Tagarchief: jongeren

Waarom veel jongvolwassenen het zo moeilijk hebben

Simon Sinek over de millenials

Simon Sinek (vooral bekend om zijn boek ‘Start with Why) omschrijft hier o zo treffend waarom millenials het zo moeilijk hebben. “They are dealt a bad hand”, zegt hij.

4 oorzaken ziet hij :

  1. Parenting (Opvoeding)
    Waarin hij de opvoedingsstijl hekelt waarin continu aan jongeren wordt gezegd dat ze eender wat kunnen bereiken en eender wat kun worden. Een cultuur waarin iedereen een medaille krijgt, verliezer of winnaar (waardoor de medaille niets meer waard is), waar ze continu te horen kregen dat ze o zo bijzonder waren.
    ‘Dealt a bad hand’ staat in deze context. Sinek heeft het over ‘failed parenting strategies’. Ook het onderwijs is medeplichtig : punten geven om van het geklaag van ouders af te zijn.Volgens Sinek is de confrontatie met de realiteit gigantisch en resulteert dit failed parenting in een laag zelfbeeld.
  2. Technology (Technologie)
    Waarbij het vooral over sociale media gaat. Het leven lijkt overal geweldig te zijn, iedereen lijkt het allemaal voor elkaar te hebben. De verslaving (niet eigen aan milleniums) dopamine, het belang dat wordt gehecht aan ‘likes’. Dopamine is zwaar verslavend, net als bij een sigarettenverslaving. Sinek spreekt over vage relaties (via sociale media) versus het oefenen in sociale vaardigheden met mensen.
    Sinek is niet tegen smartphones of sociale media, hij waarschuwt wel voor verslaving.
  3. Impatience (Ongeduld)
    Alles nu ! We leven in een wereld van instant bevrediging. Online aankopen, binge watching, het gaat onmiddelijk. Zelfs een ‘date’ vraagt nog weinig sociale vaardigheden. Daartegenover staat dat echte voldoening zelden uit instant bevrediging komt. Liefde, voldoening in het werk, het vraagt tijd.
  4. Environment (Werkomgeving)
    Jongeren die terecht komen in omgevingen die meer bezig zijn met cijfers dan wel met mensen. Omdat ook de werkomgevingen gericht zijn op snelle en directe resultaten, krijgen jongeren de tijd niet meer om te leren en om te groeien. Sinek verwijt hier de bedrijven leiderschap. Het erge is, volgens Sinek, dat jongeren het zichzelf kwalijk nemen als ze niet (onmiddellijk) slagen, terwijl dit juist niet de normale  gang van zaken is. Groei is nodig.

Maar ik ben veel ouder ! ?

Ik behoor helemaal niet tot de categorie jongeren waarover Simon Sinek het heeft (geboren na 1985) maar toch herken ik zaken. Ik ben helemaal niet opgevoed in een wereld van ‘je kan alles’, of ‘je bent geweldig’, maar sociale media is ook mijn leven binnengeslopen en nu en dan merk ik dat er niet alleen goede kanten aan zijn. Ongeduld is mij niet vreemd, al ben ik er mij echt van bewust en probeer ik nu en dan een stapje terug te doen. Dat bewustzijn is toch al iets.

 

Gelezen

Gelezen: 54 minuten – Marieke Nijkamp

54 minuten

54 minuten die een heel leven zijn

Bij het begin van het schooljaar een boek lezen dat over een middelbare school gaat. Dat was het idee. Een boek dat ook nog eens de Hebban Award 2017 gewonnen heeft in de categorie Young Adult. Dan ben je toch helemaal klaar om dat schooljaar vol energie te beginnen ?

54 minuten speelt zich af in een Amerikaanse secundaire school. Ondanks het feit dat er een oceaan tussen Europa en de VS ligt, is het schoolleven van een gemiddelde tiener er niet zo anders. Er zijn leraren vol bezieling en saaie toespraken die te lang duren. Er zijn vriendengroepen, er zijn koppeltjes, broers en zussen die naar dezelfde school gaan. Voorbeeldige leerlingen evenals leerling die het avontuur buiten de lijntjes van het reglement zoeken. Maar ook: leerlingen de match school/thuis/leven totaal niet kunnen maken. Voor wie het één en al ellende is omdat er overal problemen zijn en er geen uitweg lijkt te zijn.

