Tagarchief: leerlingen

Snapshot diary

Snapshot diary #14/2019 Een week van afscheid

Veel afscheid, dus ook veel feestjes en zoets. UItkijkend ook naar de vakantie.

Samengevat: Deze week stond in het teken van afscheid. Het tweede trimester is een feit, de klassenraden zijn voorbij. Het lief nam de laatste keer deel aan KanActief, een revalidatieprogramma voor kankerpatiënten en tenslotte besloot mijn broer na ongeveer een half leven met zijn vriendin, te trouwen alvorens definitief naar Spanje te verhuizen. De vakantie is welkom.

Zit er een klok in mijn hoofd ?

Soms vraag ik mij af of ik de week voor de vakantie uitgeteld ben omdat ik wéét dat het de laatste week is, of omdat ik doodgewoon uitgeteld ben. Geen idee, maar toen donderdag het rapport van leerling 100 en zoveel passeerde begonnen de cijfertjes toch te duizelen voor mijn hoofd. Gelukkig was er chocolade voorzien, wat een oppepper van formaat is.

Leerlingen die je meeneemt naar huis

Honderden leerlingen passeren de revue en los van het feit dat het behoorlijke concentreren is, het blijft een op vele vlakken een moeilijk proces. Als het gaat zoals ik hier schreef, dan valt dat nog mee. Maar er zijn leerlingen waarbij je als leraar voelt dat er misschien iets niet in de haak is. Thuis, of ergens in dat puberhoofd. Er zijn gesprekken geweest, leerlingbegeleiding, maar niemand kan er echt de vinger opleggen. Pubers zijn zelden een open boek. Zo’n leerlingen, die neem je ‘s avonds wel mee naar huis. Na deze lange dag van klassenraden zijn er dan weer wat meer dan voorheen. Leerlingen waarvan ik denk: die moet ik extra aandacht geven, eens aanspreken op de gang.
Maar het zijn geen kinderen. Soms staan ze helemaal niet open voor gesprek. Forceren heeft geen zin.

De laatste keer KanActief

Zo’n drie maanden lang nam het lief deel aan een revalidatieprogramma voor kankerpatiënten in Pellenberg. Twee keer per week (in plaats van drie, hij werkt ondertussen al) en iedere keer kwam hij met een grote glimlach terug thuis.

De laatste keer werden partners uitgenodigd. We wandelden, er werd afgescheid genomen van de kinesiste en de psychologe. Voor mij als buitenstaander was het overduidelijk dat deze mensen een bange geschiedenis achter de rug hebben (of er nog volop in leven). Ik zag hun optimisme, hun openheid en zorg voor elkaar. Het raakte me. ‘Lotgenoten’ of mensen met hetzelfde en toch een ander verhaal. En hoe ze elkaar dragen, daar toch de kracht en moed voor hebben. Sterk.

De grote broer. Definitief naar Spanje.

Na een half leven samen te leven met zijn vriendin (en de spreekwoordelijke ‘goede en slechte tijden’ al met overschot ervaren, stapte mijn broer toch in het huwelijksbootje. Ik was er best van aangedaan, dat die grote broer nog later zou trouwen dan ik, kleine zus. Maar ook de gedachte dat hij nu voor altijd in Spanje zou wonen vond ik eerlijk gezegd niet zo best. Die broer en ik, het is niet dat wij zoveel contact hadden, maar hij was er wel altijd, exact zoals je een beetje van een Grote Broer verwacht. Nooit te beroerd om te helpen waar hij kon en met een berg talenten die ik helemaal niet bezit, dus lekker handig en compatibel. Het ga je goed grote broer ! (en ja hoor, ik kom zwemmen in dat zalige zwembad van jullie !)

onderwijspraat

Onderwijspraat: sober, sec, zonder toeters en bellen – rust in de klas

Als de rust in de klas (voorgoed) verdwenen is

“Ik geef anders les: sober, sec, zonder toeters en bellen”. Dit citaat komt niet van mij. Ook niet van een nabije collega. Aan het woord is een onderwijzeres uit het basisonderwijs. Haar school werd geconfronteerd met wat in de wandelgangen ‘een onhandelbare klas’ wordt genoemd. Een klas waar je nauwelijks of niet aan lesgeven toekomt omdat het gedrag voortdurend moet worden bijgestuurd. Een klas op stelten, volgens het artikel.

