Tagarchief: maatschappij

Gelezen: The hate U give – Angie Thomas

In The hate U give geeft Angie Thomas een genuanceerd en waarheidsgetrouw beeld van het opgroeien in een zwarte ghettowijk. Er is de drugs, de verslaving, de verleiding van het snel geld verdienen. Maar evengoed de willekeurige aanhoudingen door politie met geweld, het onderhuids racisme en de vooroordelen ten aanzien van de zwarte bevolking. Een must read én eye opener voor wie begaan is met het thema.

Het boek is in het Nederlands vertaald.

Een complexe en trieste realiteit

Naar aanleiding van de dood op George Floyd las ik hier een daar dat, wie het echt wou begrijpen, ‘The hate U give‘ van Angie Thomas moest lezen. Ik begon aan het boek en dank nog altijd de onbekende die mij deze tip gaf. Ik beweer niet dat ik nu alles begrijp, maar wél dat de dood van George Floyd géén alleenstaand geval is en dat het diep in Amerikaanse maatschappij geworteld is. Het boek is bijzonder genuanceerd, je vindt er alles behalve een zwart wit (pun intended) verhaal. Het boek pretenteert ook niet oplossingen te hebben, maar vertelt een verhaal van een complexe realiteit vanuit de binnenkant.

Starr Amanda Carter

Starr is een zwart meisje van een jaar of 16 dat ‘s avonds naar een fuif gaat. Ze woont in Garden Heights, ook wel het ‘ghetto’ genoemd. Moord en drugs behoren tot het leven daar. Tijdens de fuif hoort ze geweerschoten en verlaat samen met haar jeugdvriend Khalil Harris het feest. Ze worden aangehouden door de politie. Een van de remlichten blijkt niet te werken. Beiden moeten uit de auto stappen.

Twee lessen werden sinds jongsaf aan in Stars’ hoofd geprent, dat van de bloemen en de bijtje en wat te doen als een politie-agent je laat stoppen. Het tweede verhaal zegt veel over hoe te leven als zwarte in de V.S.

The other talk was about what to do if a cop stopped me. Momma fussed and told Daddy I was too young for that. He argued that I wasn’t too young to get arrested or shot. “Starr-Starr, you do whatever they tell you to do,” he said. “Keep your hands visible. Don’t make any sudden moves. Only speak when they speak to you.” I knew it must’ve been serious. Daddy has the biggest mouth of anybody I know, and if he said to be quiet, I needed to be quiet. I hope somebody had the talk with Khalil.

Citaat uit The Hate U give, Angie Thomas. Vertaald in het Nederlands ondr dezelfde titel.

Een uit de hand gelopen arrestatie

Khalil beweegt onverwacht en “one fifteen’ (nummer op de badge van de politie-officier) trekt zijn wapen. Kahlil overlijdt ter plekke.

Er volgt een onderzoek, Starr wordt als getuige opgeroepen, er onstaan rellen. Men wil rechtvaardigheid. Aanvankelijk wil Starr het liefste onbekend blijven en dat breekt haar op.

Illustratie uit The hate U give

Een dubbelleven

Wanneer dit alles Starr overkomt gaat ze al naar school in een betere wijk. Ze heeft een blank vriendje en haar meeste vriendinnen zijn blank. Ze hoort hoe er op haar school gesproken wordt over de dood van Kahlil. Ook dààr willen haar medestudenten actie voeren, al is hun eerste drijfveer een dagje vrij. Haar leven in Garden Heights houdt ze angstvallig gescheiden van haar leven op de “witte” school. Ze spreekt er anders, handelt anders. Er is niet enkel het verschil van kleur, maar ook van cultuur. Ze vindt zichzelf terug in beide werelden, heeft in beide vrienden. Maar nu en dan verscheurt het haar. Van een zwijgende getuige wordt ze langzaam zeker van zichzelf en wordt ze een activist die bovenal opkomt voor rechtvaardigheid.

