Tagarchief: literatuur

Nouveau Fuck Manifest

Gelezen: Nouveau Fuck manifest – Stella Bergsma

Nouveau Fuck van Stella Bergsma is geestig, intelligent, provocerend. Een spraakwaterval die je soms van je sokken blaast. Brutaal, recht door zee en zonder exuses. Voor sommigen net iets te ver gaand, voor anderen puur genieten.

Je houdt van haar … of helemaal niet

Stella Bergsma krijgt wel wat te horen als ze weer eens haar ideeën zonder blikken of blozen in het rond gooit. Dat blozen is overigens nergens voor nodig, hoorde je ooit dat een màn bloosde om wat hij verkondigde? Stella Bergsma schrijft heerlijk, zoekt de uithoeken van de taal om als een goederentrein over je heen te rammen met wat ze zegt. Je zal het gehoord hebben! Wellicht verdeelt dat haar publiek. Je moet het kunnen smaken.

Helemaal in de ban van Stella Bergsma

Ik was en ben helemaal in de ban van Bergsma. Eerst envooral: ze doet alles met stijl, zegt niet zomaar iets, ze vindt woorden in de uithoeken van de taal. Ritmisch bij tijden, alsof ze op een katheder staat en daar verkondigt. Wat dan? Dat vrouwen best over de schreef mogen gaan en dat al dat braafjes-zijn om toch maar geliefd te zijn best de schroothoop opgaat.

Stella Bergsma klaagt niet, ze constateert

Verwacht je niet aan een klaagzang van arme onderdrukte vrouwen en o die vreselijke mannen.

Constateren is goed. Je kunt pas dingen verwanderen als je ze hebt aangewezen. Sterker nog, dingen bestaan pas als je ze hebt aangewezen. Nouveau Fuck wijst aan, signaleert en zeikt niet, maar spreekt.

Het is haar eerste stelregel en in de derde is al te lezen dat vingerwijzen nergens toe leidt.

  • De wereld wordt er niet beter op als sommige mensen hangen.
  • Nouveau Fuck is scherp op de inhoud, niet op de persoon (stelling 4)
  • Nouveau Fuck heeft luchtig lak en schijt met stijl. (stelling 6), het leven is immers de zwaar om niet licht te nemen.

Feministe

Is Bergsma een feministe? Is Le nouveau Fuck een feministisch pamflet? Het zal er maar van afhangen wat je onder het woord begrijpt maar wat ze zeker doet is een wereld doorprikken waarin vrouwen toch in een minder benijdenswaardige positie verkeren. Enkele uitspraken:

  • Vrouwen kunnen zich minder slechtheid veroorloven
  • Toon me een vrouw zonder schuldgevoel en ik toon je een vent (citaat van Erica Jong)
  • … Het gelul waarmee ze zijn opgegroeid. Dat ze niet deugen, dat hun uiterlijk niet klopt, van wie ze houden niet, wat ze aanhebben niet, hoe ze praten, hoe ze zich gedragen niet.

Je zou wel denken dat het boek van Bergsma gelezen heeft!

Waarom zouden alleen mannen hufters mogen zijn? vraagt ze zich af.

Overdonderd

Ik was bij tijden overdonderd door de orkaan van woorden en stellingen van Bergsma, maar moest anderzijds toegeven: och God, ze heeft nog gelijk ook!

Als vrouw word je weggezet als hysterisch, labiel of onsympathiek als je je opwindt. De maatschappij bestraft onze woede en prijst onze passiviteit. Waar mannen helden worden om hun bloedige strijd, worden vrouwen bitches als ze voor zichzelf opkomen.

Sletvrees

Het boek gaat over seks, véél seks. Bergsma bedacht in 2015 een woord dat voor vele vrouwen herkenbaar is: sletvrees. Volgens Van Dale (die het woord van haar overnam) betekent dit de angst van vrouwen om voor slet te worden uitgemaakt. Zelf definieert Bergsma in Nouveau Fuck het als volgt: de angst voor onbeteugelde vrouwelijke seksualiteit.

Nouveau Fuck is geestig

Ik heb nu en dan luidop gelachen tijdens het lezen van Nouveau Fuck. Het zwaar het thema soms ook is, Bergsma kan grote zaken licht vertellen. Je lacht je een deuk omdat ze op onweerstaanbare wijze spijkers met koppen slaat.

