Tagarchief: feminisme

Nouveau Fuck Manifest

Gelezen: Nouveau Fuck manifest – Stella Bergsma

Nouveau Fuck van Stella Bergsma is geestig, intelligent, provocerend. Een spraakwaterval die je soms van je sokken blaast. Brutaal, recht door zee en zonder exuses. Voor sommigen net iets te ver gaand, voor anderen puur genieten.

Je houdt van haar … of helemaal niet

Stella Bergsma krijgt wel wat te horen als ze weer eens haar ideeën zonder blikken of blozen in het rond gooit. Dat blozen is overigens nergens voor nodig, hoorde je ooit dat een màn bloosde om wat hij verkondigde? Stella Bergsma schrijft heerlijk, zoekt de uithoeken van de taal om als een goederentrein over je heen te rammen met wat ze zegt. Je zal het gehoord hebben! Wellicht verdeelt dat haar publiek. Je moet het kunnen smaken.

Helemaal in de ban van Stella Bergsma

Ik was en ben helemaal in de ban van Bergsma. Eerst envooral: ze doet alles met stijl, zegt niet zomaar iets, ze vindt woorden in de uithoeken van de taal. Ritmisch bij tijden, alsof ze op een katheder staat en daar verkondigt. Wat dan? Dat vrouwen best over de schreef mogen gaan en dat al dat braafjes-zijn om toch maar geliefd te zijn best de schroothoop opgaat.

Stella Bergsma klaagt niet, ze constateert

Verwacht je niet aan een klaagzang van arme onderdrukte vrouwen en o die vreselijke mannen.

Constateren is goed. Je kunt pas dingen verwanderen als je ze hebt aangewezen. Sterker nog, dingen bestaan pas als je ze hebt aangewezen. Nouveau Fuck wijst aan, signaleert en zeikt niet, maar spreekt.

Het is haar eerste stelregel en in de derde is al te lezen dat vingerwijzen nergens toe leidt.

  • De wereld wordt er niet beter op als sommige mensen hangen.
  • Nouveau Fuck is scherp op de inhoud, niet op de persoon (stelling 4)
  • Nouveau Fuck heeft luchtig lak en schijt met stijl. (stelling 6), het leven is immers de zwaar om niet licht te nemen.

Feministe

Is Bergsma een feministe? Is Le nouveau Fuck een feministisch pamflet? Het zal er maar van afhangen wat je onder het woord begrijpt maar wat ze zeker doet is een wereld doorprikken waarin vrouwen toch in een minder benijdenswaardige positie verkeren. Enkele uitspraken:

  • Vrouwen kunnen zich minder slechtheid veroorloven
  • Toon me een vrouw zonder schuldgevoel en ik toon je een vent (citaat van Erica Jong)
  • … Het gelul waarmee ze zijn opgegroeid. Dat ze niet deugen, dat hun uiterlijk niet klopt, van wie ze houden niet, wat ze aanhebben niet, hoe ze praten, hoe ze zich gedragen niet.

Je zou wel denken dat het boek van Bergsma gelezen heeft!

Waarom zouden alleen mannen hufters mogen zijn? vraagt ze zich af.

Overdonderd

Ik was bij tijden overdonderd door de orkaan van woorden en stellingen van Bergsma, maar moest anderzijds toegeven: och God, ze heeft nog gelijk ook!

Als vrouw word je weggezet als hysterisch, labiel of onsympathiek als je je opwindt. De maatschappij bestraft onze woede en prijst onze passiviteit. Waar mannen helden worden om hun bloedige strijd, worden vrouwen bitches als ze voor zichzelf opkomen.

Sletvrees

Het boek gaat over seks, véél seks. Bergsma bedacht in 2015 een woord dat voor vele vrouwen herkenbaar is: sletvrees. Volgens Van Dale (die het woord van haar overnam) betekent dit de angst van vrouwen om voor slet te worden uitgemaakt. Zelf definieert Bergsma in Nouveau Fuck het als volgt: de angst voor onbeteugelde vrouwelijke seksualiteit.

Nouveau Fuck is geestig

Ik heb nu en dan luidop gelachen tijdens het lezen van Nouveau Fuck. Het zwaar het thema soms ook is, Bergsma kan grote zaken licht vertellen. Je lacht je een deuk omdat ze op onweerstaanbare wijze spijkers met koppen slaat.

Nouveau fuck is niet mals. Voor niemand

Terug naar Bergsma’s eerste stelling in Le nouveau Fuck . Niet klagen, wel constateren. Bergsma is niet mals. Niet voor mannen, niet voor vrouwen, niet voor zichzelf. Geen vingertje, constateren. Dat er nog werk voor de boeg is, véél werk. Dat we beter van ons zouden laten horen. In wie we zijn: goed, slecht, maakt niet uit, wéés! Gebruik je woede!

Als je je furie de vrije loop laat is het wel handig haar te kunnen hanteren. Woede kan je overspoelen maar als je het leert doseren, is het een precieswapen. Het is een brandstof, een katalysator. Zo kun je laserscherp voor jezelf opkomen.

Waardering

Nouveau Fuck van Bergsma is een wervelwind. Wellicht moet ik het nog eens lezen omdat ze mij bij eerste lezing alle hoeken van de kamer liet zien. Nouveau Fuck is geestig, intelligent, provocerend. Dat moet je dus allemaal kunnen hebben. Dat je behoorlijk van je sokken wordt geblazen. Maar waarom niet?
Ik waardeer haar stijl en inhoud. Fuck fuck fuck aan allerlei ‘regeltjes’ waar we ons aan houden omdat het nu eenmaal zo hoort. (Be a lady, they said!).