Illustratie uit The hate U give

Het leven in Garden Heights

Angie Thomas beschrijft het leven in Garden Heights waar de wijken zijn opgedeeld in territoria, elk met hun bendes en ‘King Lords’. De gouden regel: je houdt je mond. Er wordt drugs verdeeld op de hoeken van de straat en drugsbaronnen, omringd door hun ‘jongens’ kunnen zich alles perimiteren. Er is wettenloosheid en geweld. Maar er is ook grote verleiding snel geld te verdienen – in het geval van Khalil om te voorkomen dat ze uit het huis worden gezet. Het lijkt allemaal zo vast te zitten als maar mogelijk is. Het lijkt een viscieuze cirkel waar geen ontsnappen aan is.

Tot iemand opstaat en spreekt. Opkomt voor rechtvaardigheid. Tegen onrechtvaardigheid, of het nu racisme is dan wel de expoitatie van drugsbaronnen.

Verfimd

Het je geen zin om het boek te lezen maar ben je toch nieuwsgierig naar het verhaal van The Hate U give‘, dan kan je nog altijd naar de film zien.

Titelverklaring The Hate U give

In het boek wordt vaak verwezen naar Tupac, een rapper die actief was in de jaren 80 en 90. Hij inspireerde met zijn teksten veel zwarte jongeren.

Khalil drops the brush in the door and cranks up his stereo, blasting an old rap song Daddy has played a million times. I frown. “Why you always listening to that old stuff?” “Man, get outta here! Tupac was the truth.” “Yeah, twenty years ago.” “Nah, even now. Like, check this.” He points at me, which means he’s about to go into one of his Khalil philosophical moments. “’Pac said Thug Life stood for ‘The Hate U Give Little Infants Fucks Everybody.’” I raise my eyebrows. “What?”
“Listen! The Hate U—the letter U—Give Little Infants Fucks Everybody. T-H-U-G L-I-F-E. Meaning what society give us as youth, it bites them in the ass when we wild out. Get it?” “Damn. Yeah.”


Citaat uit The Hate U give, Angie Thomas. Vertaald in het Nederlands ondr dezelfde titel.

Praktisch

Angie Thomas, The Hate U give, uitgegeven in het Nederlands door Rainbowpockets en te koop voor € 9 bij Bol.com. De film is eveneens verkrijgbaar als DVID voor € 7,99 bij Bol.com. Prijzen bij verschijnen van dit artikel.

We moeten allemaal feminist zijn

Gelezen: we moeten allemaal feminist zijn – Chimamanda Ngozi Adichie

Kerstcadeautje

Het lief en ik kregen van onze dochter beiden een boek(je) over feminisme. Geen idee of ze ons een expliciete boodschap wou geven, maar we horen genoeg verhalen om te besluiten dat het iets is wat haar behoorlijk bezighoudt. Niet zo verwonderlijk overigens als je weet dat ze genderstudies studeert. (Een hele opgave als mensen je vragen ‘en wat is dat dan precies?‘).

Feminisme, so what?

Toen ik haar leeftijd had, kende ik een periode waar ik me verdiepte in Simone de beauvoir, aan wie ik het idee overhield dat ‘vrouw’ een constructie van de (mannen?)maatschappij is. In Engelse vertaling is dit:

“One is not born, but rather becomes, a woman.”

Simone de Beauvoir

“Man is defined as a human being and woman as a female – whenever she behaves as a human being she is said to imitate the male.”

Simone de Beauvoir –

Sinds die adolescentie ben ik nog weinig bezig geweest met feminisme, maar dankzij de dochter word ik er wel gevoeliger aan en dat hoognodig, want wat we normaal vinden is soms ronduit fout.

Chimamanda Ngozi Adichie

Ik las het boekje ‘We moeten allemaal feminist zijn’ van Chimamanda Ngozi Adichie op een dik uur uit. Het is een wat groot uitgevallen artikel, een in boekje uitgegeven TEDx-lezing uit 2013. Haar eerste opmerking is al een schot in de roos: feminisme is een beladen woord dat in veel kringen met niet veel goeds geassocieerd wordt. Feministen zouden ongelukkig zijn (want geen man), zou on-Afrikaans zijn (want Westers), of het zijn ronduit mannenhaters. Samengevat: het zijn mensen die een probleem hebben met zichzelf.

“Als we iets steeds opnieuw hetzelfde doen, wordt het normaal”.