Een zeer diverse klasgroep

Volgens het artikel ging het om een “heel dynamische, diverse klasgroep: licht ontvlambare karakters, kinderen met leerstoornissen, anderstalige nieuwkomers”. Ik denk dat je al ver zal moeten zoeken om een klasgroep te vinden die een homogene culturele achtergrond heeft of waar géén kinderen met leer- of gedragsstoornissen zitten. De klasgroepen worden alsmaar diverser en de zorgvragen alsmaar groter. Spijtig genoeg ook de klassen, en dat is zeker niet bevorderlijk voor de rust van de klas.

Rust in de klas met tegendraads lesgeven

Wat mij het meest verwonderde in het artikel was de manier waarop de onderwijzers dit hebben aangepakt. Voor velen zal het lijken alsof ze een paar decennia terug zijn gegaan in de onderwijswereld. Vaste plaatsen. Vaste momenten. Een sobere klasinrichting. Wie het artikel leest kan zich moeilijk ontdoen van de indruk dat er duidelijke regels en afspraken zijn, dat het voor sommige leerlingen wat ‘streng’ kan overkomen.

Monkeymind

 

Er wordt wel eens gezegd dat jongeren moeite hebben met concentratie. (Brein-)deskundigen als Theo Compernolle verwijzen meermaals naar klik/switchcultuur van internet. Je hersenen krijgen bij iedere klik een shot dopamine. Verslavend werkt het, dus wie een lange tekst moet doornemen is gauw verveeld. Liever snel ‘kliksgewijs’ informatie verwerken. Informatie die trouwens niet al te lang blijft hangen. Als een aapje van het ene naar het andere springen. Het lijjkt mij absoluut niet bevordelijk voor de rust in de klas.

Angst voor grote gehelen, volledige zinnen

Laat dit nu (het continu switchen) net zijn wat in het onderwijs vaak wordt aangereikt. Kleines stukjes tekst. Woordjes invullen in plaats van zinnen te schrijven. Youtube fragmenten. Van het ene naar het andere. Door het continu schakelen van de aandacht “breekt” je aandacht. Geen verdeelde aandacht, maar een gebroken aandacht, dixit Compernolle.

Een vicieuze cirkel

Ik heb best wel mijn bedenkingen bij veel onderwijsmethoden en zeker diegene die het lezen van een langere tekst schuwen, methodes waarbij men continu goochelt met nieuwe input en nieuwe werkvormen. Ervan uitgaand dat kinderen toch niet rustig geconcentreerd kunnen zijn. Is het verwonderlijk dat kinderen onrustig zijn dan ? In een lesgebeuren dat continu, op allerlei manieren schreeuwt om aandacht ? Wordt hier niet gewerkt aan een vicieuze cirkel ?

Heimwee naar vroeger

De aangehaalde leraren hebben voor rust gekozen. Voorspelbaarheid als tegenhanger van ‘spannend en klick/switch’.  Uit ervaring weet ik dat het werkt. Soms schreeuwen leerlingen om rust. Het hele opzet van het uurrooster in het middelbaar is al voorzien op ‘schakelen’.  Concentreer je je 45 minuten op een verhaal uit een Franse roman, dan moet je brein weer omschakelen naar wiskunde. Versnippering zit in het onderwijs ingebakken.
Vele handboeken zijn gericht op het zo versnijden van informatie dat het dan misschien wel hapklaar is maar nog nauwelijks smaakt. Laat staan dat het blijft hangen.

Soms – en misschien wordt het mij kwalijk genomen – heb ik heimwee naar de ‘oude’ manier van lesgeven. Het werd ‘toegestaan’ dat je gewoon luisterde. Je kon zelfs dagdromen als je wou. Nu moet je actief meewerken, al is dat helemaal niet je aard. Je moet continu sociaal zijn.

Ik begrijp best dat leerlingen doodmoe zijn. Of onrustig. We moeten niet terug naar de leraar waar iedereen schrik voor had (was dat echt zo ?) en je amper mocht bewegen. Toch denk ik dat we momenteel het kind met het badwater weggooien….