Tagarchief: lijstje

10 000 vragen #91 Welke boeken lieten een diepe indruk na ?

De kracht van boeken

Sommige boeken maken zoveel indruk dat ze je bijblijven. Niet alleen als verhaal maar ze gaan zich nestelen in je identiteit, ze geven mee vorm aan je denken en de manier waarop je de wereld ziet. Dat geldt toch voor enkele boeken die ik gelezen heb. Het is een kort lijstje en misschien hoort dat wel zo. Er zijn veel boeken die ik graag gelezen heb en die op het lijstje favoriete boeken zouden mogen staan. Maar deze post gaat over indrukwekkende boeken. Boeken die mijn leven hebben geraakt.

De gebroeders Karamazov – Dostojevski

Het lijkt een eeuwigheid geleden dat ik dit boek gelezen heb, maar het is één van de boeken die een diepe indruk op mij hebben gemaakt. Schrijfgewijs is het zware kost. Lange zinnen waar het einde soms ver te zoeken is. Geen lectuur om tussendoor te lezen.

De mens

De personages in de boeken van Dostojevski zijn niet verfijnd. Geen psychologisering of lange dialogen. Maar de mens echte mensen. Bijna archétypisch. Met grote emoties zonder dat die geëtaleerd worden. Mensen die worstelen met het leven voor het woord psychologie bestond. Het leven als het zelf tegenover de wereld, niet als in het dwalen in de eigen zieleroerselen. De personages van Dostojevski worden door het leven uitgedaagd, een leven dat ruw is , waarin dood en verraad is. Schuld en boete.

Hele stukken in mijn dagboek

Ik heb dagboeken uit de twintigste eeuw, toen er nog geen laptop was en ik hele boeken volschreef, waarin bladzijden lang citaten uit het boek staan. De overlevingsdrang, het niet willen toegeven aan het noodlot. “Ik zal hem drinken, de beker des levens, tot de laatste druppel !”. 

Ontheiliging

Ik heb het boek nog ergens maar heb het nooit meer herlezen. Dat heeft deels te maken met de ingewikkelde grammatica, al hoop ik dat er ondertussen betere vertalingen bestaan. Anderzijds vrees ik voor een soort ‘ontheiliging’. Het boek zit daar zo mooi in mijn hoofd, als een edelsteen, misschien is het iets geworden dat het in zich niet is, maar kwam het op dat moment in mijn leven waar het precies dàt was: een diamant.
Misschien vind ik het bij herlezing helemaal niet meer zo goed. Begrijp ik niet wat ik er ooit in zag. Daarom lees ik het niet opnieuw, al is de verleiding er  wel.

Andere auteurs

Simone de Beauvoir en Jean Paul Sartre hebben evengoed een behoorlijke indruk op mij gemaakt. de Beauvoir omdat ik toen voor het eerst echt diep nadacht over mijn identiteit als vrouw. Niet dat ik er mee worstelde, maar zij zette het in een veel breder perspectief. Jean Paul Sartre kwam – via de Beauvoir – later, kwam tegemoet aan veel worsteling. Zette het in perspectief, maakte van mij een wereldburger. Dat de wereld groter was dan mijn kleine wereld. Samen met de Beauvoir.
Sartre zou ik misschien nog opnieuw durven lezen, de Beauvoir niet. Veel ideeën van de Beauvoir zijn ondertussen gemeengoed geworden, sommige zelfs achterhaald. De maatschappij is veranderd. Niet dat haar verzuchtingen ondertussen allemaal onterecht zijn, maar het besef is veranderd. De uitdagingen zijn anders geworden. Misschien zou ik ze een zaagmadam vinden. Dat zou jammer zijn.

Piketty – kapitaal in de 21ste eeuw

Weer zo’n dik boek, maar jonger. Als ik in het recente verleden kijk, dan is dit het boek dat in mij opkomt. Ik heb er lange tijd over gedaan en dankzij een studiegroep heb ik mij heel erg verdiept in het boek. Het boek kreeg veel aandacht in de media, maar of het verandering op gang heeft gebracht weet ik niet.  Het verhaal is vrij eenvoudig: geld maakt geld, meer dan arbeid. Wat betekent dat rijken rijker worden doordat ze rijk zijn en niet omdat ze méér werken of succesvoller of talentvoller zijn. Nee, ze worden rijker omdat ze goed weten hoe met dat geld om te gaan, geld dat geld maakt en generatie op generatie aangroeit. Dus ja, toch wel talent. Talent om met geld om te gaan. Maar wel generatiegeld, en véél meer dan wel wat iemand in het gewone leven verdienen kan.