Chimamanda Ngozi Adichie in “We moeten allemaal feminist zijn”

Het zit in kleine en grote dingen. Toegepast op België vraag ik mij tegenwoordig af waarom er bv. meer aandacht wordt besteed aan de sportman van het jaar dan wel aan de sportvrouw. Bij het wielrennen, een sport die ik hier door de liefde van man volg, valt het me steeds op dat de mannenlijke overwinnaar van een koers een interview krijgt en veel mediabelangstelling en er in de marge over de overwinning bij de vrouwen.

Toen we onlangs naar de garage gingen om te zien voor een nieuwe auto voor de man (!) richtte de verkoper zich continu tot mij omdat onze interesse naar een kleine stadswagen ging, ook al zei ik wel 5 keer dat de auto voor mijn man was (die er overigens bijstond). Hadden we interesse getoond in een 4×4, (wat mij dan weer zou interesseren maar om milieuredenen niet aan de orde is), dan kreeg mijn man wellicht alle aandacht.

Vind je me aardig?

Tot mijn grote schande moet ik erkennen dat ik mij soms afvraag of feminisme nog van deze tijd is. Hebben mannen en vrouwen niet dezelfde kansen? Ik noem het ‘tot mijn grote schande’, omdat ik dit wijt aan een gebrek aan bewustzijn van mijn kant.

Zo verwijst Chimamanda Ngozi Adichie naar de gigantische moeite die vrouwen doen om aardig gevonden te worden. Het lijkt een culturele norm: vrouwen moeten aardig zijn (en lief). Een man die zegt waar het op staat, grenzen trekt, leiding neemt, wordt geprezen. Een vrouw die net hetzelfde doet riskeert ‘bazig’ te zijn, een ‘bemoeial’. Meisjes wordt geleerd om aardig te zijn.

Een man die naar een zakelijke bespreking gaat vraagt zich niet af of hij serieus genomen gaat worden op basis van wat hij draagt, een vrouw doet dat wel.

Chimamanda Ngozi Adichie in “we moeten allemaal feminist zijn’

Opvoeding

Volgens Chimamanda Ngozi Adichie is er nog veel werk aan de winkel en begint dat met de opvoeding van onze dochters en zonen. Mannelijkheid wordt volgens de auteur nog te vaak te smal gedefinieerd als angst voor zwakte en kwetsbaarheid terwijl meisjes te vaak subtiel wordt aangeleerd zichzelf weg te cijferen en vooral aardig te zijn. (Lees: niet opkomen voor je rechten).

Hoe harder een man denkt te moeten zijn,
des te zwakker zijn ego.

Chimamanda Ngozi Adichie in ‘we moeten allemaal feminist zijn’

We moeten allemaal feminist zijn

De grote verdienste van deze lezing is dat ze het feminisme terug onder de aandacht brengt. Het wordt te snel ondergesneeuwd onder ‘wat nu eenmaal zo is’. Vragen stellen is nooit een slecht idee. Iets doen omdat het altijd zo geweest is, is ronduit dom. Ja, we moeten allemaal feminist zijn. Dingen in vraag durven stellen, aandacht hebben over hoe onze beeldvorming over iemand tot stand komt en kritisch durven zijn. Ook tegenover onszelf, want feminisme is een zaak van iedereen.

Ook interessant over dit onderwerp: The handsmaid tale. Wanneer vrouwen gereduceerd worden tot baarmachines.

Snapshot diary

Snapshot diary week #43/2017 Waar gaan we heen ?


Foto’s : onze nieuwe pakketbrievenbus, a line a day diary, Westvlaams dialect, file in het donker, onder de indruk van schilderen, lang leve de Kindle, veel te veel lekkere chocolade en o zo genieten van het lopen ! 

Warme thuishaven

Ik besef heel goed dat de snapshot diaries meestal sunny and happy zijn en daar ben ik best dankbaar voor. Dankbaar omdat ik van veel lijden gespaard ben. Dat ik een zalig lief heb en een dak boven mijn hoofd. Ik hoef niet iedere euro twee keer om te draaien voor ik ‘m uitgeef, al ben ik daar wel mee bezig. Thuis leef ik in een veilige cocoon. Er is liefde en warmte. Er zijn boeken. Er is vrijheid. Ik kan zijn wie ik ben. Iemand kookt hier met liefde lekker eten. Ik geniet van een kop koffie in de zetel, ik laaf mij aan boeken vol wijsheid. Ik besef echt wel dat dit een gigantisch voorrecht is.