Nouveau fuck is niet mals. Voor niemand

Terug naar Bergsma’s eerste stelling in Le nouveau Fuck . Niet klagen, wel constateren. Bergsma is niet mals. Niet voor mannen, niet voor vrouwen, niet voor zichzelf. Geen vingertje, constateren. Dat er nog werk voor de boeg is, véél werk. Dat we beter van ons zouden laten horen. In wie we zijn: goed, slecht, maakt niet uit, wéés! Gebruik je woede!

Als je je furie de vrije loop laat is het wel handig haar te kunnen hanteren. Woede kan je overspoelen maar als je het leert doseren, is het een precieswapen. Het is een brandstof, een katalysator. Zo kun je laserscherp voor jezelf opkomen.

Waardering

Nouveau Fuck van Bergsma is een wervelwind. Wellicht moet ik het nog eens lezen omdat ze mij bij eerste lezing alle hoeken van de kamer liet zien. Nouveau Fuck is geestig, intelligent, provocerend. Dat moet je dus allemaal kunnen hebben. Dat je behoorlijk van je sokken wordt geblazen. Maar waarom niet?
Ik waardeer haar stijl en inhoud. Fuck fuck fuck aan allerlei ‘regeltjes’ waar we ons aan houden omdat het nu eenmaal zo hoort. (Be a lady, they said!).

Praktisch

Nouveau Fuck

Stella Bergsma, Nouveau Fuck manifest is uitgegeven door Nijgh & van Ditmar (2020) en telt 96 blz. Te koop bij o.a. Bol.com voor € 11,50 (paperback) en voor als ebook voor € 6,99.

Top 3 fictie

Review 2019 Top 3 fictie boeken (en 2 grote auteurs die ontgoochelden)

Ik mag dan weinig fictie boeken gelezen hebben, er zijn er toch waaraan ik een warme herinnering aan overhoud! Na mijn top 3 non-fictie boeken, hier de top 3 fictie boeken.

Adriaan van Dis, De wandelaar

Adriaan van Dis De Wandelaar

Ik vond dit boek in de kringloopwinkel toen ik in Utrecht kampeerde. Ik had tijd zat, dus dacht ik mijn campingverblijf o.a. te vullen met Nederlandse auteurs.

Dit boek vertelt het verhaal over een wat oudere rentenier die compleet verrast wordt als hij door een brand in een huis een hond achter zich aan ziet lopen. Vervolgens gaat de man op zoek naar de rechtmatige eigenaar en wandelt ondertussen met de hond door de stad. Of liever: de hond leidt hem door de stad heen. Zo komt hij op plaatsen waar hij vroeger nooit zou geweest zijn en maakt hij kennis met allerlei mensen. De hond gooit als het ware zijn hele leven door de war.

Prachtig verteld door Adriaan van Dis, met humor en een groot hart voor mens en hond.

Adriaan van Dis, De wandelaar, te koop bij o.a. Bol.com voor € 12,50.

La petite fille de Monsieur Linh – Philippe Claudel

La petite fille de monsieur Linh
in mijn top 3 fictie boeken

De meeste boeken lees ik in het Engels, maar het gebeurt wel eens dat ik nog eens iets in het Frans lees. La petite fille de Monsieur Linh is een makkelijk leesbaar boek wat taal betreft, de inhoud is ronduit poëtisch. Het boek vertelt het verhaal van de vriendschap tussen een migrant en een, in klassieke termen uitgedrukt, een autochtoon. Die woorden zijn overigens compleet naast de kwestie, want daar gaat het helemaal niet om. Beide begrijpen elkaars taal niet en toch ontstaat er iets dat licht geeft aan hen beiden. Geen ideologieën, geen standpunten voor of tegen, je weet nauwelijks waar het zich afspeelt (in de buurt van een haven) maar een diepmenselijk verhaal over eenzaamheid en vriendschap.
Dit is een boek waar alles gaat over wat er tussen de lijnen staat.

Philippe Claudel, La petite fille de monsieur Linh, te koop bij o.a. Bol.com voor € 9,29.

Margaret Atwood, De Testamenten

Margaret Atwoord staat met De Testamenten in mijn top 3 fictie boeken.

