaan associëren met avonturen uit een onbezorgde kindertijd.

Ik spoor ze aan om meteen op te staan en te gaan zoeken. Tien minuten later zitten we in een kano.

Fijn aan dit boek

Het fijnste aan dit boek vind het het enthousiasme van de schrijver. Het is gigantisch aanstekelijk. Door de vele verhalen lees je snel enkele bladzijden achtereen. Gewone natuurgidsen zijn meestal lijstjes met allerlei feiten, door de verhalen van Joeri Cortens kom je helemaal in de natuur als ervaring.

Dat hij er een soort maandoverzichten van maakte vind ik geweldig. Het nodigt mij maand na maand uit op op ontdekking te gaan. Ik wéét nu waar ik mijn aandacht kan op richten en veel van wat ik op dat moment zie staat ook net in de betreffende maanden beschreven.

Ik mis wel een klein register. Het was fijn geweest mochten de vele dieren en planten die worden vernoemd terugkomen in een register achteraan in het boek. Ik begrijp de keuze omdat dat niet te doen. Het is géén klassieke natuurgids en door de schikking per maand zal je wellicht niet op zoek gaan naar informatie over de grote ratelaar in de winter. Die laatste is overigens een prachtige bloem, mocht je al aan een slang denken (wat ik zou gedaan hebben!).

De natuur in : een jaar vol ontdekkingen en belevenissen en inzichten. Joeri Cortens

Joeri Cortens

Mocht die naam je al iets zeggen, dat kan best. Joeri Cortens is wekelijk te horen in het programma ‘De weekwatchers‘ op Radio 2. Hij is educatief medewerker bij Natuurpunt, dus wees maar zeker dat hij tonnen ervaring heeft én weet hoe hij iets moet uitleggen. Applausje Joeri ! Hij leerde zijn vrouw kennen in de jeugdbeweging. Samen gaan ze met hun kinderen dikwijls op pad, ‘naar waar de stroming ons voert‘.

Minstens één keer per maand samen de natuur intrekken, om de hoek en een beetje verder weg. Om te ontdekken, experimenteren, genieten, proeven, (over-)leven, kamperen.

Blader mee door het boek

Lannoo postte op YouTube een filmpje waarin je het boek doorbladerd ziet. Dit is het:

Joeri Cortens, De natuur in, een jaar vol ontdekkingen, belevenissen en inzichten is uitgegeven door Lannoo (2020) en telt 220 blz. Je kan het o.a. kopen via de webshop van Lannoo voor € 25,99.

Voor wie nog meer wil ontdekken

Hou je – net als ik – echt van de natuur, dan is een lidmaatschap van Natuurpunt te overwegen. Eerst en vooral steun je daarmee tal van natuurprojecten, zodat jij en je (klein-)kinderen nog lang van al dat prachtigs kunnen genieten! Maar ze geven je ook toegang tot lezingen, natuurwandelingen en tal van activiteiten.

Foto's Pixabay
zakboek voor het bosbaden

Zakboek voor het bosbaden – Sarah Devos & Katriina Kilpi

Bosbaden of simpelweg je onderdompelen in de weldaad van het bos. “Het bos vormt een ideaal tegengewicht voor ons jachtig leven”, staat in het Zakboek voor het bosbaden te lezen. Een boek dat je meeneemt naar een nieuwe ervaring.

Geest en lichaam zullen je dankbaar zijn

Ik kan maar niet genoeg krijgen van het wandelen in de natuur. Bossen scoren gigantisch hoog hier, want het bos is altijd in transitie. Doorheen de seizoenen is er altijd iets anders te zien. Kleine veranderingen maar voor je het weet staat die kale boom in volle bloei.

Vertoeven in het bos is goed voor lichaam en ziel. Verwen daarom jezelf en neem een bosbad. Dompel jezelf helemaal onder in het wondere leven van het bos. Gebruik alle zintuigen en geniet van al dat verborgen leven.