Kille buitenwereld

Daartegenover staat een wereld die ik soms compleet niet begrijpen kan. Ik was deze week heel erg onder de indruk van de meisjesbende in Brugge. Ik kon alleen maar denken ‘Hoe is dit mogelijk ?’ Je wordt toch van ‘gewone leerling in de klas’ op een paar dagen niet iemand die geweld en intimidatie gebruikt . Daar is toch al gigantisch veel aan vooruitgegaan ? Ik denk dat je moet durven zeggen dat iets echt niet kan (gedrag) en dat je tegelijk oog moet hebben voor àlle betrokkenen. Dat je daders daders moet durven noemen en slachtoffers slachtoffers. Maar dat je evengoed beide groepen alle kansen moet geven om te groeien naar een betere toekomst. Dat blijkt een heel moeilijke te zijn voor veel partijen.

In dienst van de economie

Soms lig ik ook wakker van het gebrek aan respect dat men heeft voor werknemers. Men spreekt van kwaliteitsverhoging, het verhogen van de productiviteit en men vergeet dat het mensen zijn die het moeten waarmaken. Mensen die begrensd zijn. Het lijkt alsof mensen als pure grondstoffen worden gezien en dat zij compleet in dienst moeten staan van de economie. Ze moeten opbrengen. In dat opzicht was ik ook al aangedaan door deze politieke uitspraak.  Dat je bereid bent om met minder rond te komen omdat je kiest voor het welzijn van je kinderen, je familie of zelfontplooiing zou een eerbaar iets moeten zijn. Het zijn mensen die prioriteiten hebben en hun eerste prioriteit is niet ‘zoveel mogelijk verdienen’. 

Weet iemand waar we heen gaan ?

Bovenstaande zegt wellicht dat de komende vakantieweek heel erg welgekomen is. Soms lijkt het – en ik zal daarin niet de enige zijn – dat ik door al het werk op een soort TGV zit en nauwelijks zie wat er aan mij voorbij gaat. Weet iemand nog waar we heen gaan ? Soms vraag ik mij dat af. Waar wil ik zelf heen ? En waar wil ik vooral niet heen ?

Ik heb alvast wat op de planning voor komende week !

Volgende keer weer een ‘gewone’ snapshot diary! En een beetje meer sunny. Hopelijk nemen jullie het mij niet kwalijk.

Een fijne week toegewenst ! 

 

Gelezen

Gelezen: Dit kan niet waar zijn – Joris Luyendijk – over de bankencrisis

bankencrisis

De bankencrisis is voorbij of niet ?

In ‘Dit kan niet waar zijn’ gaat Joris Luyendijk op zoek naar de personen en mechanismen achter de bankencrisis. Deze crisis begon met het faillissement van Lehman Brothers in  2008.  Wellicht liggen er nog weinig mensen van wakker – het lijkt allemaal nog wel mee te vallen – maar we zijn maar ‘net aan een catastrofe ontsnapt’(Herman Van Rompuy).  Wat die catastrofe zou geweest zijn ?

Het faillissement van een grote en wereldwijd vertakte bank kan een domino-effect veroorzaken, waardoor het mondiale financiële systeem als geheel tot stilstand komt, verlamd raakt en instort. Behalve dat niemand nog bij zijn geld kan, bevriest dan de financiering voor handel, daarmee de handel zelf en dus de voedselbevoorrading.  (George Cooper, geciteerd op p. 35).

Ik zeg al meteen in alle eerlijkheid dat ik mij amper kan voorstellen wat dat betekent. Wellicht dat niets meer werkt. Je hoeft geen doemdenker te zijn om te nefaste gevolgen wereldwijd te voorspellen. Tot in je eigen straat.