Ik was al helemaal in de ban van Het verhaal van de dienstmaagd en had sterke twijfels over een mogelijk vervolg. De makers van de TV-serie hadden er zelf al een vrij sterk en overtuigend vervolg aan geschreven, zou het Margaret Atwood lukken om het verhaal nog langer te maken zonder in te boeten aan kwaliteit, of zou het gewoon het dunnetjes overdoen van het eerste zijn?

Niet voor niets kreeg Atwood al literaire prijzen, want met De Testamenten vond ze exact de juiste toon én inhoud. Ik schreef er hier al een post over.

Margaret Atwood, De testamenten is o.a. te koop bij Bol.com voor € 19,99.


Twee grote schrijvers die mij niet konden bekoren

Ilja Leonard Pfeijffer , Grand Hotel Europa

Ilja Leonard Pfeijffer staat dan weer niet in mijn top 3 fictie boeken

Ik geef toe dat ik mij voor dit boek heb laten verleiden door de schitterende kaft én een vriendin die mij in Barboek op het boek wees. Een dik boek, door een man die duidelijk het ambacht van de taal beheerst, maar mij nooit echt kon boeien. Een schrijver neemt, na een relatiebreuk, intrek in het statige Grand Hotel Europa in Venetië en neemt zich voor om het één en ander van zich af te schrijven. Het boek staat vol overpeinzingen, flash-backs, geschiedenis van steden van Italië en kleine verhaaltjes over wat er zich allemaal afspeelt in het hotel. Dat is het kaderverhaal. Tussendoor bouwt de auteur aan verschillende thema’s, die Europa als gemeenschappelijke factor hebben. Volgens Pfeijffer heeft Europa afgedaan en ligt de toekomst ergens anders. Europa is niets meer dan een groot museum dat ten onder gaat aan het massatoerisme.

Het boek kon mij niet boeien. Te donker en als je dan toch allerlei grote beweringen doet (waarvan ik niet zeg dat ze niet kloppen), geef me dan iets anders dan een roman.
Ik had er weinig plezier aan.

Ilja Leonard Pfeijffer, Grand Hotel Europa is o.a. te koop bij Bol.com voor € 26,99.

Proust, De kant van Swan, uit Op zoek naar de verloren tijd

Proust, de kant van Swann. Grote literatuur maar niet mijn top 3 fictie boeken.

Een mens moet eens een boek van Proust gelezen hebben dacht ik, en toen er een nieuwe uitgave kwam, besloot ik er volop voor te gaan. Laat ons op z’n zachtst zeggen dat dit een behoorlijke inspanning was. Er zitten twee delen in dit eerste boek. Het eerste wordt verteld vanuit het oogpunt van een kind in een welgestelde familie in Frankrijk. Hij wordt met weinig affectie omgeven en beschrijft als een toeschouwer de bezoekers van zijn huis (waaronder Swann), de wandelingen met de gasten, de gewoontes van het huis.

Het tweede boek verhaalt over het leven van Swann, zijn weelderijke leven, zijn omgaan met vrouwen en feestjes, zijn relatie met Odette.
Proust heeft de naam moeilijk vertaalbaar te zijn en gelukkig merk je daar bij deze nieuwe uitgave niet al te veel van. Of liever: ik heb de indruk dat het met zeer veel kunde is vertaald.

Voorlopig geen Proust meer voor mij, maar zoals het bij mij nog soms gaat met inspanningen waarvan ik me afvraag ‘waarom doe ik dit in hemelsnaam?’ zie ik mij nog deel 2 te lezen in 2020. Eentje per jaar is evenwel voldoende!

Proust, De kant van Swann is te koop bij o.a. Bol.com voor € 15,00.

Vorige edities

Hebben jullie aanraders?

Non-fictie boeken lijken heel gemakkelijk hun weg naar mij te vinden, met fictie is het wel anders. Daarom een warme oproep: welke fictie-boeken raden jullie mij aan voor 2020? Het mag werkelijk van alles zijn, historische romans, thrillers, echt, alles! Engels en Frans zijn geen probleem.

Alvast bedankt!

Atwood De Testamenten

Gelezen: De testamenten – Margaret Atwood

Met ‘De testamenten’ heeft Margaret Atwood een origineel en spannend vervolg geschreven op ‘Het verhaal van de dienstmaagd’.
Geen spoilers in dit artikel, maar wel een tipje van de sluier.