Kleppers van boeken

Ik merk dat dit lijstje vol klappers staat. Da auteurs zijn niet de eerste de beste. Misschien is dat niet toevallig.

 

Welke boeken hebben jullie diep geraakt ? Ik hoor het graag !

“1000 vragen aan mezelf”  gaat terug op een boekje dat een tijd geleden bij Flow zat. Het is een klein boekje en er is geen plaats voorzien om te antwoorden, daarom dacht ik : waarom niet op de blog ? Voor het pure plezier van het schrijven ? Het verzamelen van herinneringen, wat volgens Gretchen Rubin, bijdraagt tot geluk ? Vandaar een nieuwe rubriek : 1000 vragen over mezelf.
Niets weerhoudt je om mee te doen !
1000 vragen over mezelf

1000 vragen #58 Hoe mild ben je in je oordeel ?

Wie antwoordt hier dat hij niet mild is ?

Ik had deze vraag al een paar weken op voorhand gezien en ik twijfelde of ik er wel een antwoord zou op geven. Zeg nou zelf, vindt iedereen niet van zichzelf dat hij mild is in zijn oordeel ? Maar de vraag bleef hangen in mijn hoofd. Zo lang ik over ‘anderen’ dacht (die volgens mij allemaal zouden schrijven dat ze mild zijn) dacht ik dat alles afhing van wat je begrijpt onder mild. Je kan mild zijn in je daden en vriendelijk tegenover mensen, maar je hoofd kan iets heel anders zeggen. En toen vroeg ik mij af of ik wel nog zo mild was.

Kortgerokt of alles verhullend

Ik dénk – maar durf dat niet zomaar te schrijven, vandaar straks meer – dat ik best mild ben. Zo kan ik bijvoorbeeld nooit echt kwaad zijn en al helemaal niet lang. Dat vind ik zo’n verspilling van (eigen) energie dat ik het niet doe. Wellicht ook niet kan. Energie steken in iets wat zinloos is. Dan maar aanvaarden zoals het is.

Wat diversiteit betreft (in àlle betekenissen van het woord, dus niet alleen wat bevolkingsgroepen betreft) denk ik heel mild te zijn.  Een mens moet doen wat hij denkt dat goed is (ethisch) of mooi is (esthetisch). Zolang hij de andere daarmee niet stoort. Zo vind ik het helemaal oké als mensen naar een naturistenkamp willen gaan (maar ik no way), maar buiten zo’n kamp wil ik het wel liever aangekleed. Kortgerokt of alles verhullend, dat maakt me verder niets uit. Ik zal daar wel een idee over hebben, maar het raakt mij niet. Zolang niemand mij verplicht tot dezelfde smaak of daden als hij/zij en ik evengoed niet geoordeeld word op wat ik mooi vin of in ethisch opzicht beter. Opnieuw: voor zover niemand anders daar onder lijdt. Geldt dus ook voor mij !

Ergernis

extreem mild zonder oordeel

Toen ik verder nadacht over mildheid stelde ik mij in gedachten iemand voor die werkelijk geen enkel oordeel zou hebben. Iemand die dus extreem mild is. Toen ik verder dacht, kwam ik op ergernis. Zo iemand ergert zich wellicht nergens aan. Omdat hij oordeelloos is.
Toen kwam het inzicht. Ik erger mij best wel aan dingen (waar anderen zich duidelijk niet in ergeren), dus moet ik toegeven dat ik onmogelijk kan antwoorden dat ik in alles mild ben.