Gigantische bonussen

Veel mensen zullen zich de gigantische bonussen herinneren die openbaar werden. Banken hadden zich diep in de problemen gewerkt en moesten overheidssteun vragen, bankiers hadden jarenlang gigantische bonussen gekregen om toch maar hun ‘budget’ (= te behalen winst) te halen. Zo’n systeem moest wel leiden tot misbruik. Samengevat: de bankencrisis was het gevolg van immorele op geld beluste bankiers die alles deden om geld binnen te rijven, no matter what.

Het is de schuld van de bankiers het systeem

Het verhaal van de bonussen is maar één zaak en volgens Luyendijk zijn ze niet de enige verklaring van de bankencrisis. Erger is dat het systeem zo in elkaar zit dat … een volgende bankencrisis in de verte plausibel is.

Tijdens de vele gesprekken die Luyendijk had met (anonieme) bankiers kwam het volgende naar boven :

Code of Silence

  • In de City geldt een Code of Silence. Je klapt dus niet uit de biecht, vertelt niet hoeveel je bonus is, wat je deals zijn etc. Er is geen transparantie. Niemand heeft overzicht.

Complex

  • De bankwereld is zo complex geworden   (Er worden nieuwe financiële producten op de markt gebracht die bundels zijn van andere financiële producten, met bepaalde winst/verliesopties) dat managers het zelf niet snappen. Dit ‘niet snappen‘ kwam dikwijls in het boek ter sprake. Het is gewoon te ingewikkeld.

    Uiteindelijk baseren toezichthouders zich op selfdeclaration, ging hij verder: wat het management aan ze voorlegt. “Het punt is dat het management zelf vaak niet weet wat er gaande is, omdat banken ze enorm groot en complex zijn.” (p. 126)

Geen afdoende controle

  • Daardoor is het gigantisch moeilijk om te controleren.

    “Een CEO kan niet ieder algoritme en computerprogramma dat zijn bank gebruikt begrijpen, laat staan iedere product” (…)”Als interne boekhouders horen wij de bank te begrijpen, en dit inzicht te illustreren met onze cijfers. In werkelijkheid het bijna andersom. We doorlopen een proces, en als iedere stap keurig is gezet, dan geldt de uitkomst als legitiem. Wat wij doen is feitelijk legitimeren.”

  • Niet alleen de complexiteit is een probleem ook de afhankelijkheid.

    “Dat kredietbeoordelaars worden betaald door de banken van wie ze de financiële instrumenten ‘onafhankelijk’ beoordelen”. 

Amoreel

Het woord amoreel valt dikwijls in het boek. Men doet wat men kan om zoveel mogelijk winst te maken binnen de wet en denkt niet na over de ethische consequenties. Bankieren is leven in een zeepbel. Als het kan, dan wordt het gedaan. Het zijn levenloze cijfers. Schaakstukken. Kwestie van winnen.
Vandaar ook dat ‘na’ de bankencrisis weinig tot geen mensen veroordeeld zijn. Het was ‘binnen de wet’. 

Er is niets veranderd

Kan het opnieuw gebeuren ? Het boek schetst een somber toekomstbeeld. Wie werkt in de financiële wereld blijft werken in een systeem van gigantische druk en veel van de geïnterviewde bankiers hadden het gevoel vast te zitten. Hun leven was gebouwd rond dit inkomen, ‘eruit stappen’ zou gigantische gevolgen hebben zoals het sturen van hun kinderen naar andere scholen met minder toekomstperspectief (Groot-Brittannië). De bankierswereld blijft complex er is geen antwoord op het amorele.

Samenvatting

De grote verdienste van dit boek is dat het een heel complex gegeven enigszins bevattelijk maakt. De lezer krijgt inzicht in allerlei mechanismen die het systeem – ook nu nog – in stand houden. De stelling dat de bankencrisis enkel het gevolg zou zijn van immorele geldwolven verliest hier aan geloofwaardigheid, al vind ik persoonlijk dat je verschuilen achter amoraliteit evengoed immoreel is.

Praktisch

Luyendijk, Joris, Dit kan niet waar zijn, onder bankiers, uitgeverij Atlas Contact 2015, 208 blz. Paperback te koop bij Bol.com voor € 12,50.