Iedereen verzameld in de aula

Het zou een Vlaams schoolplaatje kunnen zijn: iedereen wordt verzameld in de aula (bij ons wellicht polyvalente zaal genoemd) en het hoofd van de school spreekt de leerlingen toe. Voor hem (of haar) honderden leerlingen. De één luistert al met wat meer aandacht dan de andere. Het is niets ongewoons. Wachten tot de bel gaat na 54 minuten.

Tot iemand de aula binnenkomt met een geweer en alle nooddeuren gesloten lijken te zijn. De hele school is gegijzeld door een zwaar bewapend scholier. Tot hier de vergelijking met Vlaanderen.

Real-time en o zo realistisch

Wat volgt is het relaas van verschillende personages gedurende de komende 54 minuten. Bijzonder spannend, want er is maar één doel: ontsnappen aan deze waanzin. Maar hoe ? Eén van de leerlingen is de zus van de belager. Kan zij iets betekenen ? Of zal zij het juist erger maken ?

Het boek is zo realistisch dat je de angst en de spanning van de studenten voelt. Wanhopige pogingen worden ondernomen zonder resultaat. Er vallen doden. Nee, het boek heeft geen happy end. Marieke Nijkamp schetst een sober verhaal. Als ze in 54 minuten minuut na minuut registreert wat er gebeurt. Ze gaat zich niet te buiten aan grote verklaringen. Dat deze gruweldaad het gevolg is van een immense boosheid en wraak die zich heeft opgestapeld. Maar toch wordt er niet gepsychologiseerd. Geen ‘hadden we maar’, of ‘we hadden dit kunnen weten’.

Voor een gruweldaad als deze geldt geen enkel excuus. Noch begrip. In 54 minuten wordt duidelijk dat de dader is ‘doorgeslagen’, maar het is wél zijn eigen voorbereide keuze, een keuze die het gevolg is van allerlei andere voorafgaande keuzes.

Young Adult

Het boek is gelauwerd in de categorie Young Adult en daar heeft het ook zijn plaats. Ik denk dat best wat jongeren het graag zullen lezen. De lezer maakt kennis met verschillende personages die hun leven in een flits aan zich voorbij zien gaan. In deze 54 minuten groeit de verbondenheid met elkaar tot in het extreme. Er is maar één doel: hier levend uit geraken.

54 minuten spanning

Ik heb 54 minuten in 2 avonden uitgelezen. Het boek houdt je vast, ook al weet je – spijtig genoeg uit ervaring – hoe dit gaat eindigen. Niet goed dus. Het is het realisme en de betrokkenheid met de personages die je aanmoedigen verder te lezen.
Marieke Nijkamp slaagt er in om de spanning die in zo’n situatie heerst, over te brengen. Je lijkt zelf midden die studenten te staan en het ook niet te weten. Leraar, leerling, ze zijn gelijk.

Spijtig genoeg is het verhaal realiteit. Het gebeurt, meer dan eens, dat iemand een school binnenwandelt met een wapen en er doden vallen. Gelukkig niet in Europa – dankzij andere wetten op wapenbezit – maar wie het boek van Nijkamp leest besluit al heel snel: dit kan op iedere school in de VS gebeuren, dit is niet voorbehouden aan scholen in problematische buurten. Dit op zich is beangstigend. Ik kan mij nauwelijks voorstellen wat het moet zijn om als student in de VS met dit besef te leven.

Praktisch:

Marieke Nijkamp, 54 minuten, Harper Collins, 2017, 320 blz.
Te koop bij o.a. bol.com voor € 10,00 (paperback) of € 7,99 (ebook). 

onderwijspraat

Daar is het (Kerst-)rapport ! Over de relativiteit van cijfers

rapport

Het kerstrapport

In vele huizen gebeurt het deze week: het ontvangen van het rapport. Zijn de verwachtingen ingelost, zijn de uitdagingen aangegaan of valt het toch minder mee dan verwacht. Wat er ook van zij, weinig mensen, zowel leerlingen als ouders zijn ongevoelig voor dat rapport. Staan daar ‘goede’ cijfers op, dan is het verhaal dikwijls kort. Een behoorlijke schouderklop en op naar de vakantie. Maar soms loopt het ook niet zo goed. Staan er cijfers onderlijnd of is de feedback van leraars onverwacht. Dat kan nogal eens tegenvallen.