She did it: spannend, meeslepend én origineel

Het verhaal van de dienstmaagd (1985) sloeg, vooral door de televisieserie, in als een bom. Mensen waren zo in de ban van het verhaal dat ze méér wilden. Méér uitleg en vooral een vervolg. Want hoe liep het uiteindelijk af met dienstmaagd Offred? Hoe zat dat met Gilead? Zou hun militaire coup standhouden? Blijft het verzet onderdrukt? Blijven de vrouwen gedwee volgen?
De televisieschrijvers deden het goed. Seizoen 2 kwam en zat goed in elkaar. Vervolgens seizoen 3. Maar hoe lang kan je gaan voor je het gevoel krijgt dat het uitgemolken wordt ?

Margret Atwood, die het oorspronkelijke verhaal schreef, maakte met ‘De testamenten’ een eind aan veel speculaties en vragen. Ze schreef een uiterst spannend én origineel boek. Lichter, minder donker, hoopvoller en geweldig spannend. Je leest het in één ruk uit.

Een heel ander perspectief

Het verhaal van ‘De testamenten’ begint in Gilead, 15 jaar na de coup. Er is sprake van Offred, het hoofdpersonages van ‘Het verhaal van de dienstmaagd’, maar ze speelt geen actieve, laat staan hoofdrol meer. Het verhaal begint met een andere (sterke) vrouw.

Tante Lydia, die we kennen als een soort moeder overste die met harde hand waakt over de zedigheid en scholing van haar dienstmaagden. Ze heeft contacten met de elite van Gilead en schrijft – geheel in het geheim – haar leven neer. Op die manier komen we meer te weten over het ontstaan van Gilead en hoe iemand wordt als tante Lydia. Zij wordt gezien als één van de grondleggers van Gilead, althans als het gaat over alles wat met meisjes en vrouwen te maken heeft.

Baby Nicole

Herinner je je nog hoe Offred vluchtte met haar tweede kind, Nicole? Het kind dat ze baarde voor Commander Fred Waterford en Echtgenote Serena Joy? Wat is er met dat kind gebeurd? Ze moet ondertussen bijna 16 jaar zijn. Ze was te jong om zich nog iets van haar afkomst te herinneren.

Hoe dan ook, – ik wil absoluut geen spoilers neerpennen –
zij wordt, net als Tante Lydia, één van de hoofdpersonages in het nieuwe boek, samen met nog een jong meisje dat het écht niet ziet zitten om uitgehuwelijkt te worden en er dan maar voor kiest om eeuwig ongetrouwd aan de opleiding van Tante te beginnen.

Knap opgebouwd

Aanvankelijk springen we hoofdstuk na hoofdstuk van het ene perspectief naar het andere. Terwijl Tante Lydia haar memoires schrijft, gaat het leven in Gilead verder, wat ons een blik geeft op het huidige leven daar. Dat wordt afgewisseld met de ‘stem’ van Agnes, die als kind opgroeit met een vader als commandeur en zijn nieuwe Echtgenote, Paula. Van veel warmte is geen sprake. Tenslotte is er een derde verhaal, het verhaal van Baby Nicole. Zij leeft in Canada, het land dat veel Gileadvluchtelingen onderdak biedt.

Uiteindelijk komen de verhalen samen, hoe, dat vertel ik uiteraard niet. Evenmin als wie welke rol speelt en hoe het eindigt. Het boek is echt te goed om dat te verklappen.

Praktisch

De testamenten
De testamenten – Magraret Atwood

Margaret Atwood, De Testamenten is uitgegeven door Prometheus Amsterdam (2019), telt 448 bladzijden. Te koop bij Bol.com voor € 19,99 (paperback). Op het moment van dit schrijven betaal je daar géén verzendingskosten. Het e-book kost € 11,99.

Summerreading: Een ongewoon huwelijk – Taraya Jones

Een ongewoon huwelijk

Geleid door puur toeval

Ik laat mij voor mijn Summerreading compleet verrassen. Zo kwam ik dit boek tegen in een lijstje van Ophra’s favorieten. Totaal geen idee of dit maar enigzins een kwaliteiteslabel is, maar ik dacht: ik laat me gewoon verrassen. Verrast werd ik en niet een beetje. Ik las “Een ongewoon huwelijk” in het Engels, maar ik zie dat het vrij (en goedkoop) verkrijgbaar is in het Nederlands.