Ontdek de weldaad van het bos - Zakboek voor het bosbaden

Zakboek voor bosbaden

Sarah Devos (jaja, dezelfde Sarah als die van het geweldige Bosboek) en de Finse Katriina Kilpi schreven een boek vol tips en opdrachten om volop te genieten van je bosbaden. Het accent ligt op de weldaad die bosbaden is voor je lichaam en geest.

Als doorwinterde wandelaar (letterlijk beter: 4 seizoenenwandelaar) voegt de dimensie van het ‘bosbaden’ toch iets toe aan mijn wandelervaring. Bosbaden kan je immers evengoed doen zonder kilometers te wandelen, even een kwartiertje in het bos is al goed voor dat bosbaden.

Blader mee door het zakboek voor bosbaden

Omdat beelden meer zeggen dat woorden: blader even mee doorheen het boek met mij.

Wat die dennenappel daar doet? Een reminder dat het bos nooit ver weg is. Wist je trouwens dat dennenappels prima het weer voorspellen?

Veel plezier met je bosbaden!

Praktisch

Sarah Devos & Katriina Kilpi, Zakboek voor het bosbaden, 128 blz. is uitgegeven door Lannoo (2019) en te koop bij o.a. Bol.com voor € 19,99.

De slimste vogelgids

Wie is die vogel? Vind hem in de Slimste Vogelgids!

In de Slimste Vogelgids van Jan Rodts vind je vogels uit de Benelux, gerangschikt volgens grootte. Via de specifieke kenmerken leer je elke vogel herkennen en sta je te popelen om naar buiten te gaan!

Er is altijd een vogel in de buurt

Ik heb een gigantische bewondering voor mensen die zomaar vogels herkennen. Nou ja, zomaar is dat nooit. Het zijn geoefende luisteraars en ik vermoed dat ze goede vogelgidsen hebben. Ik heb thuis best wel wat natuurgidsen en over de meeste vallen goede dingen te zeggen. De slimste Vogelgids brengt zo’n beetje het beste samen. Ik vertel u meteen waarom!

mus
Deze mus (foto niet uit het boek) ken ik vooral uit mijn kindertijd. De vogel is kwetsbaar geworden in Vlaanderen. Dankzij de Slimste Vogelgids krijg ik nu ook oog voor detail. Zie je dat beige wenkbrauwstreepje, blijkbaar zo eigen aan de mus?
Alleen daarom al vind ik het boek zo fijn! Details die ik vroeger niet zag.

Voordelen aan de Slimste Vogelgids

Voor een wandelaar als ik die tenslotte de meeste kilometers in de Benelux wandelt ben ik gelukkig met een beperking. Zoals in ‘broedvogels van België en Nederland’. Dat zijn uiteraard de vogels bij uitstek die je zal spotten. 192 vogels, ik geef toe dat het toch al een hele hap is, maar toch niet zoveel als in de gids van mijn vader zaliger die er ook nog eens de vogels van Noord-Afrika en het Midden-Oosten bijnam.

Bovendien zijn het foto’s en geen tekeningen. Ik vind tekeningen heel erg mooi, maar om een vogel te herkennen heb ik toch liever the real thing.

De vogels zijn gerangschikt op lichaamsgrootte, van snavel tot staart en niet op basis van spanwijdte. Lichaamsgrootte is iets wat je snel ziet. Als totale beginneling heb ik nog altijd het meeste succes met bomen op takken of ergens ‘zittend’. Op een of andere manier ben ik nog altijd te traag om ze in de lucht te spotten, of het moeten al behoorlijke (grote) roofvogels zijn. Natuurlijk kan je geen hele reeks van 195 vogels exact volgens grootte rangschikken. Daarom hield Jan Rodts het bij een onderverdeling die een beetje neerkomt op XS tot XL, alleen noemt hij het anders.
Elk hoofdstuk heeft een andere groene tint als bovenrand, zelf had ik had liever wat duidelijker gehad, ik heb er maar meteen van die handige kleefbare bladwijzers ingepakt. Het is tenslotte een werkboek!
Het nadeel van die volgorde is dat alle soorten vogels door elkaar staan. Dus niet alle meesjes bij elkaar, alle ganzen en eenden. Dat is best even wennen.

vink
Deze vink (foto niet uit het boek) valt onder het hoofdstuk ‘small’ ofwel deel 2 wat lichaamsgrootte betreft.