Cijfers zeggen niets over wie je bent

Ik zie het al jaren en het gaat er niet uit: de identificatie van jongeren met hun cijfer. Vooral als dat cijfer zogezegd laag ligt. Dan kijken ze mij aan alsof ze zelf maar een zesje zijn. Alsof ze in de groep de zwakste zijn. Met pijn in het hart zie ik het aan. Zeker als leerlingen diep ontgoocheld zijn in zichzelf. Wat zeggen cijfers ? Ze zeggen iets over de mate waarin je een beperkte hoeveelheid leerstof beheerst. Misschien iets over je inzet, maar niet noodzakelijk over je talent. Iedereen kent het verhaal van de leerling die een overschot aan talent heeft maar niet presteert als het op punten aankomt. Dat cijfer zegt dat misschien vooral iets over inzet en motivatie, of over de leefwereld waarin een jongere leeft. Volwassen worden is bij tijden best heftig en niet elke jongere walst daar doorheen. Dus nee, je cijfer zegt niets over wie je bent.

Rapporten zijn er om vooruit te kijken, niet achteruit

In de onderwijswereld wordt het woord ‘toetsen’ meestal vervangen door evaluaties. Ik vind dat zelf veel beter klinken als een toets. Toetsen doen onmiddellijk denken aan punten en scoren. Evaluaties kijken eerder achterom om vervolgens gesterkt aan de toekomst te denken. Wat ging goed ? Wat niet ? Waarom ging het niet naar verwachtingen ? Waar moet worden bijgesteld ? Waar ben ik sterk in ? Waarom lukt het ene me zonder problemen en het andere niet ? Zijn er zaken waar ik teveel energie in steek en in andere te weinig ?

Het zijn vragen die dikwijls niet gesteld worden omdat rapporten veelal worden gezien als een blik in het verleden terwijl ze net een opstapje zouden moeten zijn naar de toekomst. Uit rapporten zou je moeten leren zodat je kan groeien en evolueren naar wat jouw talent is.

Wat als het rapport tegenvalt

Misschien beperkt het gesprek zich tot ‘Goed gedaan’ en die schouderklop. Geweldig is dat. Maar het is niet evident. De ontgoocheling zit soms diep. Ook voor wie hard gewerkt heeft en alles op alles heeft gezet. Dat kan hard aankomen. Werk dat niet lijkt te lonen. Dan is zo’n gesprek over de non-identificatie met cijfers bijzonder belangrijk. Wat een rapport evalueert is maar heel weinig van alle mogelijke talenten.

Zelden of nooit staan er cijfers op voor een geest van samenwerking, nauwgezetheid. Hoe kan je creatief denken omzetten in cijfers ? Kreeg ooit een leerling een goed cijfer omdat hij in een klasgroep diegene is die bij ruzies de kalmerende factor is ? Of de organisator van leuke dingen ? Kreeg iemand ooit een cijfer omdat hij zorgzaam was voor zijn medeleerlingen ? Omdat hij uitblonk in verantwoordelijkheidszin ? Toch allemaal talenten die heel belangrijk zijn ! Zit je kind echt in de put omwille van dit rapport, dan is het belangrijk om het op deze manier toch eens letterlijk te relativeren : in perspectief te zetten.

Soms lukt het niet in die studierichting

Soms lukt het niet. Ondanks de inzet en ondersteuning blijven de verwachte cijfers uit. Het is dan een kwestie van niet bij de pakken te blijven zitten, want laveert zo’n jongere van teleurstelling naar teleurstelling. Meestal wordt dan onmiddellijk gedacht op het hebben van talent voor een of andere studierichting, maar het kan evengoed om de aard van het beestje gaan. Er zijn jongeren voor wie 6 uur op een stoel zitten er over is. Die worden daar regelrecht gek van. Er zijn jongeren die zichzelf niet gemotiveerd krijgen om na al die uren stoel zitten ook nog eens terug de bureau op te zoeken om te studeren.

Het zijn mannen en vrouwen van de actie, van het overleg, van het experimenteren, van trial and error. Spijtig genoeg is ons onderwijs daar nog niet echt op voorzien op dit type jongeren en is de focus toch het verwerken van kennis door studie (lees: achter boeken en computers zitten) terwijl er natuurlijk tig manieren zijn om dingen te leren.  

De band met je zoon/dochter versterken

Wat er ook van zij, zo’n kerstrapport is het moment om eens een goede babbel te hebben met je zoon of dochter. Zodat hij of zijn zijn eigen traject in handen kan nemen, samen met jou kan bepalen wat belangrijk is en wat niet, waar aan gewerkt kan worden en waar het een kwestie is van nodeloze energie pompen. De band met je zoon/dochter kan er alleen beter op worden !