8 zaken waarin ik mij erger

  1. inefficiëntie: als ik moet samenwerken met mensen waarvan het tempo beduidend lager ligt of waarbij oeverloos ‘geleuterd’ (mijn woord !) wordt en het ontbreekt aan daadkracht dan is dit een beproeving van mijn mildheid.
    Je kan mij gek krijgen met zoiets.
  2. beledigingen en pesten: je zou denken dat het in een wereld van volwassenen niet voorkomt, maar spijtig genoeg wel. Ook bij jongeren. Wanneer ik geconfronteerd wordt met sexting onder leerlingen ben ik alles behalve mild. Ik wéét beroepshalve dat je inderdaad niet mild mag zijn voor de dààd maar juist wel voor de persoon achter de daad… maar toch. Jaren nadien weet ik het nog wie het was. Het slachtoffer evengoed.
  3. gebrek aan besluitvaardigheid: ik kan best goed werk uitvoeren als dat moet. Ik hoef het zelfs niet eens te zijn met de manier waarop het gedaan wordt (als het maar efficiënt is) of zelfs het doel.  Ik snap dat mijn zienswijze maar één is en anderen evengoed een (betere) inbreng hebben. Maar zeg me wel duidelijk wat je wil en verander geen tien keer van gedacht !
  4. sluikstorten: misschien verwondert je dat omdat ik mezelf niet als heel groen beschouw. Maar als ik ga lopen/wandelen en ik merk dat er hele zakken vuilnis in de gracht zijn gedumpt, dan erger ik mij blauw. Geen mildheid voor sluikstorters.ergernis
  5. Evengoed geen mildheid voor snelheidsduivels. Dat begrijp ik niet en weiger ik te begrijpen. Er is geen excuus om gevaarlijk te zijn op de weg ook al denk je dat de weg van jou is.
  6. afspraken niet nakomen of te laat komen. Yep. Geen vergiffenis hier !
  7. onduidelijk communiceren. Ik besef dat het makkelijk is voor mij om dit hier te schrijven, de meeste mensen vinden hun eigen communicatie wél duidelijk. Misschien ligt het aan mij en heb ik meer nood aan duidelijke communicatie nodig. Het is misschien een trekje van mij. Ik hoor mezelf dikwijls tegen anderen zeggen ‘maar wat wil je nu uiteindelijk zeggen ?’ en dat is in het beste geval. Het slechtste geval is wanneer mensen denken dat ze iets gecommuniceerd hebben omdat ik het door de lijnen heen zou moeten gemerkt hebben. Ik heb zoveel fantasie dat ik dat niet (meer) doe. Tussen die lijnen zitten tal van mogelijkheden dus doe ik het niet.
    Nou ja, geen echte ergernis hier, eerder een dringende vraag.
  8. Loze argumenten. Veralgemeningen (van het particuliere naar het algemene), generaliseringen, bouwen op ‘maar dat is toch zo’ of ‘iedereen weet dat toch’, maar geen grond voor het argument hebben.

Tja, het is me wat.

Biecht

Met zo’n biecht maak ik mezelf zeker niet sympathiek. Ik merk wel dat ik milder word met ouder worden.  Dat de wereld niet maakbaar is en je heel weinig onder controle hebt is iets wat ik met vallen en opstaan heb moeten leren (en nog altijd leer).

Ik hoop milder te worden. Behalve ten aanzien van de sluikstorters en de snelheidsduivels dan !

Hebben jullie ook zo’n zaken waarin jullie je heel erg ergeren ? 

“1000 vragen aan mezelf”  gaat terug op een boekje dat een tijd geleden bij Flow zat. Het is een klein boekje en er is geen plaats voorzien om te antwoorden, daarom dacht ik : waarom niet op de blog ? Voor het pure plezier van het schrijven ? Het verzamelen van herinneringen, wat volgens Gretchen Rubin, bijdraagt tot geluk ? Vandaar een nieuwe rubriek : 1000 vragen over mezelf.
Niets weerhoudt je om mee te doen !
1000 vragen over mezelf

1000 vragen #52 Welk boek heeft veel indruk op je gemaakt ?