Kijken, kijken, kijken!

Oftwel oefening baart kunst. Maar ondanks de Slimste Vogelgids blijf ik het moeilijk vinden. Kijk je eerst naar de vogel en zoek je hem dan op in het boek, of doe je het omgekeerd? Ik merk dat ik het meeste succes heb door véél in het boek te kijken. Ik memoriseer zo visueel de vogel in mijn hoofd en onthou de bijzondere kenmerken.

Bijzondere kenmerken

De slimste vogelgids
De kaft vertelt meteen wat je kan verwachten.

Zo zitten er volgens mij tal van mezen rond ons huis, maar welke? Is het een koolmees of een pimpelmees? Beide zijn immers gelig en hebben een zwarte buikstreep. Hoe weet ik zeker dat het de ene is en niet de andere? Bij iedere vogelfoto staan de bijzondere fysieke kenmerken. Oef! Ik durf het nog altijd niet met 100% zekerheid beweren, maar ik geloof dat het pimpelmezen zijn. Ze staan best hun mannetje !

Identiteitskaart

Vervolgens staat bij ieder vogel een soort identiteitskaart en ik geef toe, die leidde al tot menig frustratie over mijn beperkte vogelkennis. Ha! Dacht ik daar een vogel te herkennen en blijk ik er helemaal naast te zitten! Gelukkig staat bij iedere identiteitskaart ‘niet te verwarren met …..’ zodat ik meestal toch nog bij de juiste vogel uitkom.
Noot: er staat evengoed dat de pimpelmees niét te verwarren is, haha, die Jan Rodts kent duidelijk geen superbeginnelingen zoals ik.

30 jaar ervaring samengebundeld

(Vlaamse) Gaai
Deze vogel (geen foto uit het boek) kende ik al. Ik blijf ‘Vlaamse Gaai’ zeggen, al is het tegenwoordig gewoon ‘Gaai’. Superleuk om te lezen in de Slimste Vogelgids is dat ‘Vlaamse’ waarschijnlijk van het Franse Flambant komt. Hij verwijst naar ‘vlammend’, maar de meeste Vlamingen zullen wellicht aan flambayant denken. Geef toe, zo ziet hij er toch helemaal uit?

Jan Rods is een professionele vogelbeschermer en is daar al meer dan 30 jaar mee bezig. Dat kan maar 2 dingen betekenen: dat hij in 30 jaar immens veel kennis heeft vergaard én dat ik niet hoef te zuchten als mijn vogelkennis zich beperkt tot zo’n vogel of 30 (met vergissingen en het geluk dat watervogels ook vogels zijn!).

Het boek mag dan lijvig zijn, het heeft wel een handzaam formaat. Het past in de rugzak en heeft een buigzame kaft. Ik weet nu al dat dat boek zal afzien hier, er zullen wel wat kreukjes komen maar bovenal hoop ik dat ik nu en dan een vogel als ‘gezien’ kan afvinken, want ook dat is voorzien. Ik schrijf er wel nog lekker de datum op.

Absoluut niet enkel voor de beginner

Dit boek is absoluut geen boek dat enkel een beginnende vogelspotter zal bekoren. Hield ik het hierboven bij de ‘basics’, dan vertelt Jan Rodts nog hele wat meer over iedere vogels, zoals

  • Naam van de vogel in het Latijn, Frans, Engels en Duits
  • Lengte, spanwijdte en lichaamsgewicht
  • Verschil in geslacht mét een foto van beide
  • Een algemene omschrijving
  • Habitatvoorkeur
  • Voedsel
  • Nest en nestplaatskeuze
  • Broedsel
  • Trek- of standvogel
  • Mogelijk te verwarren met: daarbij staat ook waarom het verwarrend is en op welke verschillen je precies moet letten.