Gelezen

Gelezen : Zeg me dat ik oké ben, over perfectionisme – Marcel Hendrickx

Perfectionisme

Perfectionisme

Soms denk ik dat perfectionisme een kwaal is die veel meer verspreid is dan we denken. Perfectionisme zorgt voor stress. Het is het ‘nooit genoeg’ en het steeds opnieuw hoger leggen van de lat. Maar wat houdt perfectionisme nu echt in ? Wanneer wordt het ongezond ? En wat is het profiel van een perfectionist ? Het is alvast niét iemand die meent dat hij/zij alles beter weet of kan.

Perfectionisme is niet ongevaarlijk

Met perfectionisme op zich is desondanks niet noodzakelijk iets mis. Er bestaat immers ook ‘gezond’ perfectionisme. De lat hoog leggen, streven naar een beter leven, een betere job, een betere relatie, een betere gezondheid – het zijn lovenswaardige doelen. Maar zelfs dat gezonde perfectionisme kan doorschieten in een streven naar een onbereikbaar ideaal. Het wordt dan een valkuil, want het ideale lichaam, de ideale job, de ideale relatie bestaan niet. De laatste twee decennia heeft wetenschappelijk onderzoek dan ook genoegzaam aangetoond dat perfectionisme een belangrijke rol speelt in een aantal veelvoorkomende psychische aandoeningen, zoals depressie, angst, burn-out en eetstoornissen. Diverse maatschappelijke trends, die ook in dit boek uitgebreid aan bod komen, beloven in deze context echter niet veel goeds. Ze zorgen er immers voor dat de druk op veel mensen, en vooral op jonge en kwetsbare mensen, alleen maar toeneemt. Je ‘moet’ presteren van jongs af aan, op school, in hobby’s, in de sportclub. Sociale media bulken van de ‘perfecte’ selfies, citytrips en gezinsuitjes.

Als ik rond mij kijk, dan lijkt de hele wereld wel besmet met perfectionisme en niet in de laatste plaats de leerlingen aan wie ik les geef. Onlangs was nog te lezen hoe leerlingen gebukt gaan onder stress en dat is niet verwonderlijk als ik hoor hoeveel ballen ze in de lucht moeten houden. Het zou speels moeten zijn maar het is dodelijk ernstig. De school met toetsen en examens, de trainer die uitdaagt om altijd iets beter te zijn, muziekschool, ballet. Het zijn zelden oorden waar géén expliciete evaluatie (lees : oordeel) aan te pas komt. Ouders kijken mee over de schouder. En zelfs als was er geen enkele vorm van evaluatie binnen de activiteit zelf, dan nog dwingt de sociale media je om een perfect leven te hebben. Je wil toch niet aanzien worden als saai ? Er moet toch wat gebeuren in je leven ?

Dit geldt trouwens even goed voor volwassenen, al denk ik dat jongeren kwetsbaarder zijn. Ze zoeken hun identiteit en spiegelen zich aan de groep. Slanke lijn. Sportief zijn. Guitig uit de hoek komen. Een lief hebben. Op reis gaan. Misschien niet eens omdat ze het diep in hun hart zo willen, maar wel omdat ze denken dat het zo moet.

Altijd opgejaagd

Veel rust komt er niet aan te pas. De volgende horde moet worden genomen. Zelfs genieten wordt een must.

Wie opgejaagd wordt door een knagend gemis, is immers bang om ‘stil te vallen’, want dat stilvallen confronteert hem of haar met wat niet perfect is. Dat uit zich bijvoorbeeld in vluchten in het werk, in de drank, in zelfbeschadigend gedrag, maar verrassend genoeg bijvoorbeeld ook in ontspanning: ontspanning wordt dan inspanning (‘ Ik moet genieten’).

Ik ben niet goed zoals ik ben

Aan de basis van perfectionisme ligt het willen voldoen aan een beeld. Dat beeld is niets anders dan wie volgens zichzelf zou moeten zijn maar niet is. Volgens Hendrickx is het vaak terug te leiden tot de kindertijd.

 Het verstandige of brave kind in ons zorgt dat we ons aanpassen, zodat we in de maatschappij een plek hebben. De ontwikkeling van dat verstandige of brave kind kun je zien als een overlevingsmechanisme. Dit is aangeleerd, vaak onbewust gedrag, dat als doel heeft je te helpen bij bepaalde pijnlijke of onplezierige situaties. Het is de beste (meestal onbewuste) keuze die het kind kan maken in een situatie waarin het zich bedreigd voelt. ‘Zich bedreigd voelen’ betekent hier ‘zich niet aanvaard voelen zoals het is’ of ‘met zachte of harde hand gecorrigeerd worden’.