Praktisch

Nouveau Fuck

Stella Bergsma, Nouveau Fuck manifest is uitgegeven door Nijgh & van Ditmar (2020) en telt 96 blz. Te koop bij o.a. Bol.com voor € 11,50 (paperback) en voor als ebook voor € 6,99.

We moeten allemaal feminist zijn

Gelezen: we moeten allemaal feminist zijn – Chimamanda Ngozi Adichie

Kerstcadeautje

Het lief en ik kregen van onze dochter beiden een boek(je) over feminisme. Geen idee of ze ons een expliciete boodschap wou geven, maar we horen genoeg verhalen om te besluiten dat het iets is wat haar behoorlijk bezighoudt. Niet zo verwonderlijk overigens als je weet dat ze genderstudies studeert. (Een hele opgave als mensen je vragen ‘en wat is dat dan precies?‘).

Feminisme, so what?

Toen ik haar leeftijd had, kende ik een periode waar ik me verdiepte in Simone de beauvoir, aan wie ik het idee overhield dat ‘vrouw’ een constructie van de (mannen?)maatschappij is. In Engelse vertaling is dit:

“One is not born, but rather becomes, a woman.”

Simone de Beauvoir

“Man is defined as a human being and woman as a female – whenever she behaves as a human being she is said to imitate the male.”

Simone de Beauvoir –

Sinds die adolescentie ben ik nog weinig bezig geweest met feminisme, maar dankzij de dochter word ik er wel gevoeliger aan en dat hoognodig, want wat we normaal vinden is soms ronduit fout.

Chimamanda Ngozi Adichie

Ik las het boekje ‘We moeten allemaal feminist zijn’ van Chimamanda Ngozi Adichie op een dik uur uit. Het is een wat groot uitgevallen artikel, een in boekje uitgegeven TEDx-lezing uit 2013. Haar eerste opmerking is al een schot in de roos: feminisme is een beladen woord dat in veel kringen met niet veel goeds geassocieerd wordt. Feministen zouden ongelukkig zijn (want geen man), zou on-Afrikaans zijn (want Westers), of het zijn ronduit mannenhaters. Samengevat: het zijn mensen die een probleem hebben met zichzelf.

“Als we iets steeds opnieuw hetzelfde doen, wordt het normaal”.

Chimamanda Ngozi Adichie in “We moeten allemaal feminist zijn”

Het zit in kleine en grote dingen. Toegepast op België vraag ik mij tegenwoordig af waarom er bv. meer aandacht wordt besteed aan de sportman van het jaar dan wel aan de sportvrouw. Bij het wielrennen, een sport die ik hier door de liefde van man volg, valt het me steeds op dat de mannenlijke overwinnaar van een koers een interview krijgt en veel mediabelangstelling en er in de marge over de overwinning bij de vrouwen.

Toen we onlangs naar de garage gingen om te zien voor een nieuwe auto voor de man (!) richtte de verkoper zich continu tot mij omdat onze interesse naar een kleine stadswagen ging, ook al zei ik wel 5 keer dat de auto voor mijn man was (die er overigens bijstond). Hadden we interesse getoond in een 4×4, (wat mij dan weer zou interesseren maar om milieuredenen niet aan de orde is), dan kreeg mijn man wellicht alle aandacht.

Vind je me aardig?

Tot mijn grote schande moet ik erkennen dat ik mij soms afvraag of feminisme nog van deze tijd is. Hebben mannen en vrouwen niet dezelfde kansen? Ik noem het ‘tot mijn grote schande’, omdat ik dit wijt aan een gebrek aan bewustzijn van mijn kant.

Zo verwijst Chimamanda Ngozi Adichie naar de gigantische moeite die vrouwen doen om aardig gevonden te worden. Het lijkt een culturele norm: vrouwen moeten aardig zijn (en lief). Een man die zegt waar het op staat, grenzen trekt, leiding neemt, wordt geprezen. Een vrouw die net hetzelfde doet riskeert ‘bazig’ te zijn, een ‘bemoeial’. Meisjes wordt geleerd om aardig te zijn.

Een man die naar een zakelijke bespreking gaat vraagt zich niet af of hij serieus genomen gaat worden op basis van wat hij draagt, een vrouw doet dat wel.

Chimamanda Ngozi Adichie in “we moeten allemaal feminist zijn’

Opvoeding

Volgens Chimamanda Ngozi Adichie is er nog veel werk aan de winkel en begint dat met de opvoeding van onze dochters en zonen. Mannelijkheid wordt volgens de auteur nog te vaak te smal gedefinieerd als angst voor zwakte en kwetsbaarheid terwijl meisjes te vaak subtiel wordt aangeleerd zichzelf weg te cijferen en vooral aardig te zijn. (Lees: niet opkomen voor je rechten).

Hoe harder een man denkt te moeten zijn,
des te zwakker zijn ego.

Chimamanda Ngozi Adichie in ‘we moeten allemaal feminist zijn’

We moeten allemaal feminist zijn

De grote verdienste van deze lezing is dat ze het feminisme terug onder de aandacht brengt. Het wordt te snel ondergesneeuwd onder ‘wat nu eenmaal zo is’. Vragen stellen is nooit een slecht idee. Iets doen omdat het altijd zo geweest is, is ronduit dom. Ja, we moeten allemaal feminist zijn. Dingen in vraag durven stellen, aandacht hebben over hoe onze beeldvorming over iemand tot stand komt en kritisch durven zijn. Ook tegenover onszelf, want feminisme is een zaak van iedereen.

Ook interessant over dit onderwerp: The handsmaid tale. Wanneer vrouwen gereduceerd worden tot baarmachines.