Zou je op mij blijven wachten? Jaren lang?

Ik begin met wat ik las in de epiloog. Daarin vertelt Tayari Jones wat de concrete aanleiding van het boek was. Ze hoorde een koppel in een gesprek over trouw. Stel dat één van de twee weg was, op militaire missie, of in gevangenschap, zou je dan jarenlang op mij wachten? Tayari wist meteen dat er een heel boek in deze anekdote zat, maar ze er verbond er meteen grote thema’s waarover ik nog maar weinig gelezen heb. Vandaar trouwens de blije verrassing. Het werd inderdaad een verhaal over een ongewoon huwelijk.

White privilige

Tayra is een zwart auteur en het thema ‘als zwarte burger in Amerika leven‘, gaat haar – understatement – heel erg ter harte. Uit statistieken alom blijkt dat zwarten véél meer kansen hebben om (onschuldig) veroordeeld te worden en zitten allerlei vooroorden en white priviliges zo vanzelfsprekend in de maatschappij dat ze nog nauwelijks worden opgemerkt. Als blanke vrouw sta ik er weinig bij stil, al heb ik het ooit aan de lijve ervaren toen ik met gemak in en uit de Palestijnse gebieden kon reizen en Palestijnen niet. Maar echte confrontaties heb ik verder nog niet meegemaakt. Ik leef immers voornamelijk onder blanken.

Een boek over relaties

Het boek handelt niet expliciet over bovenstaande thema, maar het is wel overal aanwezig. Celestial en Roy zijn beiden jong, net getrouwd en het leven lacht hen toe. Ze zijn ambitieus hebben alles om het te maken. Tot Roy wordt opgepakt omdat een vrouw (blank? zwart? De auteur laat het in het midden) hem aanwees als de dader van een verkrachting. Roy wordt, ondanks zijn onschuld, opgesloten in de gevangenis en zal er zo’n 12 jaar moeten blijven.

Houd liefde op afstand staande?

Dat is de grote vraag. Wat is dit ongewoon huwelijk? Via brieven en flashbacks komt de lezer meer te weten over het leven van Roy en Celestial. Uitzonderijk is het niet, dat leven, en dat maakt het misschien net zo bijzonder: want hoe komt een mens die netjes binnen de lijntjes kleurt en een allemans leven leidt, in de gevangenis ? Wrong place, wrong time. Meer uitleg is er niet. Dat en de statistieken die tegen je zijn als je zwart bent.

Diepmenselijk

Ik vond het boek diepmenselijk. Ook al ben ik niet zwart, woon ik niet in de Verenigde Staten, ik kon mij heel goed in de personages inleven, in hun twijfels en vragen, hun hoop en wanhoop. Het thema – houd liefde op afstand staande ? – is immers een universeel thema. Kan je blijven van iemand houden als je die andere weinig ziet en een compleet ander leven leidt, terwijl je net de rest van je leven met hem haar wou samenbrengen?

Nederlandse cover

Op de Nederlandse cover van Een ongewoon huwelijk staat : Een verhaal over onvoorwaardelijke liefde”. Ik vrees dat veel lezers hiermee op het verkeerde been zullen worden gezet. Alsof ze het antwoord al weten. Maar liefde is zelden eenvoudig en dat blijkt ook uit dit boek. Liefde neemt dikwijs de maat van de tijd aan, daarom niet minder intens of oprecht.

Alom geprezen

Humo gaf Een ongewoon huwelijk 4,5 sterren (op 5). Ik denk dat dit terecht en verdiend is. Humo is overigens niet de enige die zo lovend is.
Ik las dit boek in mijn project ‘summerreading’ en ‘ik laat me verrassen’, maar verder is het toch een buitenbeentje in de Summerreading. Het is geen licht of spannend boek, maar ook weer niet zwaar. Het gaat soms wel in je kleren zitten, in tegenstelling tot de meer spannende en lichte boeken die ik de rest van deze zomer las.

Ik genoot er evenwel van en ben blij dat ik het gelezen heb. Het loont (soms) om je door het toeval te laten leiden.

Praktisch

Tayari Jones, Een ongewoon huwelijk, uitgegeven door Harper Collins, 352 blz., te koop bij Bol.com voor € 19,99 (paperback) of € 13,99 (ebook). Ik las de Kindle Editie in het Engels. ($ 9,49)