Getuigenissen

In het boek van Marcel Hendrickx staan vele getuigenissen over mensen met perfectionisme. Je leest er hoe zo’n manier van leven een uitputtingsslag is. Het is immers nooit genoeg. Perfectionisten hebben het heel moeilijk om ‘nee’ te zeggen. Ze zien ook bij voorbaat de dingen die niet oké zijn. De 98 % die uitmuntend is, laten ze zo aan zich voorbij gaan.  Die 2 procent ‘minder goed’, achtervolgt hen.

Controledwang

Niet weinig perfectionisten zijn heel efficiënt. Ze hebben een manier van werken ontwikkeld die hen tot de beste resultaten leidt. Ze gaan recht op het resultaat af, zonder omwegen en met een plan in hun hoofd. Ze hebben het dan ook heel moeilijk wanneer dat plan anders uitpakt dan verwacht of wanneer collega’s of naasten het anders willen doen. Dan maar liever alleen.

Als ze dan toch niet anders kunnen dan delegeren, wordt de taak vaak gewoon overgedragen. In de zin van: ‘Tot vandaag was dit mijn taak, vanaf morgen is het jouw verantwoordelijkheid, en ik zou liefst hebben dat je het me niet lastig maakt met vragen.’ Dit fenomeen speelt op het werk, maar ook thuis in de privésfeer steekt het de kop op: ‘Ik zal het zelf wel doen, want mijn partner kan dat toch niet.’

Te veel verantwoordelijkheid

Volgens Hendrickx nemen perfectionisten dikwijls teveel verantwoordelijkheid op zich. Dat heeft alles te maken met de nood aan controle en het omgaan met angst.

 

Dit symptoom doet je alert zijn voor dingen die niet goed lopen of voor taken die over het hoofd gezien worden. Als het ware vanzelf ga je extra verantwoordelijkheden op je nemen. Je ziet dingen die zouden moeten gebeuren, en zonder je af te vragen of die nu door jou uitgevoerd moeten worden, begin je eraan.

Grote verwachtingen

Ik vond het boek behoorlijk confronterend omdat ik veel herkende.  Het leerde me mezelf en anderen beter begrijpen. Ik zat dan ook op de punt van mijn stoel om te horen hoe je het beste met perfectionisme kan omgaan en of het überhaupt mogelijk is om uit die cirkel te stappen.

Die verwachtingen werden echter niet ingelost. Na zoveel helderheid (en rationaliteit) leek ik plots in de jaren 90 waarin New Age zijn welig tierde. De auteur heeft zijn wortels in NLP, Neuro Linguistisch Programmeren en laat dat toch nog te zweverig zijn voor mij.

Grote verdienste

Toch zou ik het boek aan veel (heel veel !) mensen willen aanraden omdat ik meen dat Hendrickx heel goed weet wat perfectionisme is en een schitterend beeld schetst van de perfectionist. Voor mij was het een behoorlijke eye-opener, zowel voor mezelf als voor de vele leerlingen met wie ik samenwerk.

De hele wereld roept ons op perfectionistisch te zijn !

Perfectionisme gedijt overigens zeer goed in onze maatschappij die ons om de oren slaat met slogans als ‘The sky is the Limit’ of ‘Just do it’, alsof het enkel en alleen een kwestie is van doen en dat je dan wel slaagt. Er is politiek steeds meer onbegrip voor mensen die niet kunnen, omdat ze worden voorgesteld als ‘niet willen’.  Lees maar het boek van Paul Verhaege. We geloven dat we alles kunnen en dat het een kwestie van keuzes en werken is. Dus als het niet lukt, is dat ook onze schuld. Geen wonder dat veel mensen gebukt gaan onder het gevoel niet goed genoeg te zijn.

Praktisch

Ik heb het boek graag gelezen en raad het aan omwille van de prima beschrijving van wat perfectionisme is en wat het doet met een mens. Het boek gaat ook naar de wortels van perfectionisme.

Marcel Hendrickx, Zeg me dat ik oké ben, over perfectionisme en bevestigingsdrang, Manteau 2016, 196 bladzijden.
Te koop bij Bol.com voor € 19,99 (Paperback). Ik las de Kindle-editie $ 16,36