In het boek zijn achteraan verschillende registers opgenomen, dus eerlijk: wat meer kan je nog willen weten?

Praktisch

Jan Rodts, De slimste vogelgids, alle 192 broedvogels van België en Nederland telt 448 bladzijden en is een uitgave van Houtekiet. Te koop bij o.a. Bol.com voor 29,99 euro.

Kijk mee: Een reis om de wereld in 80 bomen – Jonathan Drori

Na het lezen van “Een reis om de wereld in 80 bomen” kijk ik anders tegen bomen aan. Bomen verbinden ons met verhalen uit grote religies, rituelen over de hele wereld, ze bieden ons letterlijk en figuurlijk een plaats om te schuilen.
Bomen hebben elk hun verhaal. Ze nemen je mee op reis, over alle continenten en door de eeuwen heen.

Kon ik je dit boek maar in handen geven

Dit boek is zo mooi uitgegeven dat woorden alleen het tekort zouden doen. Daarom duik ik meteen met jullie in het boek zelf. Dit boek brengt me rust zonder een woord te lezen, met kinderlijke blik kijk ik vol verwondering. Zo mooi die natuur. Zo mooi de illustraties van Lucille Clerc. Meer hé, kijk gewoon mee !

Dit boek doet me een beetje denken aan die kostbare boeken in oude bibliotheken. Ze liggen onder glas omdat ze zo mooi zijn en het minste vlekje een blijk van gebrek aan respect zou zijn. Gelukkig is dit boek niét hoog geprijst en … is het toegankelijk voor iedereen. De tekeningen doen je misschien denken aan allerlei Latijnse benamingen en hard te verteren wetenschap, maar dan heb je het mis. Dit boek leest vlot, ook al mag je je op het eind van de reis toch een beetje een boomwetenschapper noemen.

Exoten en ander uitheems volk

Het gebeurt wel eens dat ik met een collega op pad ga door een bos om vervolgens te horen dat er teveel ‘exoten’ zijn. Toen ik het de eerste keer hoorde keek ik behoorlijk op. Zijn bomen niet hét symbool van standvastigheid? En als ze hier al staan, hoe komt dat dan ? Dit boek geeft je antwoorden én meer.

Bomen als de oudste getuigen

Verder ben ik wel nieuwsgierig naar bomen die verband houden met grote verhalen. Denk maar aan de bodhiboom die niet weg te denken is uit de boedhistische verhalen, of de olijfboom uit de bijbel.
Bomen zijn niet uit ons leven te denken en al helemaal niet enkel omwille van het hout. Denk maar aan thee. Of wat dacht je van de vele vervlogen rituelen die rond bijzondere bomen gebeurden?

Kortom, als je je eenmaal verdiept in het leven en de geschiedenis van bomen, dan kom je zo ongeveer overal terecht. Over de hele wereld dus, en dat is wat “Een reis om de wereld in 80 bomen” doet.

Ik kijk alvast met meer respect en nieuwsgierigheid naar elke boom op mijn pad!

Praktisch

Een reis om de wereld in 80 bomen

Jonathan Drori, Een Reis om de wereld in 80 bomen, 240 blz. is een uitgave van Luitingh-Sijthoff. Het boek heeft een hard kaft en is o.a. te koop bij Bol.com voor € 24,99.
Het lijkt mij een geweldig mooi geschenk, voor jezelf of voor eender wie van natuur en schoonheid houdt. Ook al is het geen echt kinderboek, toch geloof ik dat tieners met interesse voor de natuur dit geweldig zullen vinden.