Boeken die indruk maakten

Het einde van mijn naïviteit

Ik heb mijn hele schoolleven doorgebracht in katholieke onderwijsinstellingen waar mij werd verteld dat de wereld goed was en dat wie goed deed ook werd beloond. Hoe vaak hoorde ik niet ‘boontje komt om zijn loontje, of ‘eerlijk duurt het langst’ ? Het zijn in mijn ziel gekerfde paradigma’s. Nog altijd. Zo leeft in mij de overtuiging dat de meeste mensen het goed met de wereld voor hebben en dat wie verantwoordelijkheid heeft deze naar best vermogen uitoefent. Ik denk dat ik simpelweg geloofde in ‘gezag’. Gezag als iets dat verdiend en gebouwd was op solide ethische gronden die onbetwistbaar waren.

Angst zaaien als strategie

De eerste die mij confronteerde met een niet zo positief mens- en wereldbeeld was Sartre en zijn kompaan Simone de Beauvoir. L’Enfer c’est les autres. Maar al bij al viel dat nog mee. Ik kon dat wel kaderen. Michael Moore, die ik in 2003 leerde kennen, liet mij verweesd na. Het introduceren van angst om een hele bevolking (wereld !) naar je hand te zetten. Maak mensen bang genoeg en ze doen alles voor je als jij hen bescherming biedt ! Wie het laatste seizoen van House of Cards gezien heeft of een beetje het wereldnieuws volgt weet dat dit een strategie is die sowieso succes boekt. Vijanddenken, het zij-tegen-wij verhaal. Het verkoopt goed.

Geloof niet wat ze zeggen

Het boek (waarvan ik nog altijd meen dat iedereen in het secundair onderwijs dit zou moeten lezen) van Joris Luyten schetst een ontluisterend beeld van de media. Hoe het bijna onmogelijk wordt om echt op onderzoek te gaan en hoe feiten gepresenteerd worden. Hele PR-machines achter de journalistiek.

Van werken word je niet rijk – banken zijn er niet voor gewone mensen

Piketty bewees het:  geld werkt. Lees: jij hoeft niet te werken, het geld moet voor jou werken. Generatiekapitaal. Het lezen van Piketty was zeer ontmoedigend. Het ging in tegen mijn ‘paradigma’ dat wie rijk is dat is omdat hij veel werkt.  Het kapitaal van de rijkste 1% neemt toe en is hallucinant. Dat ‘geld laten werken’ is trouwens iets dat niet zonder risico is. Ik lees momenteel ‘Hoe durven ze, onder bankiers‘ , ook van Joris Luyendijk. De bankencrisis kon ons hele bestaan overhoop halen. Dat is net niet gebeurd. Vele banken zijn gered door de input van belastingbetalers. Naar zijn zeggen gaat het onverantwoorde gedrag evengoed door en zijn weinigen tot geen ‘aandeelhouders’ in de bankencrisis gestraft. Daar gaat mijn naïviteit.

Sommigen zijn meer gelijk dan anderen

Ik denk dat het boek van Orwell het goed samenvat. Het einde van mijn naïviteit. Er wordt nogal wat verkondigd in deze wereld, geregeld, veel onder het mom van ‘goede bedoelingen’.

Niet meer zo naïef

Ik besef dat deze post wat zwaar is uitgevallen. De boeken hebben mij zeker aangemoedigd om kritischer te zijn, al besef ik – net door die boeken –  dat het heel moeilijk is om zaken echt te begrijpen omdat je zelden het hele plaatje ziet . De boodschappers (politiek ! bankwezen !) hebben een leger aan PR-mensen achter zich staan die de boodschap zo knap verpakken dat je bijna ‘hoera’ moet roepen.
Natuurlijk, er zijn uitzonderingen. Ik geloof het wel. Ik hoop het wel. De paar mensen in politiek en bankwezen die ik van heel dichtbij ken, geven me echter weinig hoop. Ik denk dat ze het zelf niet meer weten. Wanneer ik al eens in discussie ga met hen dan krijg ik meestal verhalen als ‘maar zo gaat dat nu eenmaal bij ons’. (Andere stelsels voor politici, winstmarges op bankproducten die ongehoord zijn).

Boeken kunnen je de ogen openen. Deze boeken hebben dat zeker gedaan !

Welke boeken hebben (op welke wijze ook ?) indruk op jou gemaakt ? Aangezien ik heel graag lees ben ik echt benieuwd. Het mag echt wel over totaal (liefst !) iets anders gaan !